Vọng nhờ Xuân sắp xếp một buổi cả nhà ngồi lại, viện cớ là để "làm lễ giải trùng đúng cách", đủ để Lộc không nghi ngờ, dù thực chất không có lễ nào cả.

Buổi tối, cả gia đình quây quần trước bàn thờ cụ Đại, Lộc ngồi một bên, Tùng ngồi bên kia, Xuân và mấy đứa cháu nhỏ ngồi phía sau, không khí căng như dây đàn. Đèn nến trên bàn thờ lung linh, khói hương quyện trong không gian chật hẹp, và ngoài sân, tiếng chó sủa xa xa vọng lại, càng làm không khí thêm phần nặng nề.

Vọng ngồi xuống chiếu, đối diện với bàn thờ, hai tay đặt lên đầu gối, cố giữ giọng bình thản nhất có thể dù trong lòng anh cũng hồi hộp không kém những người trong nhà. Đây không phải lần đầu anh làm việc kiểu này, nhưng mỗi lần vẫn mang một sức nặng riêng, vì anh biết mình đang chạm vào phần dễ vỡ nhất của một gia đình.

"Con mời hai bác ngồi gần lại một chút được không ạ," Vọng nói, giọng nhẹ nhưng chắc. "Con nghĩ cụ Đại có điều muốn nói, mà cụ cần cả hai người cùng nghe."

Lộc nhìn em trai một thoáng dò xét, rồi miễn cưỡng nhích ghế lại gần hơn một chút.

"Con không phải thầy pháp, không biết gọi hồn lên nói được," Vọng nói, "nhưng con cảm được điều cụ đang giữ trong lòng, và con nghĩ hai bác cũng biết rõ điều đó là gì, hơn con nhiều."

Im lặng kéo dài.

"Đêm cuối, cụ gọi anh Tùng vào, định nói chuyện với cả hai anh em, nhưng ngủ quên mất giữa chừng," Vọng nói tiếp, mắt nhìn thẳng vào Lộc. "Anh Lộc có biết cụ định nói gì không?"

Lộc cúi đầu, tay siết chặt vạt áo.

"Tôi biết," anh nói, giọng nghẹn lại. "Bố muốn tôi trả nợ cho em. Bố biết chuyện từ lâu rồi, chỉ không nói ra vì sợ anh em lục đục."

Tùng ngẩng lên, lần đầu tiên nhìn thẳng vào anh trai suốt cả buổi.

"Anh biết bố biết à?"

"Biết," Lộc nói, nước mắt bắt đầu chảy. "Bố dặn tôi một lần, chỉ một lần, cách đây hai năm. Bảo tôi phải tìm cách trả, dù chậm cũng được, đừng để nó thành cái gai giữa hai anh em. Tôi hứa, rồi cứ lần lữa, vì xấu hổ, vì không có tiền, vì càng để lâu càng khó mở miệng."

"Tôi không cần tiền nữa," Tùng nói, giọng vỡ ra. "Tôi chỉ cần anh nói một câu, đúng như bố muốn, để tôi biết là anh không coi thường tôi, không coi tôi là thằng em ngu ngốc cho vay không đòi lại được."

"Anh không bao giờ nghĩ vậy," Lộc nói, đứng dậy, bước sang phía em trai. "Anh xin lỗi. Xin lỗi vì để chuyện này kéo dài sáu năm, xin lỗi vì để bố phải mang theo nó xuống mồ mà chưa kịp thấy anh em mình làm hòa."

Hai anh em ôm nhau, tiếng khóc lẫn vào nhau, và ở góc phòng, Xuân cũng bật khóc theo, mấy đứa trẻ nhìn ngơ ngác không hiểu chuyện gì đang xảy ra nhưng cũng cảm nhận được cái nặng nề vừa được trút bỏ.

Sau một lúc, Lộc lùi lại, lau nước mắt, quay sang em trai, giọng đã bình tĩnh hơn.

"Khoản nợ đó, anh sẽ trả, dù phải bán bớt đất. Không phải vì bố dặn nữa, mà vì anh muốn tự mình làm đúng."

"Từ từ thôi," Tùng nói, cũng đã bớt nghẹn. "Không cần vội. Chỉ cần anh nói với em một câu như vừa rồi, coi như đã đủ."

Xuân đứng dậy, mang ra một ấm trà mới pha, rót cho cả hai anh em, tay chị vẫn còn run vì xúc động.

"Từ nay nhà mình đừng giấu nhau gì nữa nhé," chị nói, giọng vừa cười vừa khóc. "Giấu mãi cũng chỉ khổ thêm thôi."

Vọng đứng lùi lại, và lần đầu tiên kể từ khi tới ngôi nhà này, anh cảm được cái hồn ở bàn thờ nhẹ hẳn đi, như một người vừa được nghe đúng điều mình chờ đợi suốt một tháng ròng.

Anh nhìn lên bức ảnh thờ cụ Đại, ánh mắt hiền từ trong tấm ảnh cũ như đang mỉm cười, và anh thầm nghĩ, có lẽ cụ chưa từng cần một buổi lễ nhốt trùng nào cả, chỉ cần đúng cảnh tượng đang diễn ra trước mắt anh lúc này: hai đứa con trai của mình đứng cạnh nhau, không còn khoảng cách lạnh lẽo giữa họ nữa.

Ngoài sân, ánh trăng đã lên cao, chiếu qua khoảng sân gạch nơi bát nước trấn trùng vẫn còn đặt đó, giờ đây trông chỉ còn là một vật vô nghĩa, một nỗ lực chân thành của thầy Vận nhưng đã nhắm sai chỗ ngay từ đầu.

1. Trong văn hóa gia đình Việt Nam, việc cha mẹ đóng vai trò hòa giải mâu thuẫn giữa anh chị em ruột, đặc biệt liên quan tới tiền bạc, thường được coi là trách nhiệm quan trọng, và việc chưa kịp hoàn thành trách nhiệm này trước khi qua đời có thể để lại gánh nặng tâm lý lớn cho người ở lại.