Ba ngày sau, Vọng bán mật ong ở chợ Long Biên xong sớm hơn thường lệ, và thay vì chèo thuyền về bãi giữa nghỉ ngơi như mọi khi, anh tìm một góc quán trà đá vắng, ngồi đợi tin từ Sênh, đúng như cô dặn qua tin nhắn tối hôm trước.

Cô xuất hiện không phải qua Cửa Một, mà qua một cách khác hiếm khi cô dùng, một giọng nói vang lên ngay bên tai Vọng dù không ai khác nghe thấy, đủ để anh biết cô đang gấp.

"Anh Vọng, em lần ngược lại được thêm rồi ạ."

"Chị tìm thấy gì?"

"Hai năm trước, có một hồ sơ khác, cũng bị đóng nhanh bất thường, cũng cùng kiểu con dấu mờ không đọc được rõ. Lúc đó em còn mới, chưa để ý, chỉ tưởng là lỗi mực." Giọng Sênh run nhẹ, không giấu được. "Em tra lại kỹ, hồ sơ ấy cũng thuộc diện lẽ ra phải xét duyệt mở rộng, một gia đình có tranh chấp thừa kế phức tạp, đáng lẽ phải mất nhiều kỳ thất. Cũng đóng gọn trong một kỳ."

"Chị nhớ được chi tiết gì về gia đình đó không?"

"Không nhiều ạ. Hồi đó em chưa có thói quen ghi chú kỹ như bây giờ. Chỉ nhớ vong danh là một cụ ông, mất vì tuổi già, có ba người con tranh nhau phần đất hương hỏa, mãi không ai chịu đứng ra khai đủ. Rồi đột nhiên hồ sơ đóng, êm re, không ai phàn nàn, không ai thắc mắc." Sênh ngừng lại, giọng trầm xuống. "Lúc ấy em còn mừng, nghĩ là may mắn. Giờ nghĩ lại, em thấy rùng mình."

"Hai lần trong hai năm," Vọng nói, chậm rãi, cố sắp xếp lại suy nghĩ. "Không nhiều, nhưng cũng không phải ít tới mức bỏ qua được."

"Vâng ạ. Và cả hai lần đều theo hướng có lợi cho gia đình liên quan, giống như bé An." Sênh dừng lại một nhịp. "Em không biết nên vui hay nên sợ nữa. Nếu có ai đó đang âm thầm giúp đỡ những gia đình khó khăn, thì đó là việc tốt. Nhưng làm việc tốt mà không dám để lộ danh tính, không theo đúng quy trình, thì..."

"Thì vẫn là phá luật," Vọng nói nốt câu giúp cô.

"Vâng ạ."

Cả hai im lặng một lúc, để cho ý nghĩ đó lắng xuống.

"Chị định báo lên trên không?" Vọng hỏi.

Sênh do dự rất lâu trước khi trả lời.

"Em sợ ạ," cô nói, thật thà hiếm có. "Nếu người làm việc này ở một vị trí đủ cao để có thể phân loại hồ sơ mà không ai hỏi, thì báo lên trên chưa chắc đã tới đúng người có thể xử lý, mà có khi lại tới thẳng tay người đang làm việc đó." Cô thở dài, tiếng thở dài lạ lẫm ở một hồn đã qua đời nhiều thế kỷ. "Em nghĩ, trước mắt, mình chỉ nên âm thầm theo dõi thêm. Nếu có lần thứ ba, mình sẽ biết chắc đây không phải trùng hợp, và lúc đó sẽ dễ tìm người tin cậy để báo hơn."

Vọng gật đầu, dù trong lòng anh không hoàn toàn yên tâm với cách chờ đợi ấy.

"Chị có nghĩ," anh hỏi, "người làm việc này biết mình đang phá luật không? Hay họ nghĩ mình đang làm đúng?"

Sênh im lặng một lúc lâu trước khi trả lời.

"Em không biết ạ. Nhưng nếu là em, mà em thấy một gia đình khổ sở chờ đợi quá lâu, trong khi em có quyền rút ngắn thời gian ấy lại..." Cô ngập ngừng. "Em cũng không dám chắc mình sẽ không bị cám dỗ làm điều tương tự, nếu em ở vị trí đó."

Câu nói ấy khiến Vọng nhìn cô khác đi một chút, không phải nghi ngờ, mà là một sự cảm thông bất ngờ dành cho một kẻ mà cả hai còn chưa biết mặt.

"Con sẽ để ý cả bên dương gian," anh nói. "Nếu có ai lợi dụng chuyện này, con muốn là người đầu tiên nhận ra, không phải người cuối cùng."

Trên đường về, Vọng nhìn dòng người qua lại khu chợ đang tan dần, tất cả đều không biết gì về cuộc trò chuyện vừa diễn ra ngay bên cạnh họ, và anh tự hỏi, trong guồng máy khổng lồ vận hành cả sự sống lẫn cái chết, có bao nhiêu điều bất thường khác đang âm thầm trôi qua mà không ai đủ tỉ mỉ để nhận ra.

Anh dắt xe đạp qua mấy gian hàng đang dọn dẹp cuối ngày, tiếng người gọi nhau í ới thu don, và lần đầu tiên sau nhiều năm làm công việc này, anh cảm thấy một điều gì đó rất lạ: cái cảm giác của người vừa phát hiện ra mình không hiểu rõ về nơi mình vẫn tin tưởng làm việc suốt bấy lâu nay, nhiều hơn hẳn những gì anh từng nghĩ.

1. Việc một hệ thống quản lý hồ sơ lớn khó phát hiện các sai lệch nhỏ, lặp lại không thường xuyên, là một vấn đề được nhiều nghiên cứu về quản trị hành chính ghi nhận, đặc biệt khi thiếu cơ chế đối chiếu chéo định kỳ.