Cứ mỗi mười lăm ngày, Sênh lại dành một buổi đối chiếu lại toàn bộ sổ sách tháng trước, thói quen cô giữ từ lúc mới nhận việc, không phải vì luật bắt buộc, mà vì cô tin một cuốn sổ không soát lại định kỳ sớm muộn cũng sinh ra sai sót không ai phát hiện kịp.

Buổi đối chiếu tháng này, cô dừng lại rất lâu ở một trang.

Hồ sơ số 4587, vong danh bé An. Theo lệ, một hồ sơ có nhiều bên liên quan, nhiều lớp tình tiết như hồ sơ này, phải được xếp vào diện xét duyệt mở rộng, qua đủ ba kỳ thất mới đóng, để chắc chắn không sót lời khai nào cần bổ sung thêm. Nhưng dòng trạng thái cuối cùng lại ghi ngắn gọn: xét duyệt tiêu chuẩn, đóng trong một kỳ.

Sênh lật lại đối chiếu với các hồ sơ tương tự trong ba năm qua, và không tìm được trường hợp nào khác được xếp kiểu này với mức độ phức tạp tương đương.

Cô lấy thêm ba hồ sơ khác làm mẫu so sánh, tất cả đều liên quan tới nhiều bên, nhiều lớp tình tiết như vụ bé An. Cả ba đều đi đúng quy trình mở rộng, đóng sau đủ ba kỳ thất, không có ngoại lệ nào. Cô đối chiếu từng dòng, từng con dấu, cẩn thận như thói quen vẫn có, và càng đối chiếu, cô càng chắc chắn rằng hồ sơ bé An không phải một trường hợp được xử lý nhanh vì may mắn, mà là một trường hợp bị bỏ qua hẳn một bước lẽ ra bắt buộc phải có.

Cô ngồi lặng một lúc, nhìn chồng hồ sơ trước mặt, cây bút lông trong tay bất động lâu hơn thường lệ, không cắn đầu bút như mọi khi mà chỉ giữ yên, như đang cân nhắc có nên tin vào chính con mắt mình hay không.

"Anh Vọng, anh có nhớ hồ sơ nào ký duyệt xét nhanh cho bé An không ạ?" cô hỏi, khi Vọng xuống lại Cửa Một tối hôm đó.

"Con không ký gì cả," Vọng nói, hơi cau mày. "Con chỉ mang lời khai về, đưa cho chị. Việc xếp diện xét duyệt là việc của Địa Phủ, đúng không?"

"Đúng ạ. Mà bình thường việc đó không phải việc của em. Có một tầng khác, cao hơn em, quyết định phân loại rồi mới chuyển hồ sơ về cho em ghi chép, đóng dấu." Sênh chỉ vào một ô nhỏ góc trang, nơi có một dấu triện mờ, gần như phai hẳn, không đọc được rõ chữ gì. "Bình thường dấu này rõ hơn nhiều. Cái này như thể được đóng vội, hoặc đóng bởi ai không quen tay."

Vọng nhìn con dấu mờ, một cảm giác khó chịu dấy lên trong anh mà anh chưa gọi tên được.

"Chị có hỏi ai được không?"

"Em hỏi rồi ạ. Không ai nhận là mình phê duyệt." Sênh gấp sổ lại, nhìn Vọng, ánh mắt cô lần đầu tiên có một chút gì đó giống như lo lắng thật sự, khác hẳn cái bối rối thoáng qua hồi Vụ khu tập thể. "Nghe kỳ lạ đúng không ạ? Một cái dấu không ai nhận là của mình, trên một hồ sơ lẽ ra phải mất lâu hơn nhiều."

"Có khi nào chỉ là một người quên ký tên, rồi ngại nhận lỗi không?" Vọng hỏi, cố tìm một lời giải thích đơn giản hơn.

"Có thể ạ. Em cũng mong là vậy." Sênh không có vẻ tin vào chính câu mình vừa nói. "Nhưng nếu chỉ là quên, thì tại sao đúng hồ sơ này lại được xử nhanh có lợi cho gia đình họ, chứ không xử nhanh theo hướng bất lợi? Nếu là sai sót ngẫu nhiên, phải có cả hai chiều mới đúng, đúng không ạ?"

Câu hỏi ấy khiến Vọng im lặng. Anh nghĩ tới Thảo, tới Bình, tới bé An được gọi tên đúng lúc, kịp trước khi mọi thứ có thể trở nên tồi tệ hơn, và anh nhận ra mình chưa từng nghĩ tới việc đặt câu hỏi ngược lại: nếu sự may mắn ấy không phải ngẫu nhiên, thì nó tới từ đâu, và vì lý do gì.

"Chị định làm gì tiếp?" anh hỏi.

"Em chưa biết ạ," Sênh nói, giọng thật thà hiếm có. "Em chỉ biết là em sẽ để mắt kỹ hơn tới mọi hồ sơ đóng nhanh bất thường từ giờ trở đi. Nếu đây chỉ là một lần, thì không sao. Nếu còn lần nữa..."

Cô không nói hết câu, chỉ nhìn xuống chồng sổ trước mặt, và Vọng hiểu, không cần cô nói thêm, rằng cả hai người vừa bước qua một ngưỡng cửa nào đó mà trước đây họ chưa từng biết là có tồn tại.

Ngọn đèn dầu trên bàn cháy đều như mọi khi, không hề hay biết gì về sự bất an vừa nhen lên giữa hai người ngồi cạnh nó.

1. Trong nhiều hệ thống hành chính giấy tờ truyền thống, việc phân loại hồ sơ theo mức độ phức tạp để áp dụng quy trình xét duyệt tương ứng là một cơ chế kiểm soát chất lượng phổ biến, nhằm tránh bỏ sót các trường hợp cần xem xét kỹ hơn.