Hồ sơ số 4488 đến 4531. Trạng thái: đã giải quyết, không qua hình thức hồ sơ chính thức. Ghi chú của lại nha: bốn mươi bốn hồn tan theo đúng lẽ tự nhiên, không cần chuyển cửa, vì họ chưa từng nợ Địa Phủ điều gì, chỉ nợ một lời tạm biệt từ người sống. Đóng mục.

Sênh gạch một đường thẳng dưới dòng cuối cùng, và đặt bút xuống, lần đầu tiên trong ngày hôm đó cô thở ra một hơi dài.

"Em chưa từng viết một dòng đóng mục nào như thế này," cô nói với Vọng. "Không có luật nào cho phép, mà cũng không có luật nào cấm. Em không biết gọi đây là gì nữa."

"Gọi là gì cũng được," Vọng nói. "Miễn là đúng."

Sênh gấp cuốn sổ lại, đặt lên bàn ngay ngắn, rồi nhìn anh, ánh mắt vừa nhẹ nhõm vừa có chút gì đó băn khoăn mới.

"Có điều em vẫn thấy là lạ," cô nói thêm. "Nếu chỉ cần một lời tạm biệt đúng là đủ, không cần qua hồ sơ, thì bao nhiêu năm nay, tại sao chưa từng có ca nào như thế này trước đó?"

Vọng không trả lời ngay, vì chính anh cũng chưa có câu trả lời.

Chiều muộn hôm sau, Vọng ghé qua chỗ trọ của Miên theo lời cô hẹn, một căn chung cư mini chật hẹp ở Cầu Giấy cô ở cùng hai người khác, cầu thang tối, mùi đồ ăn từ nhiều căn bếp trộn lẫn vào nhau.

Miên đưa anh xem bản thảo bài viết trên màn hình laptop, tựa đề: "Buổi Sáng Bốn Mươi Mốt Gia Đình Trở Về".

"Tôi viết khác mọi lần," cô nói, giọng có chút tự hào hiếm hoi. "Không viết kiểu 'một khu tập thể cũ chính thức bị xóa sổ, nhường chỗ cho dự án mới'. Tôi viết về cái nồi gang, về ông già bảo vệ ai cũng nhắc tới mà không ai còn nhớ tên đầy đủ, về bà cụ chín mươi hai tuổi ngồi xe lăn." Cô ngừng gõ phím, quay sang nhìn anh. "Biên tập bảo bài dài quá, chi tiết lặt vặt quá, không cần thiết. Tôi cãi lại, lần đầu tiên trong ba năm làm ở đó."

"Họ có đăng không?"

"Đăng. Cắt bớt một nửa, nhưng đăng." Miên cười, nụ cười mệt nhưng thật. "Còn hơn không."

Cô xoay màn hình lại phía mình, đọc lại đoạn mở đầu bài viết một lần nữa, khe khẽ thành tiếng, như để tự nghe lại chính giọng mình đã viết ra.

"Có một cái nồi gang, mượn từ hai mươi năm trước, chưa kịp trả." Cô dừng lại, gõ nhẹ ngón tay lên bàn phím mà không bấm phím nào. "Tôi chưa từng mở đầu một bài báo bằng một cái nồi. Sếp tôi chắc phát điên. Nhưng tôi thấy đúng."

Trước khi Vọng ra về, Miên lục lại một xấp báo cũ trên bàn, tìm một bài viết cô từng viết cách đây hơn một năm, về một cụ ông qua đời trong viện dưỡng lão không người thân, để đối chiếu cách viết cũ với cách viết mới.

Cô đọc lại đoạn kết bài cũ, và khựng lại.

"Cụ ra đi trong sự tiếc thương của mọi người, sống một đời giản dị, ra đi thanh thản."

"Tôi viết câu này," Miên nói, giọng chậm hẳn, như vừa nhận ra điều gì đó. "Tôi viết đúng câu này, y hệt, cho một cụ ông tôi chưa từng gặp mặt, dựa trên hồ sơ viện dưỡng lão đưa cho, mười lăm phút trước giờ lên bài."

Cô lấy một cuốn sổ mới, chưa dùng, viết lên trang đầu tiên một hàng số: 1.

"Từ nay tôi đếm," cô nói. "Mỗi lần tôi viết đúng câu đó vì hết giờ, hết cách, tôi ghi thêm một số. Để nhắc mình, nếu con số lên quá cao, thì tôi đang làm đúng cái việc tôi vừa giúp anh chống lại."

Tối đó, trên đường chèo thuyền về bãi giữa, điện thoại Vọng rung. Sênh, tin nhắn dài hơn thường lệ.

Anh Vọng ơi, tuần này thêm sáu hồ sơ hết kỳ thất mà chưa ai khai, không phải bốn nữa. Em bắt đầu lo thật rồi. Nếu Vụ khu tập thể là một dạng khác, còn những hồ sơ treo kiểu cũ thì vẫn cứ chồng lên nhau, nhanh hơn cả tháng trước.

Vọng nhìn dòng tin nhắn, rồi cất điện thoại, chèo tiếp trong bóng tối, tự hỏi có phải sự tình cờ đơn thuần không, khi cả một khu tập thể quên mất người của mình cùng lúc với ngày càng nhiều gia đình quên cách kể thật về người đã khuất.

Anh nghĩ tới cuốn sổ nhỏ Miên vừa mở, con số 1 đứng một mình ở trang đầu, và nghĩ tới cuốn sổ da của chính mình, cuốn sổ đã dày gần nửa sau nhiều năm, mỗi trang một cái tên. Hai cuốn sổ khác nhau hoàn toàn, một cuốn đếm những lần người ta lỡ quên, một cuốn ghi lại những lần cuối cùng người ta được nhớ đúng, nhưng đêm nay, giữa dòng sông tối đen, anh thấy chúng giống nhau hơn anh tưởng.

Thuyền cập bến, và Vọng buộc dây vào cọc tre quen thuộc, nhìn về phía thành phố xa xa còn sáng đèn, biết rằng ngày mai sẽ lại có một hồ sơ mới chờ trên bàn Sênh, và một hồ sơ nữa sau đó, không có dấu hiệu nào cho thấy sẽ chậm lại.

1. Các cụm từ mô tả chung chung kiểu "sống giản dị, ra đi thanh thản" là mẫu câu quen thuộc, xuất hiện lặp lại rất phổ biến trong cáo phó và tin buồn trên báo chí Việt Nam.