Cái biển hiệu quán cà phê ở tầng trệt được tháo xuống vào một sáng thứ Hai, và phải đến trưa hôm đó bà Hạnh mới biết.

Bà Hạnh phát hiện ra khi đang xách hai túi rau đi ngang qua sảnh. Bình thường bà vẫn đi lối này, vì lối này có máy lạnh, mà máy lạnh sảnh chung cư thì mát lạnh cả người. Hôm nay bà đứng khựng lại trước khoảng tường trống hoác, chỗ trước kia là tấm bảng gỗ khắc dòng chữ nghiêng nghiêng: Cà phê Sảnh. Bên dưới là giờ mở cửa, sáu giờ sáng đến mười giờ đêm, viết bằng phấn trắng, ai rảnh thì người đó xóa, ai rảnh thì người đó viết lại.

Giờ trên tường chỉ còn bốn cái lỗ đinh nhỏ xíu và một vệt ố vàng hình chữ nhật, như vết thâm trên da người sau khi bóc băng dán.

"Ủa," bà Hạnh nói với cái tường. "Ủa."

Bà đứng đó thêm một lúc. Trong quán, qua lớp kính, bà thấy mấy cái bàn gỗ xếp chồng lên nhau, ghế úp mặt xuống bàn, và một người đàn ông mặc áo thun đen đang cầm điện thoại quay một vòng, quay thế nào cũng thấy mặt mình. Bà nhận ra anh ta, cái anh mở quán gần hai năm nay, người hay pha cà phê cho bà mỗi sáng thứ Bảy với câu hỏi quen thuộc: "Cô vẫn ít đá hả cô?"

Bà Hạnh đứng đó cho đến khi anh ta quay người lại và bắt gặp bà. Anh ta giơ tay vẫy, vẫy kiểu người ta vẫy khi đang ở trong nhà kính và không biết có nên mở cửa ra không. Bà Hạnh cũng vẫy lại. Rồi bà đi lên thang máy, hai túi rau nặng trĩu hai bên hông, và trong lòng bà có một cảm giác kỳ lạ, như vừa chứng kiến một cái gì đó chết đi mà mình không hề hay biết nó đang ốm.

Về đến căn hộ 1207, bà Hạnh đặt túi rau xuống bếp, mở tủ lạnh, rồi đóng tủ lạnh lại. Bà lấy điện thoại ra, mở nhóm chat cư dân. Nhóm có bốn trăm hai mươi bảy thành viên, phần lớn là im lặng, một số ít là càu nhàu. Hôm nay nhóm đang bàn về chuyện thang máy số hai kêu to quá, bàn được ba mươi bảy tin nhắn thì chuyển sang chuyện nhà ai nuôi chó để lông bay khắp hành lang. Bà Hạnh gõ một dòng:

"Quán cà phê dưới sảnh đóng cửa rồi hả mọi người?"

Bà gửi đi. Rồi bà ngồi nhìn cái màn hình. Ba phút. Năm phút. Tin nhắn của bà trôi tuột lên trên, bị đẩy bởi hai tin nhắn về con chó và một tin nhắn hỏi có ai biết số điện thoại thợ sửa máy giặt không. Không ai trả lời bà.

Bà Hạnh đặt điện thoại xuống bàn, rót một ly nước, ngồi xuống ghế sofa. Ngoài cửa sổ, thành phố đang lên đèn. Căn hộ đối diện, cách một khoảng không đủ để nhìn rõ mặt người, cũng vừa bật đèn. Bà nhìn thấy một người phụ nữ trẻ đang bế con, đi qua đi lại. Bà nhìn thấy một người đàn ông ngồi trước máy tính, lưng thẳng đơ. Bà nhìn thấy ánh sáng xanh xanh của tivi hắt lên trần nhà. Bà không biết tên ai trong số họ.

Bà sống ở đây mười một năm. Bà nhớ ngày bà nhận căn hộ, hồi đó xung quanh còn là đất trống, đi đâu cũng thấy bụi. Bà nhớ người hàng xóm đầu tiên, một cô giáo dạy toán, hay cho bà mượn chổi. Cô ấy chuyển đi đâu đó, bà cũng không nhớ nữa. Từ đó đến nay, hàng xóm thay đổi liên tục. Người ta đến, người ta đi. Bà biết mặt họ trong thang máy, biết họ tầng mấy, nhưng bà không biết họ tên gì.

Trừ anh chủ quán cà phê. Anh ta tên gì nhỉ? Bà Hạnh cố nhớ. Anh ta có lần nói, bà quên rồi. Bà chỉ nhớ anh ta pha cà phê sữa đá ngon, và anh ta có cái thói quen hỏi han mỗi khách một câu gì đó khác nhau. Với bà, anh ta hỏi: "Cô vẫn ít đá hả cô?" Với cái cô hay mặc áo vest đi làm sớm, anh ta hỏi: "Hôm nay họp sớm hả chị?" Với hai ông già hay đánh cờ ở góc, anh ta hỏi: "Hai bác hôm nay ai thắng?"

Bà Hạnh chợt nghĩ, hóa ra anh ta là người duy nhất trong cái chung cư này nói chuyện với bà mỗi tuần. Mỗi tuần một lần, câu hỏi giống hệt nhau. Bà chưa bao giờ trả lời gì khác ngoài "Ừ, cô ít đá". Chưa bao giờ bà hỏi lại anh ta một câu nào. Chưa bao giờ bà hỏi tên anh ta.

Bà Hạnh đứng dậy, đi vào bếp, bắt đầu nhặt rau. Tay bà làm việc, nhưng đầu bà ở đâu đó khác. Bà nghĩ về cái quán. Bà nghĩ về việc tại sao nó đóng cửa. Bà tự trả lời: tại vì ế. Bà biết nó ế. Bà đi ngang qua đó mỗi ngày, sáng nào cũng thấy nó vắng hoe. Buổi tối, đôi khi bà thấy hai ba người ngồi, nhưng phần lớn là anh chủ quán ngồi một mình nhìn ra cửa. Bà chưa bao giờ vào quán buổi tối. Bà chưa bao giờ vào quán ngồi lại. Bà mua cà phê rồi đi. Luôn luôn đi.

Có lần bà định vào ngồi, một buổi chiều thứ Bảy, trời mưa. Bà đứng trước cửa, tay cầm cái ô, và bà thấy trong quán có một mình anh chủ quán đang lau ly. Bà đứng đó ba giây. Rồi bà đi lên nhà. Bà không biết tại sao. Bà chỉ nhớ là bà thấy ngại. Ngại cái gì thì bà không biết.

Điện thoại bà rung. Bà với tay lấy. Là tin nhắn riêng, không phải từ nhóm. Từ một số lạ. Bà mở ra:

"Chào cô, cháu là Đạt, chủ quán cà phê tầng trệt. Cháu xin phép nhắn tin vì thấy cô có hỏi trong nhóm. Quán cháu đóng cửa thật rồi ạ. Cháu cảm ơn cô đã ủng hộ suốt thời gian qua."

Bà Hạnh đọc tin nhắn ba lần. Rồi bà nhắn lại:

"Cháu tên Đạt hả. Lâu nay cô không biết tên cháu."

"Vâng ạ."

"Cháu có ở đó không, cô xuống nói chuyện chút."

Bà gửi đi rồi mới thấy mình hơi kỳ. Bà với một người đàn ông trẻ, gần đêm rồi, tự nhiên đòi xuống nói chuyện. Nhưng tin nhắn đã gửi. Và bên kia trả lời ngay:

"Cháu còn ở đây đang dọn ạ. Cô xuống đi cô."

Bà Hạnh thay áo, xỏ dép, bước ra khỏi cửa. Hành lang tầng mười hai dài hun hút, đèn vàng vọt. Bà bấm thang máy. Trong thang máy, bà nhìn thấy mình trong gương, một bà già tóc bạc, tay cầm điện thoại, mắt nhìn xuống. Bà chợt thấy mình lạ lẫm. Bà không nhớ lần cuối cùng bà xuống tầng trệt vào buổi tối là khi nào.

Thang máy mở ra sảnh. Quán cà phê vẫn sáng đèn, nhưng đèn là đèn dọn dẹp, không phải đèn mở cửa. Cửa kính mở hé. Đạt đang ngồi trên một cái ghế nhựa, trước mặt là ly cà phê đen không đường. Anh ta thấy bà, đứng dậy.

"Dạ cô."

"Cháu ngồi đi." Bà Hạnh kéo một cái ghế khác ngồi xuống. Bà nhìn quanh. Cái quán nhỏ xíu, chừng bốn cái bàn. Tường bên kia có một kệ sách, sách ít, phần lớn là sách cũ ai bỏ lại. Trên quầy có một chậu cây lưỡi hổ. Bà chưa bao giờ nhìn kỹ cái quán này.

"Cháu mở được mấy năm rồi hả?"

"Dạ hai năm. Mà cháu làm ăn không được cô ạ. Người ta đi ngang, mua rồi đi, không ai ngồi lại. Mà cà phê thì phải có người ngồi lại mới sống được cô. Cháu làm cà phê cho mấy người không có thời gian ngồi, thì cháu thành cái máy bán nước, không phải quán cà phê."

Bà Hạnh im lặng. Bà nhìn ly cà phê đen của anh ta, đã nguội rồi, trên mặt có một màng mỏng. Bà nói:

"Cô cũng vậy. Cô mua rồi đi. Mười một năm ở đây, cô chưa ngồi lại lần nào."

Đạt cười, cười kiểu người ta cười khi không biết nói gì.

"Không phải lỗi cô đâu cô. Tại cái chung cư này nó vậy. Ai cũng đi làm, ai cũng về muộn. Thang máy lúc nào cũng đầy người mà im như tờ. Cháu đứng bán ở đây, cháu thấy hết. Người ta bấm điện thoại, người ta nhìn giày, người ta nhìn trần. Không ai nhìn ai."

Bà Hạnh đứng dậy, đi lại quanh quán. Bà đọc mấy dòng chữ trên kệ sách. Bà sờ cái quầy gỗ, nhẵn bóng vì tay người sờ nhiều. Bà nhìn cái máy pha cà phê to đùng, giờ đã rút điện, nằm im như một con vật ngủ. Bà nghĩ, hóa ra trong cái chung cư này từng có một chỗ để người ta ngồi lại, và không ai ngồi.

"Cháu tính làm gì bây giờ?"

"Cháu trả mặt bằng. Tháng sau chắc có người khác thuê. Chắc mở tiệm tạp hóa hay gì đó. Cháu về quê một thời gian."

"Về quê hả."

"Dạ. Cháu ở đây bốn năm rồi cô. Cháu lên thành phố làm đủ thứ. Mở quán này là cháu nghĩ cháu làm được cái gì đó cho người ta. Nhưng chắc cháu nghĩ sai."

Bà Hạnh quay lại, nhìn thẳng vào mặt Đạt. Bà thấy một người đàn ông chừng ba mươi tuổi, mắt thâm, tóc rối, áo thun đen bạc màu. Bà thấy anh ta mệt.

"Cháu đừng nghĩ vậy," bà nói. "Không phải cháu nghĩ sai. Cháu nghĩ đúng. Chỉ là cái chung cư này nó chưa sẵn sàng."

Đạt ngẩng lên nhìn bà. Bà nói tiếp:

"Cô ở đây mười một năm rồi. Cô biết cái nhà này. Người ta mua căn hộ, người ta ở, nhưng người ta không sống. Người ta chỉ ngủ, ăn, rồi đi. Cô cũng vậy. Cô cũng không sống."

Bà Hạnh nói đến đó thì dừng. Bà hơi ngạc nhiên vì mình vừa nói một câu dài như vậy. Bình thường bà ít nói. Ở nhà một mình, bà nói với cái tivi, với con mèo hàng xóm, với mấy chậu cây ngoài ban công. Bà ít nói với người.

Đạt rót cho bà một ly nước lọc. Bà cầm ly, uống một ngụm. Nước lạnh, làm bà tỉnh.

"Cô ơi," Đạt nói. "Cô cho cháu hỏi một câu được không."

"Ừ."

"Cô sống ở đây mười một năm, cô có quen ai trong cái nhà này không?"

Bà Hạnh im lặng. Bà nghĩ. Bà nghĩ về cô giáo dạy toán đã chuyển đi. Bà nghĩ về ông già tầng mười một hay cho bà trái cây, hình như ông ấy cũng chuyển đi rồi. Bà nghĩ về người phụ nữ trẻ đối diện, người đàn ông ngồi máy tính, ánh sáng xanh hắt lên trần. Bà nghĩ về tất cả những khuôn mặt bà thấy trong thang máy mỗi ngày, mỗi khuôn mặt một kiểu, và bà không biết tên ai cả.

"Không," bà nói. "Cô không quen ai. Trừ cháu. Mà cháu thì cô mới biết tên hôm nay."

Đạt gật đầu, chậm rãi, như thể anh ta vừa được xác nhận một điều gì đó anh ta đã nghi ngờ từ lâu. Anh ta nhìn ra ngoài cửa kính, nhìn cái sảnh rộng thênh thang, nhìn cái thang máy đang đứng im, nhìn hai cái cột đá hoa cương bóng loáng. Bà Hạnh nhìn theo mắt anh ta. Cái sảnh buổi tối vắng hoe, chỉ có đèn vàng và tiếng máy lạnh kêu vo vo. Bà chợt thấy cái sảnh này giống một cái nhà ga hơn là một cái nhà.

"Cô ơi," Đạt đứng dậy, bắt đầu xếp ghế lên bàn. "Cháu có một chuyện này. Cháu có một cái máy ảnh Polaroid cũ. Cháu định làm một cái gì đó trước khi đóng quán. Cháu muốn chụp ảnh từng người trong cái chung cư này. Cháu muốn chụp một tấm, rồi dán lên tường bên kia, chỗ cái kệ sách. Để người ta thấy mặt nhau."

Bà Hạnh đứng nhìn anh ta xếp ghế. Bà nghĩ về cái tường trống ngoài kia, chỗ cái biển hiệu vừa tháo xuống, còn bốn cái lỗ đinh và một vệt ố vàng. Bà nghĩ về việc ngày mai, khi bà đi qua đó, bà sẽ không còn thấy dòng chữ nghiêng nghiêng nào nữa. Bà nghĩ về việc bà sẽ không còn nghe câu hỏi "Cô vẫn ít đá hả cô?" vào mỗi sáng thứ Bảy.

"Được," bà nói. "Cháu chụp cô một tấm."

Đạt dừng tay. Anh ta nhìn bà, mắt sáng lên một chút, cái kiểu sáng lên của người ta khi không ngờ mình được đồng ý.

"Dạ được hả cô?"

"Ừ. Nhưng cháu phải nói cho cô biết cháu định dán ở đâu. Cô không muốn mặt cô dán ở chỗ người ta đi ngang qua không thèm nhìn."

Đạt cười. Lần này là cười thật.

"Dạ cháu dán ở trong quán. Chỗ kệ sách. Bên trong."

"Được."

Bà Hạnh đứng dậy, kéo ghế lại gần quầy. Bà nhìn quanh quán lần cuối. Bà nhớ ra một chuyện.

"Này Đạt."

"Dạ."

"Cháu còn cà phê không? Cô muốn ngồi uống một ly. Lần đầu tiên."

Đạt nhìn bà, rồi nhìn cái máy pha cà phê đã rút điện. Anh ta cười.

"Còn cô. Cháu pha bằng tay. Cháu pha cho cô ly cà phê sữa đá, ít đá."

Ông ta bắt đầu lục trong tủ. Bà Hạnh ngồi xuống ghế. Cái quán nhỏ tối om, chỉ có một bóng đèn ở quầy. Ngoài cửa kính, sảnh chung cư vẫn vắng, vẫn im, vẫn cái tiếng máy lạnh vo vo không bao giờ dứt. Bà Hạnh nhìn ra đó, và bà nghĩ, ngày mai, khi bà xuống đây, cái quán này sẽ khác. Bà không biết khác thế nào, nhưng bà biết nó sẽ khác.

Đạt đặt trước mặt bà một ly cà phê sữa đá, đá ít, đúng kiểu bà vẫn uống. Bà cầm ly, uống một ngụm. Vị cà phê đắng quen thuộc, nhưng lần này bà không vội. Bà ngồi lại.

Đạt ngồi xuống đối diện bà, tay vẫn cầm cái khăn lau ly. Anh ta lau một cái ly đã sạch, lau mãi, như thể cái ly đó là cái cớ để anh ta không phải nhìn thẳng vào mắt bà Hạnh. Bà Hạnh cũng không nhìn anh ta. Bà nhìn ra cửa kính.

"Cháu định hôm nào chụp?" bà hỏi.

"Dạ ngày mai. Ngày mốt. Trong tuần này. Cháu còn ở đây đến hết tuần sau."

"Cháu chụp được mấy người rồi?"

"Chưa ai cô ạ. Cháu mới nghĩ ra hôm qua. Cháu chưa dám hỏi ai. Cháu sợ người ta nói không."

Bà Hạnh gật đầu. Bà hiểu cái sợ đó. Cái sợ khi mình mở miệng ra trước một người không quen, và người ta nhìn mình như nhìn một thứ gì đó kỳ cục. Bà cũng sợ như vậy. Bà sợ suốt mười một năm, sợ đến mức bà không gọi nó là sợ nữa, bà gọi nó là "thôi để mai". Để mai rồi nói chuyện với người ta. Để mai rồi hỏi tên người ta. Để mai rồi vào quán ngồi.

"Cô hỏi cho cháu một người," bà nói.

Đạt ngẩng lên.

"Cháu biết cô Hoa ở tầng chín không? Cái cô hay mặc áo vest đi làm sớm đó. Cô ấy hay mua cà phê của cháu."

"Dạ biết. Chị Hoa. Chị làm ở ngân hàng gì đó dưới quận một."

"Ừ. Cô với cô ấy hay đi thang máy chung buổi sáng. Cô nói chuyện với cô ấy được."

Bà Hạnh nói xong thì hơi ngạc nhiên. Bà chưa bao giờ nói chuyện với cô Hoa. Bà chỉ biết mặt cô ấy. Bà chỉ biết cô ấy tầng chín, đi làm sớm, hay mặc áo vest màu than. Bà biết cô ấy có lần bấm thang máy giữ cho bà, và bà nói "cảm ơn", cô ấy nói "dạ". Đó là cuộc nói chuyện dài nhất của hai người trong mười một năm.

Nhưng bà nói với Đạt như vậy. Bà nói như thể bà thân với cô ấy. Bà không hiểu tại sao mình nói vậy. Có thể tại vì bà muốn giúp anh ta. Có thể tại vì bà muốn cái tường dán ảnh kia có thêm một khuôn mặt nữa. Có thể tại vì bà muốn tin rằng mình biết ai đó trong cái nhà này.

Đạt lấy điện thoại ra, ghi chú gì đó. Bà Hạnh nhìn anh ta gõ chữ, ngón tay to, gõ chậm, gõ từng chữ một.

"Cháu cảm ơn cô," anh ta nói. "Mai cháu lên gõ cửa chị ấy."

"Ừ. Cô ấy dễ mà."

Bà Hạnh uống hết ly cà phê. Bà nhìn đồng hồ trên tường quán, đã mười giờ rưỡi. Bà đứng dậy.

"Thôi cô về. Cô cảm ơn cháu ly cà phê."

"Dạ không có gì cô."

Bà Hạnh bước ra khỏi quán. Đạt đứng dậy tiễn bà ra cửa. Bà đi được vài bước thì quay lại.

"Này Đạt."

"Dạ."

"Ngày mai cháu chụp cô nhớ chụp cho cô tấm nào đàng hoàng. Cô không muốn lên ảnh mà mặt như đưa đám."

Đạt cười. "Dạ cháu biết rồi cô."

Bà Hạnh bấm thang máy. Thang máy mở ra, bà bước vào, bấm số mười hai. Cửa thang máy đóng lại. Qua khe cửa còn hở một chút, bà thấy Đạt đứng đó, tay cầm cái khăn, nhìn theo bà. Bà giơ tay vẫy. Anh ta vẫy lại. Rồi cửa đóng hẳn.

Trong thang máy, bà Hạnh nhìn cái gương. Bà thấy mình, một bà già tóc bạc, mắt hơi sưng, nhưng miệng hơi cong lên. Bà không nhớ lần cuối cùng bà thấy mình cười trong gương là khi nào.

Sáng hôm sau, bà Hạnh dậy sớm hơn thường lệ. Bà pha một ấm trà, ngồi ở ban công. Trời còn chưa sáng hẳn. Thành phố mờ mờ trong sương. Bà nhìn xuống sân chung cư, thấy một người đàn ông đang chạy bộ quanh cái hồ nước nhỏ. Bà nhìn thấy một người phụ nữ đang dắt chó đi dạo. Bà nhìn thấy bảo vệ đang quét lá. Những người này, bà thấy họ mỗi ngày, mỗi sáng, đúng giờ này. Bà chưa bao giờ xuống dưới đó. Bà chỉ đứng trên ban công nhìn xuống.

Bà uống hết ấm trà. Rồi bà xuống tầng trệt.

Quán cà phê mở cửa. Đạt đang loay hoay với cái máy ảnh Polaroid trên quầy. Anh ta thấy bà, mắt sáng lên.

"Cô tới rồi."

"Ừ. Cô tới sớm. Cháu chụp cô trước đi, kẻo tí nữa đông người."

"Cháu chụp cô ở đâu?"

"Chỗ nào cũng được. Miễn là có cái quán này trong hình."

Đạt đưa bà ra chỗ kệ sách. Anh ta bảo bà ngồi lên cái ghế gỗ. Bà ngồi, hai tay đặt lên đùi. Anh ta giơ máy ảnh lên.

"Cô cười một cái đi cô."

Bà Hạnh cười. Cái cười hơi gượng, nhưng cũng hơi thật.

Đèn flash lóe lên. Cái máy ảnh kêu xoẹt một cái, nhả ra tấm hình trắng trắng. Đạt cầm tấm hình, phe phẩy trong không khí. Bà Hạnh đứng dậy, lại gần xem. Trong tấm hình, bà thấy mình ngồi trên ghế gỗ, sau lưng là kệ sách, bên cạnh là chậu cây lưỡi hổ. Bà trông già hơn bà tưởng, nhưng mắt bà sáng. Bà thấy ưng.

"Được đó cháu. Cháu dán lên tường đi."

Đạt cầm tấm hình, đi lại chỗ kệ sách. Anh ta lấy một cuộn băng dính hai mặt, dán tấm ảnh lên tường, ngay bên cạnh cái kệ. Tấm ảnh nhỏ xíu, trắng viền, một bà già ngồi trên ghế gỗ. Trên tường gạch trống hoác, tấm ảnh trông lạc lõng, như một cái gì đó vừa mới được sinh ra giữa một nơi không có gì cả.

Bà Hạnh đứng nhìn tấm ảnh của mình trên tường. Bà không nói gì. Bà chỉ đứng đó, hai tay khoanh trước bụng, nhìn tấm hình của một người phụ nữ bà biết rất rõ nhưng chưa bao giờ nhìn kỹ.

Hai ngày sau, bà Hạnh xuống quán uống cà phê. Trên tường đã có thêm ba tấm ảnh. Một tấm là cô Hoa áo vest, đứng cạnh cái máy ATM trong quán, mặt cười tươi. Một tấm là hai ông già đánh cờ, ông bên trái đang gãi đầu, ông bên phải đang cười. Một tấm là bảo vệ, chú Hải, mặc đồng phục, đứng trước cửa thang máy, tay cầm cây chổi.

Bà Hạnh đứng ngắm bốn tấm ảnh một lúc lâu. Bà thấy cô Hoa trong ảnh khác hẳn cô Hoa trong thang máy. Cô Hoa trong thang máy lúc nào cũng cúi mặt nhìn điện thoại. Cô Hoa trong ảnh đang cười, răng trắng, mắt híp lại. Bà không biết cô Hoa có cái răng khểnh. Bà nhìn thấy cái răng khểnh trong ảnh.

"Chị Hoa chịu chụp hả cháu?"

"Dạ. Cháu lên gõ cửa. Chị ấy mở cửa, cháu nói cháu muốn chụp ảnh chị ấy dán lên tường quán. Chị ấy đứng im ba giây. Rồi chị ấy nói 'để chị thay cái áo'. Chị ấy thay áo vest, xong chị ấy xuống đây, chị ấy nói chị ấy muốn chụp cạnh cái máy ATM. Cháu không hiểu sao. Chị ấy nói tại vì đó là chỗ chị ấy đứng nhiều nhất trong cái chung cư này."

Bà Hạnh gật đầu.

Đến cuối tuần, tường đã có mười hai tấm ảnh. Bà Hạnh xuống quán mỗi ngày, uống một ly cà phê sữa đá ít đá, ngồi ở cái bàn gần cửa sổ. Bà ngồi đó chừng ba mươi phút, nhìn ra sảnh. Bà thấy người ta đi qua đi lại. Bà thấy một người đàn ông cầm cặp da, bước nhanh, mắt nhìn thẳng. Bà thấy một cô gái trẻ đeo tai nghe, tay lướt điện thoại. Bà thấy một bà cụ dắt cháu, đứa nhỏ cầm cây kem, kem chảy xuống tay. Bà Hạnh nhìn những người này, và bà nghĩ về tấm ảnh của bà trên tường. Bà nghĩ, không biết trong số những người này, ai sẽ là tấm ảnh tiếp theo.

Có lần bà hỏi Đạt:

"Cháu chụp được anh kỹ sư tầng mười lăm chưa?"

"Chưa cô. Cháu gõ cửa hai lần rồi. Anh ấy nói không có thời gian."

"Ừ. Anh đó cô thấy suốt ngày ngồi máy tính. Đêm nào cũng sáng đèn."

Bà Hạnh nói vậy, rồi bà im. Bà nhớ ra bà cũng chưa bao giờ có thời gian cho ai. Bà cũng chưa bao giờ mở cửa cho ai. Bà cũng suốt ngày ngồi trong nhà, đèn sáng đến khuya.

Đêm thứ Bảy, bà Hạnh xuống quán muộn. Quán vẫn mở, đèn vàng, Đạt đang ngồi ở quầy, trước mặt là một xấp ảnh Polaroid. Anh ta đang xếp ảnh lên bàn, xếp thành hàng. Bà Hạnh lại gần xem.

Mười hai tấm ảnh. Bà nhìn từng tấm một. Cô Hoa áo vest. Hai ông già đánh cờ. Chú Hải bảo vệ. Một cô gái trẻ tóc ngắn, hình như là cô giáo dạy tiếng Anh ở tầng sáu. Một người đàn ông béo, hình như là chủ tiệm tạp hóa ở tầng hai. Một bà cụ ngồi xe lăn, hình như bà cụ ở tầng bốn. Tấm cuối cùng, bà Hạnh nhìn thấy mặt một người phụ nữ trẻ, bế một đứa nhỏ. Bà nhận ra người phụ nữ này. Đó là người phụ nữ ở căn hộ đối diện nhà bà. Người mà bà nhìn thấy mỗi tối, đi qua đi lại, bế con.

"Cháu chụp được chị này hả?"

"Dạ. Chị ấy ở tầng mười hai. Căn đối diện nhà cô. Chị ấy tên Linh. Chị ấy mới sinh em bé được bốn tháng. Chị ấy nói chị ấy ở nhà suốt, không biết ai trong cái chung cư này. Chị ấy nói chị ấy thấy cô mỗi tối, đứng ở cửa sổ. Chị ấy nói chị ấy muốn chào cô mà không biết chào thế nào."

Bà Hạnh đứng im. Bà nhìn tấm ảnh người phụ nữ trẻ bế con. Trong ảnh, chị ấy cười, đứa nhỏ ngủ trên vai chị ấy. Bà Hạnh nhớ ra, tối nào bà cũng đứng ở cửa sổ nhìn sang. Bà nhìn thấy chị ấy, thấy đứa nhỏ, thấy ánh đèn. Bà chưa bao giờ nghĩ rằng chị ấy cũng nhìn thấy bà.

Bà Hạnh ngồi xuống ghế. Đạt rót cho bà ly nước.

"Cô ơi," Đạt nói. "Cháu có chuyện này muốn nói với cô."

"Ừ."

"Cháu không đóng quán nữa."

Bà Hạnh ngẩng lên.

"Cháu nói chuyện với chủ nhà rồi. Cháu xin thuê thêm ba tháng. Cháu nói cháu muốn thử lại. Chủ nhà đồng ý. Cháu nghĩ, tại vì có mấy tấm ảnh này. Cháu nghĩ, nếu cháu đóng quán bây giờ, mấy tấm ảnh này biết đi đâu."

Bà Hạnh nhìn anh ta. Anh ta nói tiếp:

"Cháu không nghĩ cháu sẽ giàu. Nhưng cháu nghĩ cháu sẽ sống được. Tại vì mấy ngày nay, có người xuống đây ngồi. Chị Hoa xuống uống cà phê sáng. Hai bác đánh cờ xuống ngồi cả buổi chiều. Chú Hải bảo vệ ca đêm, chú ấy xuống uống ly cà phê đen trước khi vào ca. Cháu nghĩ, cái quán này bắt đầu có người ngồi lại rồi cô."

Bà Hạnh cầm ly nước, uống một ngụm. Bà nhìn ra cửa kính. Sảnh chung cư vẫn vắng, vẫn im, vẫn cái tiếng máy lạnh vo vo. Nhưng bây giờ, trong cái sảnh đó, có một chỗ sáng đèn. Có một chỗ người ta có thể đẩy cửa bước vào, ngồi xuống, gọi một ly cà phê, và nhìn thấy mặt nhau trên tường.

Bà Hạnh đứng dậy. Bà đi lại chỗ tường, đứng trước tấm ảnh của mình. Bà đưa tay lên, sờ nhẹ vào mép tấm ảnh. Rồi bà quay lại, nhìn Đạt.

"Cháu này."

"Dạ."

"Cháu chụp cho cô thêm một tấm nữa."

Đạt ngạc nhiên. "Dạ tấm nữa hả cô? Cô muốn chụp kiểu gì?"

Bà Hạnh nhìn quanh quán. Bà nhìn cái quầy, cái máy pha cà phê, cái kệ sách, mấy cái bàn, mấy cái ghế. Bà nhìn cái cửa kính, nhìn ra sảnh. Rồi bà nói:

"Cô muốn chụp chung với cháu. Chụp hai cô cháu mình. Cháu đứng sau quầy, cô đứng trước quầy. Cô muốn tấm ảnh đó dán ở giữa tường. Chỗ cao nhất. Để ai vào quán cũng thấy."

Đạt đứng im một lúc. Rồi anh ta gật đầu. Anh ta đi lại chỗ cái máy ảnh, lấy ra, kiểm tra phim. Anh ta đứng sau quầy. Bà Hạnh đứng trước quầy, hai tay đặt lên mặt gỗ. Bà nhìn thẳng vào ống kính.

"Cháu chụp đi."

Đèn flash lóe lên. Tấm ảnh nhả ra. Đạt cầm tấm ảnh, phe phẩy. Bà Hạnh lại gần xem. Trong ảnh, Đạt đứng sau quầy, áo thun đen, tóc rối, cười. Bà Hạnh đứng trước quầy, tóc bạc, mắt sáng, cười. Sau lưng hai người là cái kệ sách, mấy tấm ảnh nhỏ xíu, cái chậu cây lưỡi hổ. Trong ảnh, cái quán trông nhỏ, ấm, như một căn phòng của một gia đình nào đó.

"Được," bà Hạnh nói. "Cháu dán đi."

Đạt cầm tấm ảnh, đi lại chỗ tường. Anh ta trèo lên cái ghế, dán tấm ảnh lên chỗ cao nhất, ngay giữa tường. Tấm ảnh to hơn mấy tấm kia một chút, nổi bật hơn. Bà Hạnh đứng dưới, ngửa cổ lên nhìn. Bà thấy mình trên tường, đứng cạnh một người đàn ông trẻ mà cách đây một tuần bà còn không biết tên.

Đạt nhảy xuống, đứng cạnh bà. Hai người cùng nhìn lên tường.

"Cô ơi," Đạt nói.

"Ừ."

"Cô có biết tại sao cháu mở quán cà phê không?"

"Cháu nói cô nghe."

"Hồi cháu ở quê, nhà cháu có cái quán nước nhỏ. Bà cháu mở. Cái quán đó có cái sân, có cây xoài, có mấy cái ghế tre. Hồi đó cháu còn nhỏ, cháu thấy người trong xóm ai cũng ghé qua. Người ta uống nước, người ta nói chuyện, người ta cười. Bà cháu nói, cái quán không phải để bán nước, cái quán để người ta có chỗ ngồi với nhau. Cháu lên thành phố, cháu thấy người ta không ngồi với nhau. Cháu mở quán này, cháu nghĩ cháu làm lại cái sân nhà bà cháu. Nhưng cháu làm không được. Tại vì ở đây người ta không có thời gian ngồi."

Bà Hạnh nghe, không nói gì. Bà nhớ đến cái sân nhà bà ở quê, hồi bà còn nhỏ. Bà nhớ cái ghế tre, cái cây xoài, mấy người hàng xóm ngồi uống nước trà. Bà nhớ bà ngoại bà, người hay cho bà miếng bánh ú. Bà nhớ những buổi chiều, người ta ngồi với nhau, không ai nhìn điện thoại, không ai nhìn đồng hồ.

"Cháu làm được rồi," bà Hạnh nói. "Cháu làm được rồi Đạt ạ. Cháu không thấy hả. Cái tường kia kìa. Mười ba tấm ảnh. Mười ba người trong cái chung cư này, cách đây một tuần không ai biết ai. Bây giờ người ta xuống đây, người ta uống cà phê, người ta nhìn thấy mặt nhau. Cháu làm được rồi."

Đạt nhìn bà. Mắt anh ta hơi đỏ. Anh ta cúi xuống, lấy cái khăn lau ly, lau một cái ly không có gì. Bà Hạnh vỗ nhẹ lên vai anh ta.

"Thôi cô về. Mai cô xuống uống cà phê."

Bà Hạnh bước ra khỏi quán. Đêm đã khuya. Sảnh chung cư vắng hoe, đèn vàng, tiếng máy lạnh vo vo. Bà đi qua cái tường trống chỗ cái biển hiệu cũ. Bốn cái lỗ đinh vẫn còn đó, vệt ố vàng vẫn còn đó. Bà đứng lại một chút, nhìn cái tường trống. Rồi bà bấm thang máy.

Trong thang máy, bà Hạnh nhìn cái gương. Bà thấy mình, và bà thấy phía sau, trong góc thang máy, có một người phụ nữ trẻ bế con. Chị ấy tên Linh. Bà Hạnh quay lại.

"Chị Linh hả."

Người phụ nữ trẻ ngạc nhiên. "Dạ. Cô biết tên con hả cô?"

"Ừ. Cô thấy ảnh chị dán ở quán cà phê dưới sảnh. Cô ở căn đối diện nhà chị. Cô thấy chị mỗi tối."

Chị Linh cười. Đứa nhỏ trên vai chị ấy cựa mình.

"Con cũng thấy cô mỗi tối cô ạ. Con định chào cô mà con không biết chào sao."

"Ừ. Cô cũng vậy."

Thang máy mở ra tầng mười hai. Hai người cùng bước ra. Hành lang dài hun hút, đèn vàng vọt. Bà Hạnh đi về phía căn 1207. Chị Linh đi về phía căn đối diện. Trước khi mở cửa, chị Linh quay lại.

"Cô ơi. Mai cô xuống quán cà phê không cô?"

"Ừ. Cô xuống. Chị xuống không?"

"Dạ con xuống. Con muốn uống ly cà phê sữa. Lâu rồi con không uống."

"Ừ. Mai gặp chị dưới đó."

Bà Hạnh mở cửa, bước vào nhà. Bà đóng cửa lại, đứng trong bóng tối một lúc. Rồi bà bật đèn. Căn hộ sáng lên. Bà đi ra ban công, nhìn sang căn hộ đối diện. Đèn cũng vừa bật. Bà thấy chị Linh bế con, đi qua đi lại. Bà thấy chị Linh giơ tay vẫy. Bà Hạnh giơ tay vẫy lại.

Bà đứng ở ban công một lúc lâu. Thành phố về đêm sáng rực. Dưới kia, ở tầng trệt, cái quán cà phê vẫn sáng đèn. Bà thấy bóng Đạt đang dọn dẹp, đi qua đi lại sau cửa kính. Bà nghĩ, ngày mai, bà sẽ xuống đó, uống một ly cà phê sữa đá ít đá, và bà sẽ ngồi ở cái bàn gần cửa sổ. Bà sẽ nhìn ra sảnh, nhìn người ta đi qua. Có thể bà sẽ chào một người nào đó. Có thể bà sẽ hỏi tên một người nào đó. Có thể bà sẽ mời một người nào đó ngồi xuống.

Bà Hạnh vào nhà, đóng cửa ban công. Bà đi vào bếp, rót một ly nước, uống một ngụm. Rồi bà đi vào phòng ngủ, mở tủ, lấy ra một cái hộp cũ. Trong hộp có mấy tấm ảnh cũ, ảnh bà hồi trẻ, ảnh bà chụp chung với mấy người bạn thời còn đi dạy, ảnh đám cưới của bà và ông nhà, tấm nào cũng ố vàng, mép bị quăn. Bà lật từng tấm, chậm rãi. Bà tìm thấy một tấm chụp bà đứng trước cửa chung cư ngày nhận nhà, mười một năm trước. Trong ảnh, bà mặc áo sơ mi hoa, tay cầm chìa khóa, cười toe toét. Đằng sau bà là cái sảnh còn đầy bạt và thùng xốp, mấy công nhân đang khuân đồ. Bà nhìn tấm ảnh đó lâu hơn những tấm khác. Rồi bà cất hộp đi, tắt đèn, đi ngủ.

Sáng hôm sau, bà Hạnh dậy lúc năm giờ rưỡi, như mọi khi. Bà đánh răng, rửa mặt, mặc áo, rồi bà xuống nhà. Không phải để đi chợ. Bà xuống nhà để xem cái quán còn đó không.

Còn. Cửa kính vẫn đóng, nhưng bên trong đã khác. Mấy cái bàn đã được kê lại, bốn cái bàn nhỏ xếp thành hai dãy, ghế không còn úp mặt xuống bàn nữa mà kê gọn gàng quanh bàn. Trên tường bên phải, chỗ cái kệ sách, có một khoảng trống mới, hình vuông, vừa đủ để dán ảnh. Đạt đang đứng trên cái ghế nhựa, tay cầm cây bút lông, viết gì đó lên một tấm giấy lớn.

Bà Hạnh gõ cửa kính. Đạt quay lại, thấy bà, anh ta nhảy xuống, mở cửa.

"Cô tới sớm vậy cô."

"Ừ. Cô tới xem cháu làm gì."

Đạt chỉ lên tấm giấy. Anh ta đang vẽ một cái bảng, kiểu bảng tin của trường học. Trên đó ghi mấy dòng chữ nắn nót: "Tường ảnh cư dân. Ai muốn chụp thì ghi tên vào đây. Chụp xong dán lên tường. Mỗi người một tấm. Không phân biệt tầng, không phân biệt lâu năm hay mới tới."

Bà Hạnh đọc xong, bà nói:

"Cháu ghi tên cô vào. Cô là người đầu tiên."

Đạt cầm bút, viết lên tấm giấy: "Cô Hạnh, tầng 12." Anh ta viết xong, ngắm lại, rồi nói:

"Cháu viết vậy được không cô? Cháu không biết họ cô."

"Hạnh là họ cô rồi. Cô tên Hạnh, họ Nguyễn. Nhưng cứ ghi vậy đi."

Đạt gật đầu. Anh ta dán tấm giấy lên cửa kính, chỗ dễ thấy nhất. Bà Hạnh đứng nhìn tấm giấy, rồi bà nói:

"Cháu chụp cô luôn đi. Cô mặc áo này được không?"

Đạt nhìn bà. Bà mặc áo sơ mi màu xanh nhạt, tóc búi gọn, trông cũng được. Anh ta gật đầu:

"Dạ được cô. Cô đứng đâu cũng được. Hay cô đứng đằng kia, trước cái kệ sách."

Bà Hạnh đi lại đứng trước kệ sách. Đạt lấy máy ảnh Polaroid từ trong tủ, thổi phủi bụi, thử một tấm trước. Tấm ảnh trắng xóa, từ từ hiện ra. Anh ta đưa cho bà xem. Bà cầm tấm ảnh, nhìn bóng mình mờ mờ hiện lên trên nền giấy trắng, thấy lạ lẫm.

"Chụp đi."

Đạt giơ máy lên. Bà Hạnh đứng thẳng, tay để trước bụng, mặt hơi nghiêng về phía cửa sổ. Đèn flash nháy một cái. Máy ảnh kêu xoẹt xoẹt, nhả ra một tấm ảnh. Đạt rút tấm ảnh, đặt lên quầy. Cả hai người đứng nhìn tấm ảnh hiện ra từ từ, như người ta nhìn bánh nướng chín trong lò.

Trong ảnh, bà Hạnh đứng trước kệ sách, mắt nhìn hơi lệch khỏi ống kính. Ánh sáng buổi sớm từ cửa kính hắt vào một bên mặt bà. Bà thấy mình không cười, nhưng cũng không khó coi. Bà thấy như nhìn một người quen đã lâu không gặp.

"Được đó cô," Đạt nói.

"Ừ. Được."

Đạt lấy băng keo, dán tấm ảnh lên khoảng tường trống bên cạnh kệ sách. Tấm ảnh nghiêng một chút, anh ta chỉnh lại cho ngay. Bà Hạnh đứng nhìn tấm ảnh của mình trên tường, thấy kỳ kỳ. Bà chưa bao giờ thấy mặt mình treo ở một chỗ công cộng nào. Hồi còn đi dạy, bà có ảnh trong sổ giáo án, ảnh trong hồ sơ, nhưng không ai trưng lên tường.

"Cô là người đầu tiên," Đạt nói. "Ngày mai cháu đi chào từng nhà."

"Cháu đi chào kiểu gì?"

"Cháu gõ cửa, chào, nói cháu là Đạt chủ quán cà phê tầng trệt, cháu sắp đóng quán, cháu muốn chụp một tấm ảnh của cô chú để dán lên tường quán. Ai đồng ý thì cháu chụp. Ai không thì thôi."

Bà Hạnh im lặng. Bà nghĩ đến cái hành lang tầng mười hai, dài hun hút, mỗi cánh cửa một căn hộ, mỗi căn hộ một cuộc đời. Bà nghĩ đến việc Đạt gõ cửa từng nhà, cười cười chào hỏi, và người ta sẽ nhìn anh ta như nhìn một người bán hàng, như nhìn một người lạ. Bà nghĩ đến việc bao nhiêu phần trăm người ta sẽ đồng ý. Bà đoán chừng một nửa. Có thể ít hơn.

"Cháu cho cô đi với."

Đạt ngẩng lên, ngạc nhiên.

"Dạ cô đi với cháu hả?"

"Ừ. Cô ở đây mười một năm rồi. Cô là người cũ. Người ta thấy cô đứng trước cửa nhà họ, người ta đỡ ngại hơn."

Đạt nhìn bà, một lúc. Rồi anh ta gật đầu, chậm rãi.

"Dạ. Vậy chiều nay cô rảnh không? Cháu định bắt đầu từ tầng mười hai."

"Rảnh. Mấy giờ?"

"Bốn giờ cô ạ. Cháu đóng quán sớm, hai đứa đi."

Bà Hạnh về nhà. Buổi trưa bà ăn cơm, ăn xong bà ngồi đọc báo. Bà không tập trung. Bà nghĩ đến việc chiều nay bà sẽ đứng trước cửa nhà hàng xóm, những người bà thấy mặt mỗi ngày mà không chào. Bà hơi run. Bà thấy kỳ. Bà mười một năm không làm chuyện này, tự nhiên hôm nay bà làm. Bà tự hỏi tại sao. Bà không trả lời được. Bà chỉ biết là bà muốn làm.

Bốn giờ chiều, bà Hạnh xuống sảnh. Đạt đã đứng đợi, tay cầm máy ảnh, vai đeo túi vải. Hai người lên thang máy, bấm tầng mười hai.

Cửa hành lang mở ra. Căn hộ đầu tiên bên trái, số 1201. Bà Hạnh biết nhà này. Một đôi vợ chồng trẻ, hai đứa con nhỏ. Bà hay nghe tiếng trẻ con khóc buổi tối. Bà gõ cửa.

Một lúc lâu mới có người ra mở. Một người phụ nữ trẻ, tóc cột cao, mặc áo ngủ, mặt hơi bơ phờ.

"Dạ cô?"

"Chào cháu," bà Hạnh nói. "Cô là Hạnh, ở căn 1207, cùng tầng với cháu. Đây là Đạt, chủ quán cà phê tầng trệt. Quán sắp đóng cửa, cháu nó muốn chụp ảnh từng người trong chung cư để dán lên tường. Cháu cho chụp một tấm được không?"

Người phụ nữ trẻ nhìn Đạt, rồi nhìn bà Hạnh. Chị ta hơi lùi lại một bước, theo phản xạ.

"Chụp ảnh hả cô? Chụp để làm gì ạ?"

"Để dán lên tường quán. Để người ta thấy mặt nhau. Không có gì đâu, cháu không phải lo."

Chị ta im lặng. Bà Hạnh thấy chị ta nhìn vào trong nhà, nơi có tiếng tivi và tiếng trẻ con. Chị ta nói:

"Thôi cô ạ. Nhà cháu không được gọn gàng. Với lại cháu không quen chụp ảnh."

"Dạ không sao chị," Đạt nói. "Cháu chụp nhanh thôi, chị đứng ở cửa cũng được. Cháu không vào nhà."

Chị ta nhìn Đạt, rồi nhìn bà Hạnh. Bà Hạnh thấy trong mắt chị ta có cái gì đó do dự, cái kiểu do dự của người ta khi muốn từ chối mà ngại. Bà nói:

"Thôi được rồi, cháu không muốn thì cô cháu đi nhà khác. Không sao đâu."

Bà Hạnh quay người định đi. Rồi chị ta nói:

"Cô đợi chút."

Chị ta đi vào trong, một lúc sau quay ra, tóc đã gỡ xuống chải lại, mặt có thoa chút phấn. Chị ta đứng ở cửa, hai tay đan vào nhau.

"Chụp nhanh cô nhé."

Đạt giơ máy lên. Đèn flash nháy một cái. Tấm ảnh nhả ra. Chị ta cầm tấm ảnh, nhìn, rồi đưa lại cho Đạt.

"Chị tên gì?" Đạt hỏi.

"Trang."

Đạt lấy bút, ghi sau tấm ảnh: "Trang, 1201." Rồi anh ta cất vào túi.

Chị ta khép cửa lại, nhưng trước khi khép hẳn, chị ta nói với bà Hạnh:

"Cô ở 1207 hả cô. Cháu ở đây ba năm rồi mà chưa gặp cô bao giờ."

"Ừ," bà Hạnh nói. "Cô cũng chưa gặp cháu."

Chị ta cười, một cái cười mệt mỏi, rồi đóng cửa.

Hai người đi tiếp. Nhà 1202, không ai ở nhà. Nhà 1203, một ông già mở cửa, ông ta đồng ý ngay, còn kéo hai người vào nhà uống nước. Ông ta tên Bảy, ở đây từ hồi chung cư mới xây. Ông ta nói:

"Chú ở đây lâu rồi mà chẳng biết ai. Có cái quán cà phê dưới sảnh, chú định vào ngồi mà chú ngại. Chú đi một mình, chú sợ người ta nhìn."

"Chú vào ngồi đi chú," Đạt nói. "Cháu còn mở đến hết tháng."

"Ừ, chú vào. Chú vào uống một ly."

Đi hết tầng mười hai, hai người được bốn tấm ảnh. Bốn trên tám nhà. Bà Hạnh thấy mệt, nhưng bà không muốn dừng. Bà nói:

"Đi tiếp tầng mười một."

Hai người đi xuống tầng mười một. Rồi tầng mười. Rồi tầng chín. Mỗi tầng, bà Hạnh gõ cửa, nói câu giống nhau. Có người đồng ý, có người từ chối, có người mở hé cửa rồi đóng lại. Đạt không nói gì nhiều, anh ta chỉ chụp, ghi tên, cảm ơn. Bà Hạnh thấy anh ta kiên nhẫn. Bà nghĩ, người trẻ mà kiên nhẫn được như vậy, cũng hiếm.

Đến tầng sáu, một phụ nữ trung niên mở cửa, nghe xong, chị ta nói:

"Ủa cái quán đó đóng hả? Tôi không biết luôn. Tôi toàn mua cà phê ở ngoài đường."

"Vâng, quán đóng rồi chị," Đạt nói.

"Vậy hả. Tiếc ghê. Hồi trước tôi có vào một lần, cà phê ngon."

Chị ta chụp một tấm. Đi tiếp.

Đến tầng ba, trời đã tối. Bà Hạnh thấy chân mỏi, nhưng bà vẫn còn sức. Bà nói:

"Còn một tầng nữa thôi. Tầng trệt với tầng một, để cháu đi một mình. Cô về nhà nghỉ."

Đạt nhìn bà, rồi nói:

"Cô cho cháu mời cô ly cà phê. Coi như cảm ơn."

Bà Hạnh cười:

"Ừ. Mà cháu trả tiền cà phê cho cô hôm qua chưa? Cô uống mà chưa trả."

"Cháu không lấy tiền cô."

"Không được. Cô trả. Cháu sắp đóng quán, cháu cần tiền."

Đạt cười, cái cười mệt mỏi nhưng thật.

"Dạ cô trả cũng được. Cháu bán ly cuối cùng cho cô. Ly cuối cùng của quán."

Hai người xuống tầng trệt. Quán cà phê mở cửa, đèn sáng. Đạt pha một ly cà phê sữa đá, ít đá, đặt trước mặt bà Hạnh. Bà ngồi ở cái bàn gần cửa sổ. Bà nhìn ra sảnh. Có mấy người đi qua, đi vào thang máy, không ai nhìn vào quán. Bà nghĩ, hôm nay bà đã gõ cửa bao nhiêu nhà nhỉ. Bà không đếm. Bà chỉ nhớ mặt những người mở cửa, những người đồng ý, những người từ chối. Bà nhớ chị Trang tầng mười hai, chị ta nói ba năm chưa gặp bà. Bà nhớ ông Bảy, ông ta muốn vào quán mà ngại. Bà nhớ chị tầng sáu, chị ta không biết quán đóng.

Bà uống một ngụm cà phê. Đắng, ngọt, lạnh. Đúng vị bà quen.

"Đạt này."

"Dạ."

"Cháu tính dán hết ảnh lên tường à?"

"Dạ. Cháu dán hết. Cháu để nguyên đó khi cháu đi. Người thuê sau họ muốn bóc thì bóc."

"Ừ. Để nguyên đó. Biết đâu người ta nhìn thấy mặt nhau, người ta chào nhau."

Đạt gật đầu. Anh ta ngồi xuống đối diện bà Hạnh, rót cho mình một ly nước lọc.

"Cô ơi."

"Ừ."

"Cô nghĩ cái chung cư này có thay đổi không?"

Bà Hạnh nhìn ra sảnh. Cái sảnh rộng thênh thang, hai cái cột đá hoa cương, cái thang máy đứng im. Bà nghĩ. Bà nghĩ lâu.

"Cô không biết," bà nói. "Nhưng cô biết là cô sẽ thay đổi. Cô sẽ chào người ta trong thang máy. Cô sẽ hỏi tên người ta. Cô sẽ mời người ta vào nhà uống nước. Cô sẽ không ngồi một mình nhìn cái tivi nữa."

Đạt im lặng. Rồi anh ta nói:

"Vậy là được rồi cô."

Hai người ngồi thêm một lúc. Rồi bà Hạnh đứng dậy, trả tiền. Đạt nhận, cất vào túi. Bà Hạnh bước ra khỏi quán. Bà đi được mấy bước, rồi bà quay lại, nói vọng vào:

"Này Đạt."

"Dạ."

"Cháu nhớ gửi cho cô cái ảnh chụp hôm nay. Cô muốn xem mặt mấy người hàng xóm."

"Dạ. Cháu gửi."

Bà Hạnh đi vào thang máy. Bà bấm tầng mười hai. Trong thang máy, bà nhìn mình trong gương. Bà thấy mình hơi mệt, nhưng mắt sáng. Bà cười với mình trong gương. Cái cười của người vừa làm được một việc gì đó.

Về đến nhà, bà Hạnh vào bếp, nấu một nồi canh. Bà nấu nhiều hơn mọi khi, nồi canh đầy ắp, bà ăn không hết. Bà nghĩ, ngày mai bà sẽ múc một tô mang sang cho chị Trang tầng 1201. Chị ta có con nhỏ, chắc bận. Bà nghĩ, ngày mai bà sẽ xuống nhà ông Bảy tầng 1203, rủ ông ta xuống quán cà phê ngồi. Ông ta ngại đi một mình, bà sẽ đi cùng.

Bà Hạnh tắt đèn, đi ngủ. Ngoài cửa sổ, thành phố vẫn sáng. Căn hộ đối diện, đèn vẫn bật. Bà nhìn thấy chị Linh bế con, đi qua đi lại. Bà giơ tay vẫy. Chị Linh vẫy lại. Rồi hai người cùng tắt đèn, cùng đi ngủ.

Sáng hôm sau, bà Hạnh xuống sảnh. Cái biển hiệu quán cà phê vẫn chưa được tháo. Trên cửa kính, tấm giấy của Đạt vẫn dán, bên dưới có thêm mấy cái tên mới. Bà Hạnh đứng nhìn một lúc. Rồi bà đi vào thang máy, lên tầng mười hai, gõ cửa nhà 1201.