Sáng ra, sương nằm dày trên bốn nhánh sông, trắng và nặng như một tấm vải phơi ướt, và qua lớp sương ấy mặt trời chỉ hiện ra một vòng nhợt nhạt, không tỏa nhiệt. Ông Ny vẫn đứng ở bậc đá. Áo ông thấm sương đến sẫm màu, tóc dính vào trán, hai bàn chân tê dại trong đôi dép mòn, và cái kính một mắt nằm nguyên chỗ ông đặt đêm qua, trong chỗ lõm của bậc đá, đọng một giọt sương tròn trên mặt kính.

Chhay là người thấy ông trước. Anh và Chenda chèo một chiếc đò nhỏ mượn của người bán cá, đi dọc các bến suốt từ khi trời còn chưa sáng, hỏi từng người chài, từng người lái đò, gõ cửa từng nhà ven nhánh. Chenda ngồi mũi thuyền, tóc rối, mắt khô, không nói từ lúc rời gian nhà gỗ. Khi chiếc đò rẽ vào chỗ nước rộng và hai người thấy một bóng gù đứng lặng trên bậc đá, cô đưa tay lên miệng, nhưng không kêu.

Chhay cập đò vào chân bậc, tay run, buộc dây ba nút thay vì hai.

"Ông Ny."

"Chú."

"Ông về đi."

"Chưa."

"Ông đứng đây cả đêm?"

"Ừ."

"Ông không lạnh?"

"Có."

"Ông ăn gì chưa?"

"Chưa. Tôi không đói."

"Ông đứng vậy cả đêm, chân ông tê hết rồi."

"Tê."

Chenda bước lên bậc đá, chân trần, đứng cạnh cha, cách một gang tay, mắt nhìn thẳng ra nước.

"Con tìm ba từ khi trời chưa sáng."

"Ba xin lỗi."

"Đừng xin lỗi con. Ba đợi gì?"

"Lời ba nói."

"Lời nào?"

"Một câu. Ba nói ra, ở đây, đêm qua."

"Nó về không?"

"Không."

"Vậy ba đợi gì nữa?"

Ông Ny không đáp. Ông quay đầu, chậm, nhìn ra hai phía sông, về hạ lưu rồi về thượng nguồn, mắt nheo cả hai bên, và Chenda chợt nhận ra cha mình đã nheo cả hai mắt từ bao giờ, mắt phải cũng nheo như mắt trái, chẳng còn cái kính nào để chặn lại.

"Ba, về nhà với con."

"Ba..." Ông mở miệng, định nói một chữ cho con gái yên lòng, một chữ ngắn, tròn, chữ của mọi người cha khi con lo. Chữ ấy không ra. Nó nghẹn nơi cổ họng, nặng, rồi nó vỡ, và ông nghe mình nói điều khác. "Ba không hứa được."

Chenda chớp mắt. Cô không khóc. Cô đưa tay lên, chạm khuỷu tay cha một lát rất ngắn, rồi buông, rất nhẹ, như chạm vào một tờ giấy chưa khô.

"Ông Ny." Chhay đứng ở chân bậc, hai tay nắm dây đò, không bước lên. "Ông cần tôi đứng đây cùng không?"

"Không."

"Tôi đứng cũng được."

"Chú có nghề của chú. Chú về chép đi."

"Tờ giấy báo trên bàn nhà ông, chị Chenda đem theo đây. Tôi chép vô kho cho ông, được không?"

"Được."

"Tôi đọc hai lần."

"Chú học nhanh."

"Ông Thy hỏi ông."

"Hỏi gì?"

"Hỏi hôm nay ông có xuống kho không."

"Nói với ông Thy là tôi xuống sau."

"Tôi nói vậy."

"Chú nói rồi, đừng nói lại."

"Cơm nắm." Chhay móc trong túi áo ra một gói lá, đặt lên bậc đá cạnh cái kính. "Má tôi gói. Ông cầm cho tôi yên lòng."

"Ừ."

Chhay gật. Anh nhìn ông thêm một lượt, nhìn chiếc kính nằm trong chỗ lõm bậc đá, giọt sương trên mặt kính, và không hỏi vì sao nó ở đó.

Ông Ny giơ tay lên, chậm, và chỉ. Ông chỉ ra phía bên trái, nơi một dòng nâu đang chảy vào giữa chỗ họ đứng, ngầu phù sa, kéo theo mấy cọng lục bình trôi.

"Kia là thượng nguồn trái. Nước từ miền núi, đổ vào."

Ông chỉ sang phải, một dòng khác, xanh hơn, trong hơn, chảy tới.

"Kia là thượng nguồn phải. Nước từ hồ lớn, đổ vào."

Ông chỉ xuống chân, về phía hạ lưu trái, nơi nước nâu và xanh đã quyện lại, cuốn đi chậm.

"Kia là cửa ra thứ nhất."

Rồi ông chỉ xa hơn, về phía hạ lưu phải, nơi sương che mờ một khúc cong.

"Kia là cửa ra thứ hai."

Ông chỉ bằng một ngón tay dài, ngón có cái chai tròn nơi đốt giữa, chậm rãi, giọng đều đều, như một người dẫn đường quen chỉ cho khách lạ. Hai vào. Hai ra.

"Chỗ này nói gì cũng thành bốn," ông nói. "Ba nói một câu, nó vỡ làm bốn. Không mảnh nào ngược lên được, hai dòng kia đổ vào đè xuống. Cả bốn theo hai cửa ra, về nơi ông ấy đã đi. Không mảnh nào về lại chỗ ba."

Chenda nghe hết. Cô đứng cạnh cha rất lâu, nhìn theo hướng ngón tay ông, nhìn từng dòng nước ông chỉ, nhìn sương dần tan để lộ những mảnh sông loang loáng, nâu, xanh, bạc, và nhìn bóng hai người họ trên bậc đá đổ dài xuống nước. Cô không nói gì thêm một lúc lâu. Rồi cô nói: "Con về. Con còn thằng nhỏ."

"Ừ. Nói với nó ông ngoại bận."

"Con nói rồi."

Ông không nhắc cô ở lại, và cô không nhắc ông đi.

Rồi cô quay xuống bậc, bước lên đò, ngồi vào mũi thuyền, hai bàn tay nắm lấy nhau trong lòng. Chhay tháo dây ba nút. Anh chống sào, đò rời bậc đá, xoay một vòng nhẹ, và chậm chạp trôi về phía bờ. Chenda không ngoái lại. Cô cúi đầu, rồi ngẩng lên, nhìn thẳng phía trước, như một người đã nhận ra mình phải đi và cha mình phải ở.

Sương tan hẳn. Mặt trời lên cao hơn, vàng hơn, và nắng đổ xuống bốn nhánh một lúc, làm bóng ông Ny đổ dài trên nước, mỏng, nghiêng, một cái bóng gù không có kính. Ông đứng một mình ở bậc đá. Gió thổi từ bốn phía vào mặt ông, và nước vẫn chảy vào, chảy ra, dưới chân ông, không vội.

Ông đếm bốn nhánh: hai vào, hai ra. Lời ông nói không về. Và ông vẫn đợi.