Mùa thứ sáu, bà Sok sốt ba ngày liền, và đến đêm trước ngày dòng đứng thì bà vẫn nằm trên chõng, mồ hôi chảy thành vệt dọc thái dương, ngực phập phồng như ngực con cá bị bỏ lên đê. Trong nhà tối, chỉ có cây đèn dầu ở góc gian giữa, và tiếng nước vỗ vào cột dưới sàn.

Rith đứng bên chõng, tay cầm cây đèn pin, áo đã mặc sẵn.

"Anh ra thay em."

"Anh nhớ nhìn dây."

"Anh biết."

"Dây thẳng thì anh nhìn đồng hồ."

"Biết rồi."

"Bốn giờ."

"Gì?"

"Nó đứng lúc bốn giờ."

"Em nói gì vậy? Mấy năm nay nó đứng sớm trễ không đều."

"Bốn giờ," bà nhắc lại, mắt nhắm, môi khô. "Không phải năm giờ."

"Em sốt nói mơ rồi."

"Không."

Rith nhìn bà một lúc lâu, rồi ông cúi xuống, đặt bàn tay nứt nẻ lên trán bà. Tay ông mát, thô, có mùi dầu mây. Ông rút tay lại, chỉnh cái chăn, và bước xuống thang, đếm bậc bằng môi, giống y như cách bà vẫn đếm.

Bà nằm nghe tiếng chân ông xa dần trên ván, rồi tiếng mái chèo khuấy nước, rồi không còn gì. Gió lùa qua kẽ vách mang theo hơi lạnh của hồ lúc canh khuya, mùi bùn, mùi lá sen thối dưới chân cọc. Bà kéo chăn lên tới cằm. Cái muỗng dừa ở góc gian giữa nằm im dưới ánh đèn, bóng nó đổ dài trên chiếu như một cây kim đồng hồ.

Ông Ach đã tới từ chiều, mang theo một bó lá thuốc, nấu một tô nước đắng đặt cạnh chõng, rồi ngồi ở ngưỡng cửa, lưng tựa khung gỗ, không nói gì. Bây giờ trời chưa sáng, ông vẫn ngồi đó, người nhỏ như một cái bóng nằm sát vách.

"Bà uống thuốc chưa?"

"Rồi."

"Hết sốt chưa?"

"Chưa."

"Bà nằm yên. Để ông Rith đi."

"Ông."

"Hả?"

"Ông kể tôi nghe cái gì đi."

"Kể gì?"

"Cái gì cũng được."

Ông Ach im một lúc, rồi mở miệng, giọng đều như đọc thuộc lòng.

"Dòng ngược chở vào hồ không phải nước. Trứng. Cá bột. Để mùa sau có cá."

"Ừ."

"Mỗi năm có một ngày cái hồ này quay đầu. Trước đó nó thở vào, sau đó nó thở ra. Giữa hai hơi thở có một khoảng. Ông nội tôi gọi khoảng đó là lúc cái hồ nghĩ."

"Ông nội ông nói vậy hả?"

"Ông nói vậy."

Bà không đáp. Bà nằm nghe. Dưới sàn nước vỗ vào cột, vỗ thành từng tiếng dài, có nhịp, và trong cái nhịp ấy bà đang đếm. Một, hai, ba, bốn. Rồi tiếng ấy ngắn lại, thưa ra, rồi dừng.

Căn nhà im như vừa có ai nín thở.

"Nó đứng rồi," bà Sok nói, rất nhỏ, mắt vẫn nhắm.

Ông Ach ngẩng lên. Ông nhìn cái đồng hồ treo vách, rồi nhìn bà.

"Bà biết lúc nào."

"Tôi đếm."

"Đếm cái gì?"

"Tiếng nước."

"Bốn giờ kém bốn phút," ông Ach nói, nhìn kim đồng hồ, và giọng ông không có chút ngạc nhiên nào, chỉ có sự mệt của một người đã đợi lâu để ai đó nói đúng điều mình biết. "Bà đếm đúng."

Bà Sok không trả lời. Cơn sốt kéo mi mắt bà xuống, nặng như hai đồng xu, và bà để cho nó kéo. Ngoài hiên trời còn tối hẳn, chỉ có gió đã đổi hướng, lùa qua từng bậc trong mười bảy bậc thang, chậm rãi, kiên nhẫn, như một người đến muộn mà biết chắc cửa còn mở.

Gần bảy giờ, khi trời sáng rõ và nắng đã lên tới mép hiên, Rith về. Ông leo lên thang chậm, bùn dính tới đầu gối, tay xách cây đèn pin đã tắt. Bà Sok đã ngồi dậy trên chõng, lưng dựa vào vách, chăn phủ ngang đùi.

"Năm giờ nó đứng."

"Không. Bốn giờ."

"Anh ngồi ngoài điểm giữa hồ từ bốn giờ rưỡi, ngồi chỗ em ngồi, quay mặt về phía đông. Năm giờ lá sen thẳng ra hết. Anh chèo về nhìn dây, dây thẳng. Năm giờ."

"Anh nhìn dây lần cuối khi nào?"

"Lúc anh ra. Ba giờ rưỡi."

"Dây lúc đó thế nào?"

"Còn nghiêng."

"Nó nghiêng lúc ba giờ rưỡi. Nó thẳng lúc bốn giờ kém bốn phút. Lá sen thẳng sau dây một chặp, lâu hơn anh tưởng."

"Em nói lá thẳng sau dây?"

"Mùa nào cũng vậy."

"Em nói với anh hồi nào?"

"Em chưa nói."

Rith đứng yên giữa nhà. Ông nhớ lại: lúc ông chèo xuồng về tới cột gáo, cái dây đã thẳng không phải vừa mới thẳng, mà thẳng từ lâu, như một thứ đã nằm yên một chặp, và bọt quanh gáo đã thôi xoay. Ông đã tưởng nó vừa đứng, vì ông muốn tưởng như vậy, và vì ông ngồi nhìn lá trong khi sau lưng ông cái hồ đã đổi chiều mà không báo.

"Bốn giờ," ông nói.

"Bốn giờ kém bốn phút," ông Ach nói từ ngưỡng cửa. "Bà ấy đếm đúng từ trên chõng."

"Ông ngồi đó lúc nó đứng hả?"

"Ngồi đó."

"Vậy ông ngồi đó mà không nói với tôi."

"Tôi không có gì để nói. Bà ấy nói thay tôi rồi."

Rith quay sang vợ. Ông nhìn mặt bà, đôi mắt trũng vì sốt, hai gò má khô, môi nứt. Ông nhìn bàn tay phải của bà đặt trên chăn, hai ngón cuối co lại, và ông nhìn nó rất lâu, như nhìn một thứ ông đã thấy hằng ngày mà chưa bao giờ thấy.

"Mấy mùa em đếm giờ, em có nói với ai không?"

"Không."

"Sao không?"

"Không ai hỏi."

"Anh cũng không hỏi."

"Ừ."

Ông Ach đứng dậy, chống tay vào ngưỡng cửa, bước xuống thang. Bà Sok nằm xuống lại. Rith ngồi bên chõng, xoa hai bàn tay vào nhau như người vừa nhận một món đồ nặng.

"Em ngủ đi," ông nói. "Anh nấu cháo."

"Ừ."

Ông đứng lên, ra tới cửa bếp thì dừng, không quay lại.

"Mai em đừng ra."