Mưa đầu nguồn xuống vào lúc canh khuya, không có sấm báo trước, chỉ có một mùi đất ẩm thổi từ phía bắc và một tiếng ào xa xa mỗi lúc một gần, như tiếng ngàn lá rừng cùng lật mặt. Nước ngoài luồng dâng lên theo từng nhịp thở, bọt trắng dày hơn, ồn hơn, trải ra trên đá thành những mảng rộng, và hòn đảo nào cũng như nhô lên hụt đi một đoạn.

Toán đã trở lại chỗ cũ từ lúc chập tối. Cả ngày họ thử mọi cách để gỡ vật ra khỏi hai tảng đá, dùng sào, dùng đòn, dùng cả vai, mà nó vẫn nằm đó, kẹt chặt, bất động. Người khách không quay lại. Chiếc thuyền lạ vẫn buộc ở bến, trống.

"Nước lên một gang rồi anh," Nouk nói, hét lên át tiếng mưa.

"Biết."

"Dây căng thêm rồi."

"Biết."

"Nó rung! Anh thấy không? Nó rung từ nãy!"

"Thấy."

"Vậy anh tính sao?" Nouk nắm cái nút thừng bằng cả hai tay, nước chảy ròng ròng từ cằm nó xuống cổ. "Hoặc tháo, hoặc cắt dây."

"Cắt dây thì mất cả thuyền," chú Seng gầm, từ phía lái, tóc dán chặt vào trán. "Mẹ nó, thuyền này ông Phan vay hai nghìn mua, cắt dây là cắt luôn cái nợ nằm dưới đáy sông, ai trả?"

"Em có bảo cắt đâu."

"Vậy thì tháo!"

"Anh Phan quyết."

"Tao quyết thì tao tháo từ đêm qua rồi, nó không phải của tao!"

Khamphan đứng giữa thuyền, hai chân dạng ra, một tay vịn cột, một tay nắm sợi dây từ cái nút đầu tiên. Mưa tạt vào mặt anh như hạt cát. Anh nhìn dây, thấy các sợi tách ra từng sợi nhỏ ở chỗ cọ vào đá. Anh nhìn nước, thấy nó đã lên tới ngang chỗ mà đêm qua chỉ là mắt cá. Anh nhìn vật bọc vải dầu, đen, ướt, nằm giữa hai tảng đá như một cái nêm đã ăn vào cửa.

Trong thắt lưng anh, xấp tiền một trăm tám chục đã sũng nước. Bên cạnh nó, con dao của cha.

Anh nhớ lời người khách. Đừng tháo. Anh nhớ ba trăm sáu, nhớ tờ toa thuốc có nhiều dòng gạch, nhớ ho. Anh nhớ lời cha, và cha dạy anh cả cái nghề bằng đúng một câu. Cái gì muốn qua thì phải tháo ra.

"Tháo," anh nói.

"Hả?" Chú Seng quay đầu.

"Tháo."

"Mẹ nó, nói to lên!"

"Tháo! Tháo từ đuôi. Nouk, dây phụ. Daeng, giữ đuốc."

"Dạ!"

"Chú Seng, ôm thuyền."

"Ôm gì, thuyền nó ôm tao!"

Họ làm như mọi bè họ từng tháo, mà không giống một bè nào. Khamphan rút con dao lưỡi cong, rạch vải dầu một đường dọc, và nước mưa chảy ào vào trong chỗ rạch, và anh thò bàn tay vào, tìm. Dưới ngón cái bẹt có một cái khớp. Anh lần theo nó, cắt dây, nới nút, nâng một mảnh. Nó nhẹ hơn anh nghĩ. Nặng hơn anh nghĩ. Anh không dừng lại để biết.

"Số một."

Anh lấy cục than trong túi, đánh lên mảnh một cái gạch đứng. Mưa chảy qua, vệt than nhòe ra nhưng còn thấy.

"Chuyền!"

Nouk nhận, quay sang thằng Daeng. Thằng Daeng nhận, quay sang chú Seng. Chú Seng nhận, đặt lên tảng đá khô nhất, chỗ có thể đi từ đó lên cầu cạn.

"Số hai."

"Chuyền!"

"Số ba."

"Anh, cái này kêu," thằng Daeng nói.

"Khớp. Kệ nó."

"Nó kêu như có ai thở."

"Là khớp. Chuyền."

"Mẹ nó, nước này tháo cái gì cũng như tháo ruột," chú Seng nói, vừa nhận mảnh từ tay Daeng. "Thằng này nói nghe sởn da gà."

"Chú chuyền."

"Tao chuyền!"

"Số bốn."

"Mảnh này có số chưa?" Khamphan hỏi.

"Dạ có."

"Đọc."

"Bốn, anh."

"Chuyền."

Họ tháo trong mưa, trong tiếng thác dội, trong ánh đuốc le lói lúc cháy lúc tắt, không nói gì thêm ngoài những con số. Mỗi mảnh rời ra thì có một cái khớp kêu lách tách, và mỗi cái kêu như một lời nói thì thầm mà không ai nghe được nghĩa. Than đánh lên gỗ, mưa cuốn bớt. Anh đánh lại. Mưa cuốn bớt. Anh đánh lại.

Đến mảnh thứ mười thì có một ánh đèn pin lia tới từ phía cầu, và một người nhảy xuống tảng đá, giày ướt sũng, áo mưa nhựa trong suốt phồng lên như một cái bong bóng.

"Anh."

Khamphan ngẩng lên.

"Em nghe tiếng thuyền," cậu em nói. "Anh cần tay không?"

"Cần."

"Đưa em."

"Cái này, cầm cẩn thận."

"Em cầm."

"Tay mày chảy máu."

"Nước mưa."

"Máu."

"Em biết. Em cầm."

Thằng út cầm một thanh dài, quấn dưới tay, quay đi. Nó không hỏi gì, không nói gì, không nhìn anh. Nó chỉ vác, lên cầu cạn, bước từng bước chắc trên mặt bê tông trơn, và biến mất vào mưa.

"Thằng út tới làm gì vậy?" chú Seng hỏi, nhỏ.

"Nó nghe tiếng thuyền," Nouk nói.

"Nghe từ bên kia cầu?"

"Dạ."

"Mẹ nó, tai nó thính hơn tao tưởng."

"Chú chuyền đi."

Từ đó họ chuyền thành một hàng dài. Mảnh này sang mảnh khác đi qua từng cánh tay, từng cặp vai, từ thuyền lên đá, từ đá lên cầu, từ cầu sang đảo bên kia, nơi có một bãi cỏ cao hơn nước. Thằng út vác. Thằng Daeng run nhưng vác. Nouk vừa vác vừa thở. Chú Seng chửi, chửi nhỏ hơn bao giờ hết. Ngoài kia mưa dội xuống những hòn đảo, nước trắng ào qua, và cái cầu cạn trong ánh đèn pin hiện ra từng khúc, như xương sống một con vật nằm ngang giữa sông.

"Còn mấy mảnh?" Nouk hét.

"Hai."

"Nước lên tới gối rồi anh!"

"Biết."

"Tay anh còn không?"

"Còn."

"Dây sắp đứt!"

"Biết."

"Biết, biết! Dây nó không biết!"

"Còn một!" Khamphan hét lại, và tiếng anh lẫn vào tiếng thác, nhỏ như tiếng một đứa trẻ gọi mẹ giữa chợ.

"Anh! Bên này đủ ba mươi chưa?" thằng Daeng gào từ trên cầu.

"Đếm đi!"

"Con đếm ba mươi!"

"Vậy đủ. Còn một ở đây!"

"Dạ, con chờ ở đầu cầu, anh cứ tháo đi anh, đừng vội!"

Mảnh cuối cùng nằm sâu nhất, kẹt trong cái khe giữa hai tảng đá. Khamphan quỳ xuống, bàn tay luồn vào, mò tìm cái khớp cuối. Nó rời ra với một tiếng nhẹ, rất nhẹ, như một hơi thở.

Anh rút nó lên, đặt lên đầu gối, lấy cục than ngắn cuối cùng trong túi áo ướt. Anh đánh lên mảnh gỗ cuối cùng một số, rõ, đậm, từng nét một, không để mưa cuốn.

Ba mươi mốt.