Sáng hôm sau là phiên chợ, và bến đò đông từ lúc sương còn dày, người đứng chen nhau trên bãi bùn như đàn cò chờ nước rút. Bounma chèo ba chuyến đầu mà không nói một lời. Chuyến nào tay chèo cũng đúng nhịp, nâng đúng chỗ, đẩy đúng chỗ, khách ngồi yên như ngồi trên chiếu nhà mình, và tới chuyến thứ tư, khi thuyền đã cập bến và người cuối cùng đã bước lên bờ, anh thấy cái điều anh giữ trong họng nặng hơn bất cứ bao muối nào anh từng chở.

Anh buộc dây thuyền vào cọc, thắt nút hai lần như thắt nút cho một vật có thể bỏ chạy, bước lên bãi, và đứng giữa đám người, nơi ông trưởng làng Bun đang kiểm lại danh sách lễ vật, nơi cụ Phò chống gậy ngồi dưới gốc me, nơi bà bán rau đang nhặt rau úa khỏi thúng.

"Đêm rằm," anh nói. "Tôi chèo khách về trễ. Giữa sông."

Không ai nghe. Anh nói lớn hơn.

"Giữa sông, nước đỏ lên."

"Đỏ sao?" bà bán rau hỏi, ngẩng đầu.

"Đỏ. Không phải lửa. Đỏ. Rồi... có cái gì lên."

"Cái gì lên?"

"Tôi không biết. Nó lên khỏi sông. Cao hơn ngọn dừa. Rồi tắt."

"Tắt kiểu gì?"

"Không kiểu gì. Tắt."

Ông trưởng làng gấp cuốn giấy lại, nhìn anh từ đầu tới chân với vẻ của người đang cân một thúng gạo nghi là ẩm.

"Uống rượu rằm hả?"

"Tôi không uống."

"Rằm ai chẳng uống."

"Tôi chèo đò. Chèo đò mà uống thì chìm."

"Vậy thì mắt anh mờ rồi. Chèo mười năm, mắt cũng mòn."

"Mắt tôi không mòn."

Có người bật cười, một người, rồi hai người, và tiếng cười lan ra như vệt dầu trên nước, không ác, chỉ là tiếng cười của những người nghe một chuyện mà họ không biết đặt vào đâu. Bounma đứng nguyên, hai tay buông thõng. Anh đưa tay lên che mắt, dù nắng chưa lên tới, rồi hạ xuống.

"Cậu Bounma chưa nói dối bao giờ," bà bán rau nói, nhỏ, nhưng đủ để nhiều người nghe. "Tôi không biết cậu thấy gì. Nhưng cậu không nói dối."

"Bà tin thì bà tin," ông trưởng làng nhún vai. "Tôi thì chưa thấy ai thấy."

"Tôi thấy."

"Ngoài anh."

Bounma im.

"Anh Bounma, lần sau thấy nữa thì kêu tôi," một người đàn ông bán cá nói, miệng cười toe. "Tôi cho mượn cái nón, đội cho đỡ nắng."

"Nắng nào?"

"Nắng làm anh hoa mắt."

"Mắt tôi không hoa."

"Ừ, ừ. Mắt anh không hoa."

Từ dưới gốc me, cụ Phò gõ đầu gậy xuống đất hai lần, chậm. Cụ bảy mươi chín tuổi, người chèo đò cũ nhất làng, đôi mắt đã đục như nước vo gạo, và khi cụ nói thì cả bến tự nhiên thưa tiếng, như thưa tiếng khi nhà sư bước vào sân.

"Hồi tao nhỏ gọi nó là đèn ma," cụ nói. "Giờ người ta gọi đèn con rắn."

"Cụ cũng tin chuyện này à?" ông trưởng hỏi.

"Tao có nói tao tin đâu. Tao nói cái tên."

"Cái tên thì để làm gì?"

"Để biết ai nói." Cụ quay đầu về phía Bounma, mắt đục nhìn lệch sang vai anh. "Mày kể nó là cái gì?"

"Tôi không gọi nó là gì cả."

"Không gọi gì cả?"

"Tôi chỉ nói tôi thấy."

Cụ Phò gật đầu, rất chậm, rồi không nói thêm lời nào, như thể câu trả lời ấy là câu duy nhất cụ chờ nghe cả buổi sáng.

Đám người tản dần theo tiếng loa chợ. Có kẻ vừa đi vừa nhìn lại, có kẻ vừa đi vừa thì thầm, và có kẻ không nhìn, không thì thầm, bước thẳng xuống thuyền như xuống một chuyến đò bình thường của một ngày bình thường. Bounma đứng nhìn họ đi, thấy làng chia ra trước mắt anh thành ba phần, như lúa sau cơn gió: phần cúi, phần ngả, phần đứng yên.

Sone đứng ở cuối đám đông, từ đầu đến cuối. Nó không cười, không nói, chỉ nhìn, và khi người cuối cùng đã đi, nó mới bước tới, tay vẫn ôm bó lưới còn ẩm.

"Anh."

"Hả?"

"Anh đi với em một đoạn."

"Em không đi chợ à?"

"Đi sau."

Họ đi dọc bờ, trên con đường đất ven sông nơi cỏ lau mọc cao quá đầu gối, nắng lên đã chiếu xiên qua từng bông trắng. Sone đi chậm, chân dè dặt như đi trên ván mục, và tiếng loa chợ sau lưng họ nhỏ dần, nhỏ dần, cho tới khi chỉ còn tiếng nước vỗ vào gốc dừa nghiêng và tiếng bầy vịt lạch bạch dưới bãi bùn. Đi qua một khúc quanh, họ gặp lại cái chỗ bờ sông lõm vào như một lòng bàn tay, nơi dòng chảy chậm hẳn, nước đục, ấm, phơi mình dưới nắng sớm. Bounma nhìn chỗ nước ấy rất lâu mà không nói. Rồi Sone dừng lại giữa đường.

"Duang biết chưa?"

"Chưa."

"Anh định nói không?"

"Anh không biết."

"Anh nói em nghe lại từ đầu."

"Anh nói rồi."

"Anh nói cho họ. Anh nói cho em."

"Em không cười."

"Em không cười đâu."

Bounma nhìn sang sông. Anh kể lần thứ hai chậm hơn lần đầu. Anh kể từ nhịp chèo thứ mười hai, từ cái yên lặng, từ cái nhịp thứ mười ba không đến, từ nước dưới mạn trái. Anh kể không thêm, không bớt, không tả cho đẹp. Khi nói đến đoạn nước đỏ, anh ngắt câu, ngừng, tay anh vẽ lên không khí một vòng nhỏ rồi hạ xuống.

"Anh không biết nó là gì."

"Dạ."

"Anh chỉ biết anh thấy."

Sone đứng nghe, hai chân dang ra giữa con đường, bó lưới ôm trước ngực, và khi anh nói xong, nó đứng im một lúc lâu mà không đáp. Gió thổi từ sông lên làm cỏ lau rung nhẹ, bông trắng bay ra vài sợi.

"Anh Bounma."

"Hả?"

"Em sợ nước hơn mọi người."

"Anh biết."

"Nhưng em tin là anh thấy."