Rạng sáng, mưa tạnh. Nó tạnh không dần dần mà ngưng một lượt, như người ta khép một cánh cửa, và trong khoảng lặng ngay sau đó, bà Nọi nghe được tiếng chim đầu tiên của buổi sớm, một tiếng ngắn, khô, từ bờ xa. Mây vẫn thấp. Sương trắng bò trên mặt nước, và dưới sương, sông đã hạ, nâu nhạt hơn đêm qua, trườn đều, chậm, đủ để thấy rõ từng nếp xoáy nhỏ ở mép bãi cát.

Bãi cát chỉ còn một sải rưỡi. Bà ngồi đúng chỗ đã ngồi, lưng thẳng, quần áo ướt dính vào người, hai tay vẫn úp trên nắp hộp. Tóc bà rũ xuống mặt, đọng hạt nước ở đuôi, và hơi thở bà ra thành khói trắng.

Từ trong sương có tiếng chèo gõ.

Nó tới chậm, đều, tiếng mái chèo nhúng nước, nhấc lên, nhúng xuống. Rồi mũi đò hiện ra, sẫm, thấp, và ông Sự đứng ở lái, nón buộc dây dưới cằm, áo dính chặt vào ngực. Ông không gọi. Ông chèo thêm ba nhịp nữa cho đò chạm mép cát, rồi mới ngẩng lên.

"Bà còn sống."

Giọng ông khàn, vỡ, nứt giữa chừng, như người mới tập nói lại sau một cơn ốm dài.

"Còn."

"Tôi chèo vòng ba lần."

"Tôi thấy."

"Bà thấy mà không vẫy?"

"Tối quá."

"Giờ hết tối rồi."

"Ừ."

Ông Sự im, nhìn xuống chân bà, nhìn cái bãi cát nhỏ xíu, nhìn vòng cát khô quanh chỗ bà ngồi, rồi nhìn đi chỗ khác, nhanh, như thấy thứ mình không nên thấy. Ông thò chèo xuống nước, giữ đò khỏi trôi.

"Thúng mất rồi," ông nói.

"Mất."

"Cả hai."

"Cả hai."

"Muối mất hết."

"Muối thì mua lại."

"Bà nói như không đau."

"Đau thì muối có về không?"

Ông Sự không đáp. Ông lau mặt bằng mu bàn tay, nước chảy xuống từ vành nón, và cái miệng ông mấp máy một lúc như thử xem tiếng còn nguyên hay không.

"Tiếng tôi mất một đêm."

"Tôi nghe."

"Tôi hét mà không ra."

"Tôi thấy."

"Bà thấy mà không sợ?"

"Sợ thì tiếng ông có về không?"

"Mười một năm tôi chở bà, đò chưa lần nào lật."

"Đò không lật."

"Nó nghiêng."

"Nghiêng thôi."

"Bà cứ nói nghiêng thôi."

"Thì nghiêng thôi."

"Hôm qua bà trả hai giá."

"Hai giá."

"Giờ bà trả mấy?"

"Ông chèo hết đêm?"

"Hết đêm."

"Vậy hai giá."

"Bà trả đủ thì tôi nhận."

"Tôi trả đủ."

Ông Sự gật, chậm, và lần đầu trong buổi sáng, khóe miệng ông giãn ra một chút, ngắn, rồi lại cụp xuống.

"Thằng nhỏ đâu?"

"Đi bộ."

"Tám ngày."

"Tám ngày."

"Chân trần."

"Nó quen."

"Nó nói quen nhiều."

"Ông cũng nghe nó nói?"

"Ai ở bến mà không nghe."

"Nó tới bờ kia trước tôi."

"Hai ngày nó chưa tới. Đò bà tới trước."

"Thì nó đợi."

"Nó đợi giỏi."

"Nó học của tôi."

"Bà lên đi."

"Chút nữa."

"Nước hạ rồi nhưng nó không hạ lâu."

"Một chút."

"Bà làm gì?"

"Tôi làm gì thì ông cứ đứng đó."

Ông Sự đứng đó.

Bà Nọi chống một tay xuống cát, đứng dậy. Đầu gối bà kêu một tiếng, khô. Bà bước tới mép nước, bốn bước, chậm, ngón chân bấm vào cát lạnh, và dừng lại ở chỗ cát hết, nước bắt đầu, nơi dòng sông trườn qua mép bãi nhẹ như một bàn tay đang vuốt. Bà ngồi xuống bằng đầu gối. Bà đặt cái hộp lên lòng bàn tay trái.

Ngón cái tay phải bà đặt vào mép nắp. Nắp rỉ dính cứng vào thân, và bà phải ấn, ấn thêm, rồi mới nghe một tiếng nhỏ, khẽ, tách. Lớp muối trắng ở mép rơi ra thành bụi. Nắp hé.

Bên trong là một nắm tro, xám, mịn, khô, nằm gọn ở đáy như thể hai mươi hai năm qua không có gì chạm vào nó, không có ẩm, không có nước, không có hơi muối nào lọt vào được tới đây. Bà nhìn nó một lúc. Gió không có, nhưng nắm tro khẽ động, như đang thở.

"Bà Nọi," ông Sự gọi, nhỏ, sau lưng.

"Hử."

"Tôi quay mặt đi."

"Ông cứ nhìn."

"Tôi không nhìn."

"Vậy thì đừng nhìn."

"Tôi quay rồi."

"Ừ."

"Bà làm đi."

"Tôi làm."

"Nhanh thì nhanh, chậm thì chậm."

"Tùy tôi."

"Tùy bà."

Ông Sự quay lưng lại, ngồi xuống thành đò, hai vai co lại dưới lớp áo ướt.

Bà nghiêng tay.

Tro rơi xuống mặt nước thành một vệt xám mảnh, dài, và dòng sông đón lấy. Không có xoáy. Không có bọt. Vệt xám không tan ra, không chìm xuống, cũng không dạt vào bờ cát, nó trôi, thẳng, đều, theo đúng hướng nước chảy, xa dần dưới lớp sương, một đường chỉ mỏng thả dọc sông. Bà nghiêng tay thêm một chút, cho hết. Hạt tro cuối cùng bám ở khe hộp, và bà gõ nhẹ mép hộp vào lòng bàn tay, một lần, hai lần, cho nó rơi.

Vệt xám trôi qua khúc quanh. Nó không dừng ở đâu cả.

Bà nhìn theo cho tới khi sương nuốt nó. Rồi bà đậy nắp lại. Hộp trống nhẹ hơn lúc đầu, nhẹ đến mức gần như không còn trọng lượng, và nắp ăn khớp với thân hộp một tiếng khẽ, gọn. Bà nhét nó vào túi vải bên hông, vỗ một cái cho nó nằm yên, và đứng dậy.

Bà bước lên đò. Mạn đò chao một nhịp dưới chân bà, rồi vững.

"Xong chưa?" ông Sự hỏi, không quay lại.

"Xong."

"Hết chưa?"

"Hết."

"Đò nhẹ hơn rồi."

"Đò nhẹ vì mất muối."

"Ừ. Vì mất muối."

"Ông chèo."

"Tôi chèo."

Ông Sự không hỏi gì thêm. Ông cũng không nhìn hộp, không nhìn tay bà, không nhìn mặt bà. Ông chống chèo xuống cát, đẩy một cái, và đò rời bãi.

Sau lưng bà, trên mặt cát ướt, những dấu chân bà vừa để lại đang đầy nước. Dấu chân ở mép sông đầy trước, rồi dấu chân ở giữa, rồi vòng cát khô nơi bà đã ngồi cả đêm cũng sẫm lại, mềm ra, trơn đi. Khi đò ra tới giữa dòng, bãi cát chỉ còn là một lưng nâu trơn, phẳng, không một vết.