Đò rời bến khi mưa còn ở xa. Ông Sự đứng ở lái, chèo dài, nhấn mạnh, và mũi đò cắt vào dòng nâu đỏ nghe như tiếng vải xé chậm. Bà Nọi ngồi giữa lòng đò, hai chân dạng ra để giữ thăng bằng, thúng phải đặt sát mũi và buộc dây vào mạn, thúng trái kẹp giữa hai đầu gối, hai bàn tay đè lên miệng thúng. Bờ bên này lùi lại. Cái cầu ván nhỏ dần, mái lá nhỏ dần, rồi chỉ còn một vệt xám đậm trên nền mây.

"Bà ngồi yên," ông Sự nói.

"Tôi ngồi."

"Đừng nhìn xuống."

"Nhìn đâu?"

"Nhìn bờ."

"Bờ nào?"

"Bờ nào cũng được."

Bà nhìn lên. Ba bờ nằm xa nhau, mỗi bờ một màu xám, không bờ nào nhích lại gần bờ nào.

Mưa tới không báo trước. Không có những hạt nhỏ mở đầu, cả một tấm màn đổ xuống một lượt, đập vào nón ông Sự, vào lưng bà, vào mặt sông làm nó sủi lên như nồi nước sôi. Tiếng nước dưới đáy đò đổi giọng, từ tiếng cào chậm sang tiếng gầm thấp, liền một hơi, không ngắt. Đò bắt đầu xoay. Ông Sự chèo ngược, vai gồng cứng, hai cánh tay run lên, nhưng đò vẫn xoay, mũi quay ra thượng nguồn rồi quay xuống hạ nguồn, và bờ nào cũng trượt qua trước mắt bà, bờ nào cũng xa hơn lúc nãy.

"Giữ thúng!" ông Sự hét.

Bà đã giữ.

Một con sóng nâu cao ngang mạn đập vào mũi đò. Thúng phải bật lên, sợi dây tuột khỏi mạn nhẹ như sợi chỉ, bà vươn tay chụp, quai thúng quẹt qua lòng bàn tay, nóng rát, rồi mất. Cái thúng xoay một vòng trên mặt nước, nghiêng, muối loang ra thành một vệt trắng mỏng trên nền nâu, lớn dần, nhạt dần, rồi dòng nuốt nó, cả vệt lẫn thúng.

Tay bà không đuổi theo. Tay bà đã ở trong thúng trái, đào qua lớp muối ấn chặt, ngón tay chạm vải thô, chạm sắt rỉ, và khép lại.

"Bà!"

Ông Sự đã buông một tay khỏi chèo, ông quay về phía bà, nón rơi ra sau gáy, mưa chảy ròng ròng trên mặt. Miệng ông mở rộng.

"Bà đưa nó cho"

Tiếng ông dừng ở đó. Dừng gọn, ngang, như có một bàn tay đặt vào cổ họng ông và bóp lại. Miệng ông vẫn mở, hàm vẫn động, gân cổ nổi lên từng sợi, râu cằm rung rung, nhưng không còn âm nào ra khỏi miệng. Tiếng mưa vẫn đầy hai tai bà. Tiếng nước vẫn gầm. Chỉ riêng giọng ông là bị lấy đi, như người ta lấy một hòn sỏi khỏi lòng bàn tay.

Ông nhìn bà. Bà nhìn ông. Đò nghiêng.

Mạn trái chìm xuống, nước nâu tràn qua, lạnh buốt. Thúng trái tuột khỏi hai đầu gối bà, lật úp, muối đổ ra trắng xóa trong lòng đò rồi chảy theo nước ra ngoài. Con sóng thứ hai tới. Nó hất bà lên khỏi tấm ván ngồi như hất một nắm rơm, người bà vẽ nửa vòng trong màn mưa, hai tay vẫn ép vào ngực, và thay vì nước, thứ đón lấy lưng bà là cát, lạnh, chắc, hơi nghiêng.

Bà nằm im một nhịp. Rồi bà ngẩng đầu.

Chiếc đò đã xoay đi xa, ông Sự đứng đó, một tay ôm cột chèo, miệng vẫn mở không tiếng, nhỏ dần, nhạt dần, rồi khuất hẳn sau màn mưa. Còn lại tiếng nước.

Bà ngồi dậy. Dưới thân bà là một bãi cát giữa dòng, dài chừng ba sải, rộng chừng hai sải, nhô lên khỏi mặt nước như lưng một con trâu nằm. Không có cây, không có đá, không có một ngọn cỏ. Bà nhìn quanh tìm đòn gánh, tìm thúng, tìm một chiếc nón, tìm cả vệt muối trắng cuối cùng trên mặt nước, và không thấy gì. Chỉ còn trong hai tay bà một cái hộp thiếc nhỏ bằng bàn tay, nhẹ đến mức bà phải siết mới thấy nó còn đó.

Trời tối nhanh. Mưa không giảm. Nước bắt đầu dâng.

Nó dâng từ mép bãi, liếm lên cát, lùi, rồi lại liếm lên cao hơn một chút. Bãi nhỏ đi từ ba sải xuống hai, từ hai sải xuống một. Bà ngồi giữa cái còn lại, hai chân xếp, cái hộp đặt trên đầu gối, hai bàn tay phủ lên nắp. Quanh bà, nước đen cuộn, trắng bọt ở những chỗ nó đập vào nhau, cành cây trôi qua, bó rơm trôi qua, một thứ gì to và dài cọ vào mép bãi, quay một vòng, rồi bị dòng kéo đi.

Rồi nước đến gần chân bà. Nó trườn tới, đen, dày, dừng lại cách gót chân bà chừng một gang tay. Nó không lên thêm. Nó trườn sang bên, vòng ra sau lưng bà, vòng sang bên kia, như một dòng chảy quanh một hòn đá, ôm lấy vòng cát bằng cái chiếu bà đang ngồi mà không chạm vào. Cát dưới mông bà vẫn khô, hơi ấm. Bà nhìn nó một lúc. Bà không nhúc nhích.

Bà giơ bàn tay trái lên, tay vừa mất quai thúng, và nhìn nó trong ánh sáng còn sót. Lòng bàn tay có một vệt đỏ chạy ngang, rớm máu, và muối bám trong vệt ấy làm nó rát. Bà úp bàn tay lại lên nắp hộp, để cái rát đè lên cái lạnh.

Đêm xuống hẳn. Không còn gì để nhìn, chỉ có tiếng. Tiếng mưa trên mặt nước, tiếng nước vỗ bờ cát, tiếng gỗ gãy ở đâu đó rất xa, tiếng một con chim kêu một lần rồi thôi. Không ai gọi. Không ai trả lời. Vai bà vẫn nhún theo thói quen, tới chỗ phải đổi vai thì không còn đòn gánh để đổi, và vai bà vẫn nhấc lên, hạ xuống, qua chỗ trống ấy, như người bước qua một ngưỡng cửa không còn cánh.

Lạnh ngấm vào xương. Răng bà va vào nhau, vai run, nhưng hai tay bà không run. Quanh bãi cát nhỏ, nước đen vẫn cuộn, sát gót bà, nhẹ như hơi thở, lùi ra, rồi lại tới. Cái hộp nằm trong lòng bàn tay, lạnh, rỉ, nhẹ. Nắp hộp cọ vào da bà, ráp, như muối.

Bà siết nắp hộp thiếc.