Hoàng hôn, họ tới chợ đêm. Chợ mọc lên mỗi tối trên một bãi cát nằm giữa hai nhánh sông, dựng bằng những tấm bạt xanh căng trên cọc tre, thắp bằng đèn dầu và đèn pin sạc treo lủng lẳng, và khi mặt trời tắt hẳn thì cả bãi cát sáng lên một thứ ánh vàng yếu, nhấp nháy, như một mâm đèn nhỏ thả giữa dòng nước tối. Ở bờ bên kia, xa xa, một cái loa cũ phát nhạc rè rè, đứt đoạn, vọng ngang sông như tiếng của một người sống ở một thế giới khác.

Chợ bán thứ gì cũng có. Kim chỉ xếp từng cuộn trên mảnh vải. Pin nằm thành hàng ngay ngắn trong hộp thiếc. Dép cao su móc thành từng chùm. Cá khô treo như những lá cờ xám, dầu gió đựng trong chai nhỏ nút sáp, muối đựng trong túi, đường đựng trong ống tre. Chỉ không có một thứ, và người ta không cần hỏi vì sao. Ở đây không ai bán giấy.

Bà Nọi đặt hai thúng xuống trước một mảnh bạt quen, chỗ cuối dãy, gần mép nước. Muối của bà bán hết trong hai tiếng. Người này mua một chục, người kia mua năm ký, một bà già mua đúng một nắm bằng lòng bàn tay, và bà Nọi cân bằng mắt, không dùng cân, chỉ nhìn vào mắt người mua rồi đổ ra một lượng vừa đủ. Thúng phải nhẹ dần, nhẹ dần, cho tới khi đáy thúng hiện ra, sạch, nâu, còn lại vài hạt muối trắng bám ở khe tre. Thúng trái bà không đụng tới, và mỗi lần ai đó ngó vào nó, bà lấy chân đẩy nhẹ cái nắp lại, vô tình như người đuổi một con ruồi.

"Bà Nọi."

Giọng to, xéo, từ phía sau lưng. Bà Hẹn đứng đó, thân hình đẫy đà, hai tay chống hông, quanh cổ đeo một tấm khăn len đỏ đã sờn, và đôi mắt bà quét qua mảnh bạt như người quét một đống tiền lẻ.

"Bà Hẹn."

"Muối bán hết rồi hả?"

"Hết."

"Giá bao nhiêu?"

"Mười một đồng."

"Mười một?" Bà Hẹn nhướng mày. "Bà bán rẻ. Mười hai cũng có người mua."

"Mười một đồng đã bán."

"Bà để giá thấp, tối mai người ta đòi giá thấp."

"Tối mai tôi không ở đây."

Bà Hẹn khịt mũi, kéo một cái ghế đẩu lại, ngồi phịch xuống. Bà không mời bà Nọi ngồi, vì bà biết bà Nọi không ngồi.

"Chỗ ngủ thì sao?"

"Quán bà còn chỗ không?"

"Còn. Một đồng."

"Một đồng, cho hai người."

"Hai người? Thằng ranh này à?" Bà Hẹn liếc thằng Lụm đang ngồi xổm cạnh thúng, tay bốc cá khô gặm. "Hai đồng."

"Một đồng rưỡi."

"Một đồng bảy."

"Một đồng rưỡi. Thằng bé ngủ dưới đất."

"Dưới đất cũng là chỗ."

"Chỗ thì chỗ."

Bà Hẹn cười, tiếng cười lớn, vui thật, và vỗ đùi mình một cái. "Bà này, tôi thích bà, vì bà không bao giờ cãi nhau cho tới cùng." Rồi bà hạ giọng, nghiêng người tới. "Mà bà nghe này. Mấy bữa nay người ta hỏi chuyện giấy nhiều. Có người lạ tới, tìm người khai tên khai họ. Bà cứ đi sớm."

"Tôi đi sớm."

"Ở đây bán thứ gì cũng được." Bà Hẹn đứng dậy, phủi quần. "Giấy thì hết hàng."

Bà đi. Thằng Lụm ngước lên, miệng còn nhai cá khô.

"Chị, bà Hẹn nói gì vậy?"

"Nói chuyện giá."

"Em nghe nói chuyện giấy."

"Mày nghe nhiều."

Ở phía đầu chợ, gần cái bến nhỏ nơi vài chiếc thuyền cặp mũi, có tiếng ồn lên, rồi im. Bà Nọi ngẩng đầu. Một chiếc thuyền gỗ dài vừa cập bến, mũi thuyền sơn đỏ bạc, và trên thuyền, ngồi giữa khoang, sáng lên giữa ánh đèn dầu, là một pho tượng Phật vàng, to bằng người thật, hai tay đặt trên đầu gối, mắt nhắm. Không ai chèo. Không ai xuống. Thuyền chỉ nằm đó, mũi chạm nhẹ vào cọc, nước vỗ vào mạn đều, đều, pho tượng không rung dù một ngón, còn những người đang mặc cả ở đầu chợ dừng lại một nhịp, nhìn, rồi quay đi, như người ta quay đi khi gặp một thứ không phải của mình.

"Của ai vậy chị?" thằng Lụm hỏi.

"Không biết."

"Sao không ai xuống?"

"Không biết."

"Sao không ai lên?"

"Mày hỏi nhiều."

Một người đạp xe thồ chạy lên bãi cát từ lối ngang, mồ hôi chảy xuống cằm, xe chở một bao tải nhỏ và một cái nón. Ông ta nhìn quanh chợ, rồi dừng lại ngay trước mảnh bạt của bà Nọi, chống một chân xuống cát.

"Bà là bà Nọi?"

"Phải."

"Tôi có ba tin cho bà. Bà trả công cho tôi một đồng một tin."

"Ba đồng."

"Ba đồng."

Bà Nọi móc ra ba đồng, đếm từng tờ, trao tay ông ta. Ông ta nhét vào túi, hít một hơi, và đọc nhanh, như người đọc một bài đã thuộc.

"Thứ nhất, thằng Pàng khỏe. Nó bốc vác ở chợ bờ bên này, mới lên được lương hai bậc. Thứ hai, con Vàn sắp sinh. Người ta bảo sớm hơn ngày. Đừng quá lo, bên đó có bà mụ. Thứ ba, con Lơ sinh rồi, một thằng con trai. Mẹ tròn con vuông. Hai mẹ con mong bà."

Bà Nọi đứng yên. Gió thổi hơi muối từ thúng lên mặt bà.

"Ba đứa," bà nói, nhỏ. "Ba nơi."

"Bà nói gì?"

"Không."

"Bà có gửi gì lại không?"

"Không."

Ông ta gật, đạp xe quay đầu, chạy ngược ra khỏi bãi cát và biến vào bóng tối giữa những ngọn đèn. Bà Nọi vẫn đứng. Thằng Lụm nhìn bà, rồi nhìn thúng trái, rồi nhìn xuống chân mình.

Bà Hẹn quay lại, nghe tiếng bà Nọi đang nói với thằng Lụm bằng một giọng thấp mà bà chưa từng nghe.

"Bà Hẹn."

"Hử?"

"Tôi phải qua bờ kia. Tới chỗ con Lơ."

"Bà đi bộ hả?"

"Tôi đi bộ."

"Bà đi theo đường núi thì mất…" Bà Hẹn tính nhẩm. "Đi bộ tám ngày. Qua đò thì hai."

"Qua đò."