Chiều hôm sau, khi toán đang nghỉ sau tiếng nổ thứ hai của ngày, A Sinh xin xuống bờ lấy nước. Nó xách cái can nhựa vàng có quai, loại năm lít, quai đã bạc màu vì tay người nắm, và A Lộc nhìn nó đi xuống dốc nhỏ đến chỗ con đường rẽ, rồi quay lại với cái xà beng, vì đoạn đá trước mặt còn một tảng chưa nhấc.

Bà Pế ngồi ở đầu dốc, ngay chỗ đường người ta mở chưa tới, nơi sườn núi dịu xuống thành một khoảng bằng nhỏ cạnh nước. Bà bảy mươi tuổi, sống ở đó từ nhỏ, đội một cái nón rộng vành bện bằng lá cọ, mặt nhăn như đất khô nứt, và trước mặt bà là cái rổ tre phủ vải, trong rổ có mận muối đã ngả màu, bên cạnh là một cái ấm đất ủ trong tro. Bà bán mận và nước trà cho phu, một hào một nắm, hai hào một bát, và đôi bàn tay bà, chai và đen như rễ cây, xếp mận vào rổ theo từng lớp rất đều, như người xếp ngày.

"Bà ơi."

"Ơi."

"Cho cháu xin nước suối. Chỗ nào gần nhất ạ?"

"Dưới kia, qua mấy hòn đá. Cháu đi một mình?"

"Dạ."

"Cháu của ai?"

"Con ông Lộc."

"Con thằng cha đào đá vai rộng đó?" Bà cười, nụ cười nhăn mà ấm, nhìn nó từ dưới vành nón. "Ngồi xuống. Ăn mận. Bà không lấy tiền đứa nhỏ."

A Sinh ngồi xuống cạnh rổ, cái can đặt giữa hai chân. Nó bỏ vào miệng một quả mận muối, và mặt nó nhăn lại ngay, hai mắt nhắm tịt, rồi mở ra, và nó cười.

"Chua."

"Chua mới ngon."

"Mặn nữa."

"Mặn để cất được cả năm."

Nó nhai chậm. Từ chỗ hai người ngồi, nhìn xuống, thấy rõ mảng nước nằm im dưới chân vách, trắng bạc, phẳng, rộng bằng ba cái sân. Không có gió. Không có vòng nào trên nó. Nó phản chiếu trọn một khoảng trời hẹp giữa hai vách đá, ngược chiều, đủ cả mây, đủ cả vệt nắng chiều, như thể dưới kia có một cái hẻm vực thứ hai, treo lộn đầu xuống.

"Bà ơi."

"Hử?"

"Nước kia đứng thật hả bà?"

"Thật."

"Sao nó đứng?"

"Bà không biết sao. Bà biết nó đứng." Bà Pế nhặt một quả mận, xoay trong ngón tay. "Ba con sông chạy chung một lối. Ba con. Chạy sát nhau hơn ba trăm cây số, hai bên là núi, núi nào cũng bạc đầu. Rồi tới một chỗ, mỗi con đi một ngả, đổ về ba cái biển khác nhau."

"Ba cái biển?"

"Ba cái."

"Sao chúng nó không đi chung?"

"Đi chung được thì hay. Nhưng có chỗ chia tay. Sông cũng chia tay."

"Còn nước này?"

"Nước này là chỗ nghỉ." Bà đặt quả mận vào rổ. "Nó đứng lại một chút, ở đây. Cái gì rơi vào thì nằm đó. Không trôi. Nằm, rồi nở ra."

"Nở như bột nở hả?"

"Ừ. Như bột nở."

"Bà thấy cái gì nở chưa?"

"Chưa." Bà nhìn xuống mảng nước phẳng, và đôi mắt bà, phía dưới vành nón, tối đi một lúc. "Phẳng quá thì đừng bước, cháu. Cái gì phẳng quá, đừng bước lên."

"Cha cháu cũng nói vậy."

"Cha cháu nói đúng."

"Bà có xuống nhìn dưới đó bao giờ chưa?"

"Nhìn xuống nước thì bà nhìn mãi."

"Bà thấy gì?"

"Bà thấy cái bóng bà."

A Sinh bật cười, nhưng nó nhìn xuống mảng nước một lúc lâu, lâu hơn tiếng cười. Rồi nó đứng dậy, xách can, men theo những hòn đá về phía suối, đi chầm chậm, chân đạp lên từng hòn để thử, và cuối cùng ngồi xổm xuống trước mảng nước đứng, cách mép chưa đầy một sải, chăm chú nhìn.

Trên dốc, tiếng búa của toán đã ngừng một lúc, rồi tiếng xà beng cào đá, rồi im. Không thấy A Sinh quay lại. A Lộc ngẩng đầu khỏi tảng đá. Ông nhìn xuống dốc, nhìn con đường rẽ, nhìn quãng trống nơi lẽ ra có một cái bóng gùi đi lên, và không thấy.

Ông đặt xà beng xuống.

Ông chạy. Giày ông tuột hai lần trên đá ướt, bàn tay ông quơ vào vách, và khi qua chỗ bà Pế, ông không dừng, chỉ nghe tiếng bà nói gì đó phía sau như nghe tiếng gió. Ông thấy nó ở mép nước, ngồi xổm, hai bàn chân trần bấu trên đá, mũi chân cách mép nước chưa đầy một sải, đôi dép vứt bên cạnh, can nhựa đặt ngay ngắn, và bóng nó in xuống mặt nước phẳng một cái bóng đứng lộn đầu, nối chân với chân.

"Sinh."

Nó giật mình. Ông nắm cổ tay nó, kéo nó dậy, mạnh hơn ông định. Nó loạng choạng, can nhựa suýt đổ.

"Cha, đau."

"Ai cho xuống đây?"

"Con lấy nước. Bà Pế nói..."

"Cha nói đừng nhìn."

"Con có bước lên đâu. Con ngồi thôi. Cách cả sải."

"Cách cả sải cũng không."

"Nước đứng thật mà cha." Nó nói như người khoe một thứ tìm được, mắt sáng, tay còn bị nắm. "Cha nhìn đi. Nó đứng thật."

A Lộc không muốn nhìn. Nhưng ông nhìn, một lần, theo hướng ngón tay con. Mặt nước phẳng, trắng, trải ra tới tận chân vách bên kia, không một gợn, không một sợi lá, và trong nó là trời, là vách, ngược, mờ, nằm im như một giấc mơ ai đó đang giữ hộ. Ông nhìn lâu hơn ông muốn. Ông thấy cổ họng mình khô. Rồi ông quay đi, kéo con lên khỏi mép nước.

Họ đi lên dốc, một người nắm cổ tay, một người xách can, bóng hai cha con đổ dài trên đá vàng đất, và phía trên đầu họ tiếng búa của toán đã nổi lại, vách đối diện đáp, trễ nửa nhịp, nhỏ hơn, như một đứa trẻ lặp lại câu người lớn vừa nói. Khi qua chỗ bà Pế, bà không nói gì, chỉ đưa tay chạm vào vành nón, rồi cúi xuống rổ mận.

"Cha giận con hả?"

"Không giận. Sợ."