Ngày trả công, nắng chiếu ngang vào lán tôn, rọi một dải vàng hẹp lên những tấm lưng xếp hàng, và hơi nóng bốc ra từ mái tôn làm không khí trong lán đặc lại như nồi cháo. Khải ngồi trên cái thùng thuốc nổ cũ, trước mặt là một hộp sắt mở nắp, trong hộp là những xấp tiền đã cuộn lại bằng dây thun, và bên tay trái ông, quyển giấy kẹp bút chì nằm sẵn như một con dao đã mài.

Mười một người phu xếp thành một hàng lệch, người nào cũng đứng nghiêng một chân như để dành sức cho việc đợi. A Lộc đứng thứ ba, sau Vĩnh, trước Tính, áo bông rách khuỷu vắt ngang tay vì trong lán nóng quá. Ông không nhìn hộp tiền. Ông nhìn bàn tay Khải.

"Lộc."

"Đây."

"Mười một trăm bảy chục. Đếm đi."

A Lộc nhận xấp tiền. Ông không lật tờ nào, chỉ bóp nhẹ bề dày của nó giữa ngón cái và ngón trỏ cong, như người ta bóp một bắp ngô xem đã chắc hạt chưa.

"Ông không đếm hả?" Tính hỏi từ phía sau, giọng nhẹ, nửa đùa nửa nén.

"Ông ấy đếm rồi."

"Ông ấy đếm cho ông ấy."

"Thiếu thì tháng sau cũng thiếu."

"Ừ thì vậy."

Ông gấp xấp tiền làm đôi, nhét vào cái túi vải dưới áo. Khải không ngẩng đầu khỏi quyển giấy, bút chì gạch một nét cạnh tên ông.

"Công tháng này một nửa. Nửa kia tháng sau."

"Nửa kia tháng sau," A Lộc nói.

"Ba tháng nay vậy rồi," Vĩnh lẩm bẩm.

"Ba tháng thì sao?" Khải hỏi.

"Không sao."

"Thì không sao. Ai gửi thư thì đưa tôi trước tối. Xe thồ đi sáng mai."

"Gửi."

"Tối đưa."

Tiếng bút chì trên giấy, nhỏ, khô, đều. Họ đã thuộc câu ấy như thuộc câu hát, câu nói ra thì xếp hàng tiếp, câu không nói ra cũng xếp hàng tiếp. Không ai lớn tiếng. Không ai trách. Cái điều mà ai trong lán cũng biết là ở đâu đó, trong một quyển giấy khác ở đâu đó dưới xuôi, có một con số gọi là ba tháng công của cả toán, và con số ấy không nằm trong hộp sắt này.

Tính nhận tiền sau cùng. Ông đếm một lần, nhét vào túi quần, rồi nhìn quanh lán, nơi nắng chiếu đã nhích sang bên, rọi lên mấy cái chõng tre kê sát vách tôn. Trên một cái chõng, thằng A Sinh ngủ gục, một tay còn kẹp cái gùi, miệng hơi hé.

Tối đến, Tính nấu một nồi canh rau rừng với muối trên bếp ba hòn, múc ra những cái bát nhôm móp méo, và cả toán ngồi bệt quanh nồi ăn không nói, tiếng húp canh, tiếng nhai, tiếng muỗng cọ vào đáy bát vang lên lẫn với tiếng gió lùa qua khe vách tôn. Rồi đèn dầu được thắp lên và treo vào đinh trên vách đá, ánh sáng rung nhẹ, in những cái bóng to bè của người lên mái tôn. Cả lán nằm xuống từng người. A Sinh ngủ trên chõng, mặt nghiêng sang một bên, trán lấm tấm mồ hôi. A Lộc ngồi ở mép chõng, tay cầm cái quạt lá cọ bện bằng lá khô, phe phẩy chậm, từng nhịp, cho gió tạt lên mặt thằng bé.

"Tính."

"Hử?"

"Ông biết chữ."

"Ừ thì biết. Tôi học tới lớp sáu."

"Viết cho tôi một cái thư."

"Cho ai?"

"Su."

"Vợ ông?"

"Ừ."

Tính đứng dậy, lục trong cái bao vải cũ dưới chõng, lôi ra một tờ giấy gấp tư và một cây bút chì ngắn bằng ngón tay cái. Ông ngồi xuống cạnh ánh đèn, vuốt phẳng tờ giấy lên đầu gối, mài đầu bút chì vào đá vách cho nhọn, rồi ngẩng lên.

"Nói đi. Tôi viết."

"Su."

"Su." Ông viết. Bút chì sột soạt.

"Tôi khỏe."

"Tôi khỏe."

"Gửi tám trăm."

"Tám trăm. Rồi?"

"Trả ông thầy."

"Trả ông thầy thuốc. Rồi?"

"Mùa gặt tôi về."

"Mùa gặt tôi về." Tính viết, rồi ngừng bút, nhìn cái bóng của A Sinh in trên vách tôn, nhìn cái quạt trong tay cha nó vẫn phe phẩy đều. Ông viết thêm một dòng nữa.

"Ông viết gì?"

"Thằng Sinh khỏe."

"Tôi không bảo viết."

"Ừ thì tôi bảo."

A Lộc không nói gì thêm. Ông quạt tiếp, nhịp không đổi, ánh mắt không rời con. Một lúc lâu sau, ông gật đầu, một cái gật rất nhỏ.

"Đọc cho tôi."

"Su. Tôi khỏe. Gửi tám trăm trả ông thầy. Mùa gặt tôi về. Thằng Sinh khỏe."

"Đủ."

"Có ký tên không?"

"Lộc."

"Mai tôi nhờ anh xe thồ đưa xuống chợ."

"Nó đi thật?"

"Nó đi. Tôi trả bao thuốc lá."

Tính viết chữ Lộc ở dưới cùng, nét nghiêng, rồi thổi nhẹ lên giấy cho khô, và gấp tờ thư làm ba, mép giấy vuốt thẳng bằng móng tay cái. Ông đặt nó lên đầu gối. Ngoài lán, vách vực đứng trong bóng tối như một bức tường chưa ai xây xong, lạnh, ẩm, thở ra mùi đá. Ánh đèn dầu rung nhẹ, in cái bóng cong của ba người lên vách đá, một người ngồi quạt, một người ngồi viết, một đứa trẻ nằm giữa.

"Ông Lộc."

"Hử."

"Ông còn nợ ông thầy hai nghìn."

"Hai nghìn."

"Tám trăm này trả được một phần. Còn một nghìn hai."

"Một nghìn hai."

"Công tháng này ông nhận mười một trăm bảy. Gửi tám trăm, ông giữ ba trăm bảy. Tháng sau nửa kia, nếu họ trả."

"Nếu."

"Ông đừng nói nếu. Tôi nói nếu, ông nói chắc."

"Chắc."

Tính cười, tiếng cười thấp, mỏi, và ông đưa tờ thư gấp ba cho A Lộc. Ông Lộc cầm nó trong lòng bàn tay thô, cân nhẹ, như cân một thứ rất nhẹ, rồi nhét vào túi áo bông, chỗ sát tim.

"Ba tháng nay họ giữ lại nửa công của ông, tôi tính rồi," Tính nói, hạ giọng, mắt nhìn ngọn đèn. "Gần một nghìn tám. Ông tính xem bao giờ họ trả hết."