Phòng khách nhỏ nhà Huy nằm ở tầng trệt một căn nhà cấp bốn tại Gò Vấp, khác hẳn phòng trọ chật hẹp tôi từng ghé trước đó, đây là nhà gia đình anh, có bố mẹ và một đứa em trai đang học cấp hai. Bố mẹ Huy đi làm chưa về, đứa em đang ở trường, cả căn nhà yên tĩnh, chỉ có tiếng quạt trần quay đều trên đầu.

Trên tường phòng khách treo vài tấm bằng khen của đứa em trai Huy, cạnh đó là một bức ảnh gia đình cũ đã hơi phai màu. Chúng tôi ngồi trên bộ ghế salon cũ, cuốn sổ tay của Bảo đặt giữa bàn kính, mở đúng trang có ba cột số liệu tôi tìm thấy hôm qua trong kho. Huy cúi sát nhìn kỹ, ngón tay lần theo từng dòng chữ.

"Đây là ba cái tên viết tắt của ba app khác nhau." Anh chỉ vào từng cột, giọng dần trở nên nghiêm túc. "Cột đầu chắc chắn là CaNhanh rồi, khớp với khung giờ ca thứ Năm ở đây. Hai cột còn lại, tao đoán một cái là app giao hàng, cái kia có thể là app tuyển người làm sự kiện, phục vụ tiệc cưới hay hội chợ gì đó."

Tôi nhìn theo ngón tay Huy, đối chiếu khung giờ ghi bên dưới mỗi cột. "Khung giờ này... chồng lên nhau luôn mà, đâu có cách nhau."

"Đúng vậy đó." Huy gật đầu, giọng trầm xuống. "Tao tính thử rồi. Cột thứ hai, giao hàng, kết thúc lúc chín giờ bốn mươi lăm tối. Ca CaNhanh ở đây bắt đầu đúng mười giờ. Còn cột thứ ba, ghi là ca sự kiện cuối tuần, riêng biệt, không trùng ngày thứ Năm nhưng khiến cả tuần của cậu ấy gần như không có ngày nào nghỉ trọn vẹn."

Tôi im lặng, những con số dần ghép lại thành một bức tranh rõ ràng và đau lòng. Trần Gia Bảo, đêm nào cũng chạy giao hàng gần hết buổi tối, rồi lập tức vào ca ở đây ngay khi vừa kết thúc, không có lấy một khoảng nghỉ nào giữa hai công việc, và cuối tuần lại thêm một công việc khác nữa.

"Cậu ấy chạy ba app cùng lúc để kiếm đủ tiền." Tôi nói khẽ, nhớ lại lời chị Nga kể về việc mẹ Bảo bị bệnh, cần tiền chữa trị. "Không app nào biết cậu ấy đang làm việc ở hai app còn lại."

Huy gấp cuốn sổ lại nhẹ nhàng, tựa lưng ra sau ghế, thở dài một hơi. "Vậy là không app nào sai luật hết. Mỗi app riêng lẻ, số giờ làm việc của cậu ấy vẫn nằm trong giới hạn cho phép. Sai ở chỗ không ai nhìn thấy cả ba app cùng lúc, không có cách nào cộng dồn lại để biết một con người thật sự đã làm việc bao nhiêu tiếng trong một ngày."

Câu nói của Huy đọng lại trong không khí, nặng nề như một lời kết luận không ai muốn thừa nhận là đúng. Tôi nhớ tới bài giảng của cô Hạnh về việc bảo đảm an toàn lao động, về những quy định rõ ràng trên giấy tờ, nhưng giờ đây tôi hiểu, có những khoảng trống mà không văn bản luật nào tính tới, khi một người phải chia nhỏ thời gian của mình cho nhiều nền tảng khác nhau chỉ để đủ sống.

"Vậy đây không phải lỗi của riêng ai hết à?" Tôi hỏi, giọng có chút bất lực.

"Tao không biết." Huy lắc đầu, ánh mắt trầm ngâm nhìn ra cửa sổ, nơi ánh chiều tà đang nhuộm vàng khoảng sân nhỏ trước nhà. "Nhưng ít nhất giờ mình biết chuyện gì đã thật sự xảy ra rồi. Cậu ấy không phải làm biếng, không phải yếu đuối gì hết. Cậu ấy chỉ đơn giản là kiệt sức, mà không có một hệ thống nào đủ thông minh để nhận ra điều đó trước khi quá muộn."

Huy đứng dậy rót cho tôi một ly nước lọc, ngồi xuống lại, im lặng một lúc trước khi lên tiếng tiếp. "Mày định làm gì với mấy thứ này?" Anh hỏi, ánh mắt nghiêm túc hiếm khi thấy. "Tao không cản mày đâu, chỉ là... mày nên nghĩ kỹ, vì một khi đã bắt đầu đưa chuyện này ra ánh sáng, chắc chắn sẽ có người không muốn mày làm vậy."

Tôi nhìn cuốn sổ tay nằm im lìm trên bàn kính, lòng vừa nhẹ nhõm vì cuối cùng cũng hiểu được cốt lõi của sự việc, vừa nặng trĩu hơn bao giờ hết vì biết rằng, hiểu ra nguyên nhân rồi, câu hỏi tiếp theo còn khó trả lời hơn nhiều: giờ tôi phải làm gì với sự thật này.