Văn phòng khoa nằm ở tầng hai dãy nhà B, một căn phòng nhỏ với giá sách cao chạm trần, chất đầy những cuốn giáo trình luật dày cộp và vài chồng hồ sơ buộc dây. Tôi đứng ngoài cửa gõ nhẹ, hồi hộp hơn cả lúc đi thi, dù chỉ định hỏi một câu tưởng chừng đơn giản.

"Vào đi em." Cô Hạnh ngẩng lên từ chồng bài tập đang chấm, ra hiệu tôi ngồi xuống chiếc ghế đối diện bàn làm việc. Cô ngoài bốn mươi tuổi, dáng người nhỏ nhắn nhưng ánh mắt sắc sảo, phong thái điềm tĩnh của người đã quen giải quyết những vấn đề phức tạp bằng lý lẽ rõ ràng.

"Em chào cô. Em có một câu hỏi, không phải cho bài tập, chỉ là em tò mò thôi ạ." Tôi mở lời, cố giữ giọng tự nhiên nhất có thể.

"Hỏi đi em." Cô đặt bút xuống, dồn hết sự chú ý về phía tôi, một thói quen tôi từng thấy mỗi khi cô giảng bài, luôn khiến người hỏi cảm thấy câu hỏi của mình được coi trọng.

"Nếu giả sử... có một người làm việc quá sức, kiểu chạy nhiều việc làm thêm cùng lúc, rồi xảy ra chuyện gì đó nghiêm trọng ngay tại nơi làm, thì ai sẽ là người có trách nhiệm phải khai báo ạ? Với lại, gia đình người đó có được hưởng quyền lợi gì không?"

Cô Hạnh im lặng một lúc, nhìn tôi chăm chú, rồi mở một cuốn sách luật trên bàn, lật nhanh tới một chương cụ thể như đã thuộc lòng vị trí của nó.

"Câu hỏi này không đơn giản đâu em, nhưng cô trả lời được. Nếu là tai nạn lao động dẫn tới chết người, người sử dụng lao động có trách nhiệm khai báo ngay với cơ quan quản lý nhà nước về lao động cấp tỉnh, và phải báo công an trong trường hợp có người chết." Cô chỉ vào một đoạn văn bản, giọng đều đều nhưng rành mạch. "Có một đoàn điều tra được lập ra để xác minh nguyên nhân, và nếu được xác nhận đúng là tai nạn lao động, gia đình nạn nhân sẽ được hưởng chế độ bảo hiểm, tuỳ mức độ mà có trợ cấp một lần hoặc hằng tháng."

Tôi ghi chép cẩn thận, tay hơi run. "Vậy nếu không ai khai báo thì sao ạ?"

"Thì coi như vụ việc đó không tồn tại trên giấy tờ." Cô Hạnh nhìn thẳng vào tôi, giọng trầm xuống một chút. "Cô từng gặp một trường hợp y hệt vậy hồi còn làm thanh tra, khác mỗi cái tên. Công ty sợ bị phạt, sợ mất uy tín, nên giấu nhẹm, chỉ đền bù riêng cho gia đình một khoản nhỏ gọi là hỗ trợ. Gia đình người ta không biết luật, tưởng vậy là đủ, mà đâu biết đáng lẽ họ được hưởng nhiều hơn thế rất nhiều nếu vụ việc được xử lý đúng quy trình."

Tôi im lặng, những gì cô vừa nói khớp một cách đáng sợ với những mảnh ghép tôi đang thu thập được.

"Kết quả vụ đó thế nào ạ?"

"Không đẹp lắm." Cô lắc đầu nhẹ. "Kết quả không phải lúc nào cũng đẹp, nhưng cô tin một điều: im lặng thì chắc chắn không đẹp. Ít nhất khi có người lên tiếng, sự thật mới có cơ hội được biết tới, và người đáng được hưởng quyền lợi mới có cơ hội đòi lại nó."

Cô ngừng lại, nhìn tôi một lúc lâu, ánh mắt dò xét nhẹ nhàng nhưng đầy ý nghĩa.

"Câu hỏi này không phải cho bài tập, đúng không Thư?"

Tôi khựng lại, không ngờ cô lại nhận ra nhanh tới vậy. Tôi cúi đầu, chưa biết nên trả lời sao, lòng giằng co giữa việc kể hết sự thật ngay bây giờ hay tiếp tục giữ kín thêm một thời gian nữa.

"Dạ... em xin phép chưa kể hết được ạ, khi nào chắc chắn hơn em sẽ nói với cô." Tôi đáp, giọng khẽ.

Cô Hạnh gật đầu, không ép tôi thêm, chỉ nói một câu trước khi tôi rời khỏi phòng. "Khi nào em sẵn sàng, cô luôn ở đây. Đừng để một mình gánh vác chuyện gì quá lâu, em nhé."

Tôi bước ra khỏi văn phòng, lòng nhẹ nhõm hơn phần nào vì đã có thêm một khung pháp lý rõ ràng để đối chiếu với mọi điều mình đang nghi ngờ, nhưng cũng nặng trĩu hơn vì biết mình sẽ sớm phải đối diện với việc kể hết sự thật cho một ai đó, và có lẽ cô Hạnh sẽ là người đầu tiên.