Đêm dài đến mấy rồi cũng có kẽ hở để lọt một tia.

Bao nhiêu đời trôi qua kể từ khi Ông Đùng, Bà Đà chia hai dòng máu đi trốn, không ai đếm. Trên mặt đất, cái thời loài Quỷ làm chủ đã đổi dạng. Những Người Khổng Lồ rỗng ngày xưa nay gần như tan hết, dâng hồn mãi thì cũng tới lúc cạn, và khi một Cự Nhân cạn kiệt cái phần làm nên mình, thân xác khổng lồ của họ đổ xuống, hóa thành gò, thành đống, nằm rải khắp cõi như những nấm mồ không ai đắp. Kẻ Có Trước Đất không cần họ nữa. Nó đã hút đủ. Giờ đây quyền lực của nó không còn cần bàn tay khổng lồ nào để thi hành, nó ngồi đó, dưới đáy Biển Hư, và cái lạnh của nó tự tỏa ra, phủ lên cả cõi một tầng bóng mờ, khiến nắng bớt ấm, mùa màng bớt tươi, và lòng người, bởi lúc này đã có người, bớt vui.

Phải, lúc này đã có người.

Khi những kẻ khổng lồ lui đi, thì trên mặt đất mọc lên một giống mới, nhỏ bé. Chúng chỉ cao bằng một ngón chân Cự Nhân thuở trước. Đời chúng ngắn ngủn, chớp mắt đã hết một kiếp. Chúng yếu, chúng sợ, chúng nem nép sống trong hang, trong hốc, dưới tán rừng, ven mấy dòng sông mà Quỷ chưa buồn nắn tới. Nhưng chúng đông. Và trong cái nhỏ bé của chúng có một thứ mà những Cự Nhân rỗng đã đánh mất: chúng còn biết thương nhau, còn biết sợ, còn biết nhớ. Chúng chưa dâng gì cho ai, nên chúng còn nguyên vẹn cái phần hồn của mình, dù cái phần ấy bé nhỏ.

Chỉ khổ, cái cõi chúng sinh ra đã là một cõi có chủ, mà ông chủ thì lạnh. Bóng Biển Hư phủ tới đâu, mùa đói theo tới đó. Và tệ hơn mùa đói là lũ quái.

Bởi Kẻ Có Trước Đất, trong bao nhiêu đời làm chủ, đã thả vào cõi này những con của nó, không phải con đẻ, mà những cái được nặn ra từ chính cái lạnh của nó, từ oán, từ đói, từ những gì xấu xa nhất còn đọng lại nơi đáy biển đen. Chúng lẩn trong nước, trong rừng, trong lòng đất. Chúng ăn thịt cái giống người nhỏ bé mới mọc. Người ta chưa có tên để gọi chúng, chỉ biết run lên mỗi khi mặt nước sủi tăm bất thường, mỗi khi trong rừng sâu có tiếng gì đó gọi tên mình bằng giọng của người đã khuất.

Ấy là lúc, từ dưới nước sâu, có một kẻ đi lên.

Kẻ ấy là con của dòng Rồng, cái dòng máu mà Ông Đùng năm xưa đã dặn dò rồi để lại nơi vực thẳm. Qua bao nhiêu đời giữ mình trong lòng nước sạch, dòng Rồng đã quên gần hết gốc gác Cự Nhân của mình; họ chỉ còn giữ được một điều, truyền từ đời này sang đời khác như người ta truyền một ngọn lửa qua đêm: rằng mặt đất bên trên vốn không phải của Quỷ, rằng đã từng có một thời khác, và rằng dòng máu của họ sinh ra là để nhớ cái thời ấy, đợi ngày trả nó về.

Qua muôn đời giữ mình dưới nước, dòng Rồng dần lập nên cả một tộc, cai quản các vùng nước sâu; người đời sau gọi những bậc đứng đầu tộc ấy là các Long Vương. Một trong các vị Long Vương lớn nhất ngự ở hồ Động Đình, xưng là Động Đình Quân. Con gái ngài, nàng Thần Long, kết duyên cùng Kinh Dương Vương, bậc cai quản cõi nước lớn nhất phương Nam thuở ấy, một cõi của dòng Rồng dưới sông dưới biển chứ chưa phải một nước của loài người trên cạn; và từ mối lương duyên Rồng ấy sinh ra một người con tên Sùng Lãm.

Sùng Lãm sinh ra đã trội hơn cả, mình dài hơn, mắt sáng hơn, trong lồng ngực mang một cái gì đó rộng hơn cả vực biển đã nuôi bao đời tổ tiên. Người đời sau quen gọi chàng bằng một cái tên khác, cái tên sẽ theo chàng suốt câu chuyện này và cả nghìn năm về sau: Lạc Long Quân.

Chàng mang cả biển trong huyết quản. Không phải nói ngoa. Khi chàng giận, sóng ngoài khơi dựng lên theo. Khi chàng buồn, cả một vùng nước lặng đi, buồn lây. Chàng lặn xuống chỗ sâu nhất mà không kẻ nào trong dòng dám xuống, rồi ngoi lên chỗ cạn nhất mà không kẻ nào trong dòng chịu lên, bởi chỗ cạn là chỗ gần cái bóng của Quỷ, và dòng Rồng đã quen trốn tránh tới mức sợ cả ánh sáng.

Nhưng Lạc Long Quân không sợ ánh sáng. Chàng ngoi lên tận mặt nước, thò đầu khỏi sóng, và lần đầu tiên trông thấy cái cõi bên trên mà tổ tiên chàng dặn phải nhớ.

Chàng thấy một dải bờ. Trên dải bờ ấy, một đám người nhỏ bé đang chạy. Sau lưng chúng, mặt nước rẽ ra, và một cái gì đó rất lớn, trơn nhẫy, tanh lợm, đang trườn theo, một con quái của Quỷ, thân dài như một khúc sông, miệng đủ nuốt gọn cả một nhà. Đám người nhỏ vấp ngã, kêu khóc. Có một đứa bé trượt chân, ngã lại sau. Con quái phóng tới.

Lạc Long Quân không kịp nghĩ. Chàng chỉ kịp thấy trong lồng ngực mình cái gì đó, cái phần "nhớ" mà tổ tiên truyền lại, bỗng nóng ran lên. Chàng lao khỏi mặt nước.

Trận đầu tiên của cõi này, trận mà một kẻ mạnh ra tay để che cho một kẻ yếu chẳng dính dáng gì tới mình, xảy ra ngay trên dải bờ ấy, trong chớp mắt. Con quái to, nhưng Lạc Long Quân nhanh. Nó khỏe, nhưng chàng mang cả biển. Nước nghe lời chàng: sóng cuộn lại thành tay, thành dây, quấn lấy con quái, ghì nó xuống. Chàng vật lộn với nó giữa lằn nước và bờ cát, máu tanh của nó loang cả một vùng, cho tới khi cái thân dài như khúc sông ấy giãy lần cuối rồi nằm im.

Đứa bé nhỏ ngồi bệt trên cát, nhìn chàng, không khóc nữa, chỉ há hốc mồm. Nó chưa từng thấy ai đánh lại lũ quái. Trong cái cõi nó sinh ra, quái tới thì người ta chỉ biết chạy, biết trốn, biết chết. Chưa ai bảo nó rằng có thể đánh lại.

Lạc Long Quân cúi xuống, đỡ đứa bé dậy. Bàn tay chàng to gấp mấy lần thân nó, nhưng đặt lên vai nó nhẹ hều. Chàng không biết nói tiếng của giống người, dòng Rồng chỉ nói tiếng của nước, nhưng chàng nhìn vào mắt đứa bé, và đứa bé nhìn lại, và cái nhìn ấy đủ để hiểu nhau, như buổi ban sơ trời với đất còn hiểu nhau mà chẳng cần lời.

Từ hôm ấy, Lạc Long Quân không về vực sâu nữa.

Chàng ở lại vùng nước cạn, gần cái giống người nhỏ bé. Ngày ngày chàng đi dọc các bờ, các sông, tìm diệt lũ quái của Quỷ. Con nào ẩn dưới nước, chàng lôi lên. Con nào nấp trong đầm, chàng khơi cạn. Đám người nhỏ ban đầu còn sợ chàng, chàng cũng lớn, cũng lạ, nhưng dần dần chúng hiểu ra rằng cái kẻ lớn này khác lũ quái: nó tới thì quái phải đi, nó ở thì đêm bớt dữ. Chúng bắt đầu dựng miếu thờ chàng ngay khi chàng còn sống, gọi chàng bằng những cái tên trìu mến mà chàng nghe không hiểu nhưng thấy ấm.

Và chàng dạy chúng. Dạy cách bắt cá mà không bị nước cuốn, cách xăm mình cho lũ thuồng luồng dưới sông tưởng là đồng loại mà không hại, cách nhóm lửa, cách trồng trọt trên cái đất mà bóng Quỷ đã làm bạc màu. Dưới bàn tay chàng, cái giống người nhỏ bé bắt đầu bớt sợ, bắt đầu ngẩng lên được một chút.

Nhưng đêm nào, khi lũ người đã ngủ, Lạc Long Quân lại ra ngồi ngoài mỏm đá, nhìn về phía chân trời chỗ biển đen bắt đầu, và lòng chàng nặng.

Bởi chàng biết: chàng diệt được quái, nhưng không diệt được cái sinh ra quái. Chàng che được một dải bờ, nhưng không che được cả cõi. Cái lạnh vẫn tỏa ra từ Biển Hư, mỗi ngày một dày. Diệt con này thì con khác lại được nặn ra. Chàng có mạnh tới đâu, cũng chỉ là một ngọn lửa cầm trong tay giữa một đêm mênh mông, soi được vòng quanh mình, nhưng đêm thì vẫn là đêm.

"Một mình thì không đủ," chàng nói với sóng. Sóng không đáp. "Nước thì mạnh, nhưng nước một mình cũng chỉ chảy quẩn."

Chàng nhớ tới lời tổ tiên dặn, cái lời mà dòng Rồng truyền qua bao đời: rằng ngày xưa, khi chia nhau đi trốn, không phải chỉ có một dòng. Có hai. Một dòng xuống nước. Một dòng lên non. Và rằng đêm nào rồi cũng có hồi phải sáng, nhưng muốn nó sáng, thì hai dòng phải tìm lại được nhau. Lời dặn ấy còn thêm một câu, câu mà bao đời dòng Rồng cứ truyền mà chẳng biết để làm gì: rằng muốn tìm lại dòng kia, hãy tìm tới hai kẻ khổng lồ già còn ở lại giữa cõi, hai cái mốc sống mà tổ tiên đã để lại, họ biết đường về của cả hai dòng.

Lạc Long Quân đứng dậy. Chàng đã ở dưới nước cả một đời. Chàng chưa từng lên non.

Nhưng đêm nay, lần đầu tiên, chàng ngước nhìn lên phía những đỉnh núi xa mờ, nơi mây phải ngước, nơi người ta bảo còn một mảng trời chưa bạc, và chàng thấy trong lòng cái phần "nhớ" lại nóng lên, lần này không phải vì giận, mà vì một điều chàng chưa gọi được tên.

Ở trên ấy, có ai đó đang đợi. Chàng chưa biết là ai. Nhưng chàng biết mình phải đi tìm.