Nhà ông Tư Lành nằm cách bến đò chừng một quãng đồng, khuất sau rặng dừa nước, là nơi duy nhất trong xóm Kình còn có thể hỏi chuyện xưa mà không sợ bị gạt đi bằng một câu "chuyện đồn nhảm". Ông Tư Lành từng chèo đò chung tuyến với ông nội Kình gần hai chục năm, trước khi nghỉ hẳn nghề sau cái chết của bạn già.

Ông Tư Lành ngồi vá lưới trước cửa nhà sàn, thấy Kình tới thì ngẩng lên, không mấy ngạc nhiên.

"Mày lại hỏi chuyện ông nội mày chớ gì."

"Dạ. Sao ông biết?"

"Tao thấy mày cứ ra vô cái bến đó hoài mấy bữa nay, mặt mày không giống mọi khi." Ông đặt kim vá xuống, chỉ tay cho Kình ngồi lên tấm phản gỗ. "Hồi đó tao với ổng thân nhau lắm, ổng mất tao là người ra vớt xác."

"Ông kể con nghe được không? Con chỉ nghe đồn qua loa."

"Đồn với thực có chỗ khác nhau đó." Ông Tư Lành rót một chén nước trà, chưa uống vội, mắt nhìn xa xăm ra hướng sông. "Bữa đó trời không mưa không gió, tao với ổng cùng chèo hai chiếc đò, ổng đi trước tao chừng năm chục sải tay."

"Rồi sao nữa ông?"

"Tự nhiên tao thấy đò ổng khựng lại giữa dòng, y như bị cái gì cản dưới nước, mà mặt sông thì phẳng lì, không gợn sóng." Ông Tư Lành hạ giọng, tay siết chặt cái chén trà. "Ổng ngồi im một chút, rồi bỏ chèo xuống, cúi nhìn xuống nước. Tao la lớn hỏi có chuyện gì, ổng không trả lời, chỉ ngồi vậy hoài."

"Rồi đò lật lúc nào?"

"Tao đang chèo lại gần thì đò ổng chìm, không phải lật úp như người ta đồn, mà chìm từ từ như có ai kéo xuống dưới đáy. Tao nhảy xuống mò, mò cả buổi mới đụng được xác ổng, mà lạ lắm." Ông ngừng lại, nhìn thẳng vào mắt Kình. "Xác ổng không sặc nước như người chết đuối bình thường, mặt ổng bình thản như đang ngủ, hai tay còn khoanh trước ngực như đang vái ai đó."

Kình ngồi im, cổ họng khô khốc. "Ông nghĩ ổng thấy cái gì dưới đó?"

"Tao không biết, mà tao có hỏi bả nội mày, bả nói một câu tao nhớ tới giờ." Ông Tư Lành nhấp một ngụm trà, giọng chậm hẳn lại. "Bả nói, khúc sông đó ngày xưa có miếu thờ, sau bị dẹp bỏ, không ai nhang khói nữa. Ổng nội mày là người cuối cùng còn nhớ chỗ miếu cũ, có lẽ vì vậy mà..."

"Vì vậy mà sao ông?"

"Tao không dám đoán bậy. Chuyện thần thánh, mình dân chèo đò biết gì mà nói." Ông Tư Lành lắc đầu, đổi giọng như muốn khép câu chuyện lại. "Mày hỏi kỹ vậy để làm chi, có chuyện gì mới xảy ra hả?"

Kình định kể chuyện xấp giấy vàng mã, chuyện lửa không cháy, chuyện phiến đá bên kia sông, nhưng nhìn nét mặt lo lắng của ông già, anh lại thôi.

"Dạ không có gì. Con chỉ tò mò thôi."

"Cái miếu cũ hồi nãy ông nhắc, giờ còn dấu tích gì không ông?"

"Nghe nói dẹp lâu lắm rồi, có khi còn sót lại cái nền đá đâu đó bên kia sông, chỗ không ai qua lại. Mà tao chưa từng đích thân đi tìm, người già như tao qua sông còn ngại, huống chi lội vô rừng." Ông Tư Lành nhìn Kình chăm chú hơn. "Sao mày hỏi kỹ vậy, bộ mày định đi tìm hả?"

"Dạ đâu có, con hỏi cho biết vậy thôi."

Ông Tư Lành nhìn anh một lúc lâu, ánh mắt như không tin hẳn câu trả lời đó, nhưng cũng không gặng hỏi thêm. "Ừ, tò mò thì tò mò vừa phải thôi con. Có mấy chuyện, càng đào sâu càng khó rút chân ra."

Kình cáo từ ra về, trong đầu cứ lởn vởn câu nói cuối của ông Tư Lành. Cả quãng đường đồng về bến, anh nhớ lại từng chi tiết ông kể, đặc biệt là cái tư thế hai tay khoanh trước ngực như đang vái ai đó, không giống dáng một người chết đuối hoảng loạn chút nào.

Về tới chòi, anh ghé lại lấy cây chèo ra xem dưới ánh nắng chiều đang tắt dần sau rặng bần. Dòng chữ mòn trên cán chèo vẫn còn đó, nét mới hiện ra hôm qua đã lặn xuống mờ đi như trước, chỉ chờ dịp khác để hiện lại. Anh lấy ngón tay dò theo từng nét, cố hình dung xem khi ghép trọn vẹn nó sẽ thành chữ gì, nhưng đầu óc mờ mịt không đoán ra nổi.

Anh úp mặt cây chèo xuống, định cất vào chòi như mọi bữa, thì tay chợt khựng lại. Trong ánh nắng xiên qua khe lá, mặt sông phía xa, ngay khúc nước sâu nhất nơi ông nội anh từng chìm xuống, có một vệt sóng lăn tăn nổi lên rồi lặn mất, dù không một cơn gió nào lướt qua mặt nước lúc đó.

Kình đứng chết trân nhìn ra khúc sông ấy, tim đập dồn từng nhịp. Vệt sóng ấy nổi lên đúng thêm hai lần nữa, mỗi lần một chỗ khác nhau nhưng đều nằm trong phạm vi khúc nước sâu, như có thứ gì đó đang cựa mình dưới đáy sông sau một giấc ngủ rất dài, và bắt đầu nhận ra có người đang đứng trên bờ nhìn xuống nó.