Bốn mươi bó đuốc nhựa trám cắm quanh đỉnh đồi Tổ, và bà Khế đếm được ba mươi chín ngọn đang cháy, vì ngọn thứ bốn mươi, ngọn gần cái chum đá nhất, cứ bén lên lại tắt.

Mâm lễ bày dưới gốc nêu, trên phên tre lót lá chuối. Giữa là mâm của cậu Liêu: bánh chưng xanh, bánh dày trắng, một bát hương trầm. Hai bên là mâm các lang. Sát gốc nêu, trên kiệu tre, là cái chum đá của cậu Cả.

"Thưa cha," Lang Hoàn nói, đứng cạnh kiệu, giọng không còn đọc sổ như mọi khi. "Lễ của con trưởng các đời vẫn có chỗ dưới gốc nêu. Con xin giữ chỗ ấy."

"Ngài," ông Khảm nói từ gốc nêu. Chỉ một chữ.

"Ta nghe rồi," ngài nói, không quay lại. "Thằng Cả. Đặt thì đặt. Nhưng nắp mở."

"Mở nắp thì lạnh, thưa cha."

"Thì để cho mọi người thấy nó lạnh."

Nắp chum đã mở. Con trai mắt đen nằm trong nước đen, khép chặt. Hơi trắng bốc lên từ miệng chum, mỏng, đều, trườn xuống phên tre, lan qua các mâm.

"Bà thấy không?" Đinh Toàn hỏi khẽ, đứng cạnh bà.

"Thấy."