Sàn tre của gian nhà lớn bóng tới mức Lang Liêu nhìn xuống thấy cả mười ngón chân mình, còn dính vệt phù sa khô ở kẽ.

Chàng đứng ở bậc thang trên cùng, chưa bước vào. Gian nhà sàn ở Phong Châu dài bằng cả xóm Đồng Chiêm ghép lại, mái cong vút hai đầu như mũi thuyền, cột lim to hai người ôm, bóng lên vì tay người sờ qua bao đời. Mùi trầu, mùi khói nhựa trám đốt đuổi muỗi, mùi cá nướng từ dãy bếp phía sau quyện lại thành một thứ mùi chàng nhớ ra trước khi kịp nhớ ra mình từng ở đây.

Hai mươi hai cái chiếu cói trải thành hai hàng trước bục của vua, mười một chiếc mỗi bên. Gần bục nhất là chiếu của anh Cả, sẫm màu, mép sờn vì được ngồi nhiều. Càng xa bục, chiếu càng sáng màu. Chiếu thứ mười tám vàng tươi như rơm mới, mép còn sắc, chưa ai ngồi lên bao giờ.

"Anh Mười Tám!"

Một cậu trai cao lêu nghêu, áo chàm sáng, chạy tới từ chiếc chiếu cuối hàng, suýt va vào cột. Cậu nắm tay áo chàng, kéo vào như kéo một con trâu ngại nước.

"Em là Út. Hai mươi hai. Em nhận ra anh ngay, vì anh là người duy nhất đi chân đất. Mẹ em bảo anh ở bãi bồi, có thật anh cấy lúa không? Anh có bị đỉa cắn không? Đỉa có to bằng ngón tay không?"

"Bằng ngón tay út của em," Lang Liêu nói.

"Thế là to hay nhỏ?"

"Tùy em sợ đỉa hay không."

Út cười to tới mức mấy người hầu đứng ven tường quay lại nhìn. Cậu kéo Lang Liêu ngồi xuống chiếc chiếu mới tinh, rồi chạy về chiếu của mình ở cuối hàng, ngồi xuống rồi lại ngoái lên vẫy.

Chiếu bên trái chàng là chiếu thứ mười bảy, có một người to béo ngồi ngủ gật. Chiếu bên phải, thứ mười chín, trống. Chàng không nhớ tên người nào cả.

"Chú Mười Tám đấy à."

Người vừa ngồi xuống chiếu thứ bảy, cách chàng mười một chiếu, quay hẳn người lại. Áo gai nhuộm chàm viền lông chim trả xanh biếc, răng đen bóng, tay cầm một quả quýt. Người ấy bóc quýt mà không nhìn tay, vỏ tuột ra thành một dải dài không đứt, như ai rút một sợi chỉ.

"Anh Bảy đây. Mạc. Chú quên anh rồi à?"

"Tôi quên gần hết mọi người."

"Thế thì chú thật thà hơn chúng nó." Lang Mạc hất cằm về hàng chiếu phía trên. "Chúng nó cũng quên, nhưng giả vờ nhớ." Hắn đưa một múi quýt về phía chàng, dù cách xa tới mức không ai với tới được. "Chân chú còn bùn kìa."

"Nước mới rút."

"Ở chỗ chú nước rút thì người ta đứng trong bùn. Ở chỗ anh nước rút thì người ta đứng trên bến mà thu thuế thuyền." Hắn cười, cái cười dễ chịu tới mức người bị cười cũng muốn cười theo. "Đấy là khác nhau giữa con vua ở bãi và con vua ở chợ."

"Còn con vua ở biển thì sao?"

Lang Mạc nhướng mày, như vừa nghe một câu khôn hơn mình chờ. "Con vua ở biển thì đến muộn. Chú xem."

Lang Hoàn bước vào lúc mặt trời đã lên quá ngọn tre. Anh Cả to, vai dày, áo nhuộm đỏ son, cổ đeo một chuỗi ngọc trai to bằng hạt sen, viên nào cũng tròn như nhau. Theo sau là một ông già mặt hiền ôm một bó que tre buộc dây. Anh Cả đi qua hàng chiếu, gật đầu với từng người, và Lang Liêu thấy ngón cái anh ta khẽ chạm lần lượt vào từng đốt ngón tay, như đang đếm xem ai đã có mặt.

Tới chiếu thứ mười tám, Lang Hoàn dừng lại.

"Mười Tám." Anh ta nhìn bàn chân chàng. "Ba năm rồi không thấy. Năm giặc, chú không về."

"Năm giặc tôi đắp đê."

"Đắp đê cũng là việc." Lang Hoàn nói như đang ghi sổ. "Lát nữa có tiệc ở nhà khách của anh. Chú tới."

Không phải câu hỏi. Anh ta đi tiếp lên chiếu đầu, ngồi xuống, ông già ôm que tre quỳ phía sau.

Phía bên kia, chiếu thứ ba có một người đàn ông lực lưỡng mặc giáp da, vết bỏng loang từ cổ xuống vai trái, đỏ và nhăn như vỏ cây bị lửa liếm. Người ấy ngồi quay lưng vào cột, không nói với ai, chỉ nhìn ra cửa. Lang Liêu nhớ ra tên trước khi nhớ ra mặt: anh Ba, Lang Khuê, người cầm quân ở đông bắc năm giặc.

"Anh Ba," Út gọi từ cuối hàng, to như gọi đò. "Con voi của anh đâu?"

"Ngoài bến," Lang Khuê nói, không quay lại. "Mày muốn ra mà cưỡi thì nó giẫm chết mày."

Cả gian nhà cười. Lang Khuê không cười.

Tiếng chiêng nhỏ đánh ba tiếng từ sau tấm bình phong đan nan. Hai mươi hai người cùng cúi xuống.

Đức vua đi ra chậm, có hai người hầu đi hai bên nhưng không ai đỡ. Ngài gầy hơn Lang Liêu nhớ, tóc bạc búi cao, áo trắng viền đỏ. Ngài ngồi xuống bục, và một người hầu bưng lên một cái bát gốm có nắp.

Vua mở nắp, cầm bát bằng cả hai tay. Lang Liêu thấy tay phải ngài run, không nhiều, vừa đủ để mặt cháo trong bát gợn lên. Vua đưa bát lên miệng, húp một ngụm, rồi một ngụm nữa. Chàng nhìn hàm ngài. Hàm không động. Vua nuốt như người ta nuốt nước, không nhai một lần nào, rồi đặt bát xuống, lau miệng, như vừa làm xong một việc phải làm.

Lang Liêu chưa thấy ai ăn cháo nếp mà không nhai.

"Các con về đủ cả rồi," vua nói. Giọng ngài nhỏ nhưng gian nhà im tới mức nghe rõ tiếng con thạch sùng trên xà. "Giặc tan ba năm, nước yên. Ta già, phải nghĩ tới chuyện để ngai lại cho người."

Không ai thở.

"Cuối năm nay," vua nói, "đứa nào dâng được món vừa ý ta, đem lễ Tiên vương cho trọn đạo hiếu, ta truyền ngôi cho đứa ấy."

Lặng đi một lúc. Rồi tiếng thì thào nổi lên như gió lùa qua ruộng.

Lang Mạc bóc thêm một quả quýt. Lang Khuê quay hẳn mặt từ cửa vào, cau mày. Út há miệng. Ông già quỳ sau Lang Hoàn vội vàng rút một que tre ra khỏi bó.

"Thưa cha," Lang Khuê nói, to, "một món ăn?"

"Một món dâng," vua nói.

"Con cầm quân mười năm. Ba nghìn người của con nằm ở đông bắc. Bây giờ ngai nước tính bằng nồi niêu?"

Vua nhìn Lang Khuê rất lâu.

"Con nghe ta nói chưa hết," ngài nói. "Ta nói món dâng Tiên vương. Con dâng Tiên vương cái gì thì tùy con."

Lang Khuê im. Tay anh ta nắm lại trên đầu gối.

Vua đứng dậy. Hai mươi hai người cúi xuống. Lúc ngẩng lên, Lang Liêu thấy Lang Hoàn đã đứng dậy trước tất cả, bước lên bục, đặt lên chiếu của vua một viên ngọc trai to bằng mắt bồ câu, ánh xanh như nước đáy giếng.

"Để cha nhớ con đầu," anh Cả nói.

Vua nhìn viên ngọc, không cầm lên, không gạt đi. Ngài đi vào sau bình phong. Viên ngọc nằm lại một mình trên chiếu, giữa gian nhà đang bắt đầu ồn.