Bà cụ ngồi bán rau ở dãy trong chợ Rạch Trảng, gần hàng cá, và sạp của bà rộng đúng một cái nia.

Lệ ra tới nơi lúc tám giờ kém mười.

Chợ đang lúc đông nhất. Người ta chen, người ta trả giá, xe đẩy luồn qua luồn lại, nền chợ ướt, mùi cá, mùi hành, mùi nước rửa.

Bà cụ ngồi trên một cái ghế đẩu, sau cái nia bày rau: rau muống, rau lang, mấy bó hành, một rổ chanh. Bà chừng tám mươi, tóc bạc trắng búi thấp, mặc áo bà ba nâu.

Lệ đứng lại cách hai bước.

"Dạ bà. Con Lệ nè bà."

Bà cụ ngẩng lên.

Bà nhìn cô chừng ba giây, không nói gì, rồi bà cúi xuống xếp lại mấy bó rau cho ngay.

"Ngồi đi," bà nói.

Không có ghế thứ hai. Lệ ngồi xổm xuống bên cạnh cái nia.

Trọng đứng cách chừng năm mét, ở chỗ hàng nước, quay lưng lại, cầm ly cà phê đá. Anh không nhìn về phía sạp rau lần nào trong suốt buổi, và anh đứng đó gần một tiếng. Ngần đứng xa hơn nữa, chỗ đầu dãy. Cả hai đã bàn từ hôm qua: bà cụ chịu gặp con Lệ thì chỉ có con Lệ ngồi xuống, ai chen vô là hỏng.

"Bà bán từ mấy giờ bà."

"Bốn giờ."

"Bà ngồi một mình hả bà."

"Ừ. Con gái tui nó đi làm."

Có khách. Bà bán hai bó rau muống, thối tiền lẻ từ cái hộp thiếc để dưới nia. Lệ ngồi im.

Ba năm trực tổng đài dạy cô một chuyện mà cô đem theo tới đây: người ta không nói cái quan trọng trong năm phút đầu. Năm phút đầu là để người ta coi mình có ngồi lại không.

Có khách nữa. Ba trái chanh.

Có khách nữa. Ba trái chanh.

Bảy giờ rưỡi, chợ đông nhất. Có lúc người ta chen tới mức Lệ phải đứng dậy nhường lối, rồi lại ngồi xuống.

Tám giờ hai mươi, vãn bớt.

Lệ ngồi xổm bên cái nia và cô nhìn hai bàn tay bà cụ. Móng cắt sát, đầu ngón chai, kẽ móng có đất. Bàn tay của người tám mươi tuổi mà vẫn ra chợ từ bốn giờ sáng.

Có một bà bán cá bên cạnh ngó sang, hỏi bà Sáu bữa nay có khách hả. Bà Sáu Lài nói ừ, con cháu.

Lệ không đính chính.

Bà cụ lấy trong cái giỏ ra một bịch nước trà đá, đưa cho Lệ.

"Uống đi."

"Dạ con cảm ơn bà."

Lệ hỏi bà một câu vu vơ trước.

"Bà bán rau ở đây lâu chưa bà."

"Từ hồi con Hằng học cấp hai."

"Lâu quá bà."

"Ừ. Ngồi một chỗ riết rồi quen."

Bà cụ ngồi nhìn ra lối đi giữa hai dãy sạp.

Ở hàng cá bên cạnh, người ta đang chặt đầu cá, mỗi nhát dao xuống thớt là một tiếng cạch. Lệ để ý thấy mình đang đếm mấy tiếng đó, và cô nghĩ tới thằng Khoa, và cô thôi đếm.

"Cô nói trên đó còn dép," bà nói.

"Dạ."

"Ba đôi hả."

"Dạ ba đôi. Hai đôi quai hậu, một đôi lê."

"Đôi lê là của tui." Bà nói bình thường, không nhìn Lệ. "Tui đi vội quá, tui bỏ lại."

Lệ ngồi im.

"Bà ơi."

"Ừ."

"Bà tên gì bà."

"Sáu Lài."

"Dạ bà Sáu."

Bà cụ gật, và bà xếp lại mấy bó hành lần nữa dù chúng đã ngay.

"Cô hỏi đi," bà nói.

Lệ rút cuốn vở ra, rồi cô nghĩ lại, và cô để nó xuống đất, úp lại.

"Dạ con không hỏi. Bà kể được tới đâu thì bà kể."

Lệ nhìn cuốn vở úp dưới đất và cô biết mình vừa bỏ đi cái công cụ duy nhất của mình. Cô sẽ phải nhớ hết, rồi tối về ngồi chép lại, và chép lại thì bao giờ cũng sai một ít.

Cô vẫn úp nó xuống.

Bà Sáu Lài không kể ngay.

Lệ ngồi xổm bên cái nia, hai chân bắt đầu tê, và cô đổi thế ngồi hai lần. Nền chợ ướt, có chỗ đọng nước, và cái ống quần cô thì dính một vệt bùn từ lúc len qua hàng cá.

Ở bên kia lối đi, một bà bán trứng gọi với sang hỏi bà Sáu bữa nay ế hả bà Sáu. Bà Sáu nói ừ, ế.

Bà ngồi im chừng một phút, hai tay đặt trên đùi, và trong một phút đó có ba người đi ngang hỏi mua rau, bà đều lắc đầu nói hết rồi, dù trên nia còn.

"Hồi đó tụi tui ở trển sáu nhà," bà nói.

"Dạ."

"Nhà tui, nhà bà Chín, nhà thằng Tư sắt, nhà con Bảy, với hai nhà nữa ở phía trong, tui không nhớ tên." Bà nói chậm. "Ở trển mát. Ở dưới lán thì mưa dột, nước ngập tới mắt cá."

"Bà ở đó lâu không bà."

"Hai năm mấy. Từ hồi đổ sàn tầng ba tới lúc bàn giao."

"Bà ở luôn cả sau khi bàn giao hả bà."

Bà Sáu Lài ngẩng lên nhìn Lệ.

"Cô biết hả."

"Dạ con không biết. Con đoán."

Bà cụ nhìn cô một lúc lâu, và Lệ để yên cho bà nhìn.

"Ở," bà nói. "Ở thêm một năm mấy nữa. Xây xong rồi, người ta dọn vô ở tầng dưới, mà trên đó thì có ai lên đâu."

"Người ta không đuổi hả bà."

"Có chớ. Mà đuổi thì phải có người đi đuổi." Bà cười khan. "Cô nghĩ coi, cái sàn đó không có trong giấy tờ nào hết. Không ai đi kiểm cái chỗ không có trong giấy."

Lệ ngồi xổm bên cái nia rau, giữa chợ, tám giờ rưỡi sáng, và cô hỏi cái câu mà cả đội đã đi ba tuần để tới được chỗ hỏi nó.

"Bà Chín là ai bà."

Bà Sáu Lài cúi xuống, cầm một bó rau muống lên, gỡ cọng héo, bỏ xuống đất.

"Bà Chín Bậu," bà nói. "Bả bán cơm."