Cái chân của Bốn Mươi Hai gãy ở hai chỗ, và nó vẫn cười.

"Cha đặt nhẹ thôi," nó nói, khi Lạc Long Quân hạ nó xuống tấm phên tre trong lều. "Con không đau. Con chỉ không đi được."

"Thế là đau."

"Không phải. Đau là khác."

Lạc Long Quân không cãi. Chàng lùi ra cửa lều để Âu Cơ bước vào. Nàng quỳ xuống bên đứa con, hai bàn tay đặt lên chỗ ống chân gập sai hướng, và Lạc Long Quân nghe rõ tiếng xương dịch về chỗ cũ, khẽ như tiếng nan tre bật lại. Bốn Mươi Hai nghiến răng. Nó vẫn cười.

"Mấy ngày?" chàng hỏi.

"Mình đừng hỏi tôi bao lâu," Âu Cơ đáp, không ngẩng lên. "Đứa nào gãy thì đưa về đây. Thế thôi."

Trại nằm trên đồi cỏ tranh chỗ sông chia hai nhánh. Mười mấy cái lều lá cọ dựng trên khung tre, cái nào cũng to gấp ba lều người, mà vẫn phải cúi đầu mới vào được. Trong lều, các con nằm thở sâu như sóng ngầm. Ngoài lều, mấy đứa còn lành đang giã lá ngải trong cái cối đá to bằng cái thuyền. Mùi ngải hăng, mùi khói, mùi máu quái còn bám trên khố.

Lạc Long Quân đi ra mép đồi, ngồi xuống, nhìn con sông. Chàng mới về từ một trận ở khúc sông phía bắc: một bầy rắn nước to như cột nhà, cắn chân người ở bến tắm. Mười đứa con đi, mười đứa về, một đứa gãy chân. Bầy rắn tan thành bùn đen. Ba ngày nữa thế nào cũng có bầy khác.

"Cha," Cả gọi sau lưng chàng. "Có người nhỏ tới."

Họ là hai đứa, một trai một gái, đứng dưới chân đồi cạnh chiếc thuyền độc mộc mũi còn ướt. Thằng con trai đứng lùi lại nửa bước, hai tay buông thõng, mắt cứ nhìn lên lều rồi nhìn xuống đất. Con gái thì không lùi. Nó gầy, da sạm muối, tóc xõa buộc bằng một sợi dây gai, và nó nhìn thẳng lên mặt Lạc Long Quân như người ta nhìn một cái cây xem cao bao nhiêu.

Chàng ngồi xổm xuống cho mắt mình ngang tầm mắt nó. Vẫn cao hơn. Chàng cúi thêm.

"Cháu tên gì?"

"Hến."

"Hến." Chàng nhắc lại, rồi nhắc lần nữa, chậm hơn, như cất một hòn cuội vào túi áo. "Hến. Ta nhớ rồi."

Con bé nhíu mày. "Sao ngài nói hai lần?"

"Vì người nhỏ đi nhanh. Ta nói hai lần để giữ được lâu hơn." Chàng nhìn sang thằng con trai. "Còn cháu?"

"Gành ạ."

"Gành. Gành." Chàng gật đầu. "Có chuyện gì ở dưới kia?"

Hến nói. Nó không khóc, không kể dài. Nó kể bằng số, như người đọc lại một cái que khắc vạch.

"Mười một thuyền ra cửa Lở. Mười chiếc về. Chiếc thứ mười một bị nước kéo xuống, đứng thẳng lên rồi tụt, không vỡ. Con vật dài năm mươi sải, cháu đếm theo giàn lưới. Lưng xám đen, bám hà. Có chân, hai hàng, như chân rết, cháu không đếm kịp. Nó đuổi anh Gành lên tới chỗ nước ngập gối thì dừng ở cái bè trống. Nó không ăn cái bè."

"Nó lên bờ à?" Cả hỏi. Chàng đã xuống tới chân đồi, đứng sau cha, tay khoanh.

"Lên tới chỗ ngập gối."

"Bãi cháu có bao nhiêu nhà?"

"Ba mươi hai nhà. Một trăm linh chín người. Giờ còn một trăm linh tám."

Cả quay sang nhìn cha. Lạc Long Quân đọc được cái nhìn ấy. Đứa con cả của chàng bao giờ cũng hỏi số nhà trước khi hỏi số chân quái.

"Năm mươi sải," Lạc Long Quân nói. "Không phải loại rắn ở khúc sông bắc."

"Không phải," Cả đáp.

"Con đi!"

Tiếng ấy từ trên đồi vọng xuống, rồi một cái bóng lao xuống theo, trượt trên cỏ tranh, dừng lại cách Hến ba bước làm con bé phải lùi. Trăm. Đứa thứ một trăm, đứa nở cuối cùng, tóc buộc dây mây, cổ tay quấn một chuỗi vỏ ốc kêu lách cách. Nó cao gấp đôi người, mà đứng cạnh các anh chị vẫn như một đứa trẻ.

"Con đi," nó nói lại. "Trận rắn cha không cho con đi. Trận này con đi."

"Con chưa thấy nó."

"Thì con đi để thấy."

"Không."

"Anh Chín đi trận rắn. Anh Chín đi được thì con đi được."

Lạc Long Quân không nhìn Trăm. Chàng nhìn ra con sông, cái màu nước đục đang chảy về phía biển. Năm mươi sải. Nước kéo thẳng xuống. Lên bờ được. Không ăn cái bè.

"Ta đi trước," chàng nói. "Một mình. Xem nó là cái gì."

"Cha!"

"Cả ở lại giữ trại. Chín đâu?"

"Ở khúc bắc, chưa về."

"Khi Chín về, bảo Chín gom những đứa nghiêng biển. Những đứa chân còn lành." Chàng đứng dậy, cái bóng của chàng đổ dài xuống mặt sông. "Trăm."

"Con đây."

"Con đi với chúng nó. Đi sau anh Chín. Sau, không phải cạnh."

Trăm cắn môi dưới. Nhưng nó gật.

Âu Cơ đã ra đứng ở cửa lều từ lúc nào. Nàng không xuống đồi. Nàng chỉ nhìn chồng một lần, cái nhìn của người đã thấy chàng đi ra như thế này cả trăm lần, và đã đếm từng lần chàng về.

"Mình đi đường nước à?" nàng hỏi.

"Đường nước nhanh hơn."

"Thì đi đi. Nhớ mang chúng nó về."

Lạc Long Quân quay sang hai đứa người nhỏ. Thằng Gành đã bước lên được nửa bước. Con Hến vẫn đứng nguyên, mắt không rời chàng.

"Hai cháu về bằng thuyền. Chèo sát bờ trái như lúc lên."

"Sao ngài biết chúng cháu chèo bờ trái?"

"Mũi thuyền cháu dính rêu bờ trái. Bờ phải không có loại rêu ấy."

Hến nhìn mũi thuyền. Rồi nó nhìn chàng, và lần đầu tiên từ lúc tới, cái mặt gầy ấy nới ra một chút.

"Ngài đi trước thì ngài tới trước," nó nói. "Ngài ra tới cửa Lở thì đếm thuyền giùm cháu."

"Đếm làm gì?"

"Mười một thuyền đi, mười về. Ngài đếm lại đi. Lỡ cháu đếm sai."

Lạc Long Quân nhìn con bé. Chàng hiểu nó không đếm sai. Chàng hiểu nó biết nó không đếm sai.

"Ta sẽ đếm," chàng nói.

Rồi chàng bước xuống sông, và nước sông đứng dậy đón chàng.