Phòng thí nghiệm của Bảo tàng Quảng Nam được cải tạo gấp rút để tiếp nhận bộ hài cốt, một căn phòng vốn chỉ quen với việc phục chế gốm sứ và đồ đồng, giờ đây phải đáp ứng tiêu chuẩn nghiêm ngặt hơn hẳn cho công tác giám định nhân chủng học.

Ngọc Thư và Hoài Nam được phép có mặt trong buổi giám định bước đầu, đứng lùi lại phía sau, không can thiệp vào công việc chuyên môn của hai chuyên gia pháp y đã ở lại đảo thêm vài ngày để hoàn tất phần việc quan trọng này trước khi bàn giao lại hồ sơ.

"Dựa trên cấu trúc xương chậu và hộp sọ, đây là hài cốt nữ giới," một trong hai chuyên gia, bà Lệ, lên tiếng, giọng bà giữ đúng sự khách quan nghề nghiệp dù cả căn phòng đều cảm nhận được trọng lượng của thông tin vừa được công bố. "Độ tuổi ước tính khi qua đời, dựa trên mức độ liền của các đường khớp sọ và tình trạng răng, khoảng ba mươi tới bốn mươi tuổi."

Hoài Nam ghi chép nhanh, tay anh không ngừng run nhẹ. "Có xác định được nguyên nhân qua đời không, cô Lệ?"

Bà Lệ trầm ngâm một lúc trước khi trả lời. "Chưa có dấu hiệu chấn thương rõ ràng trên xương, như gãy xương hay vết cắt sâu, điều ni loại trừ khả năng bị giết hại bằng bạo lực trực tiếp. Có thể là bệnh tật, hoặc một nguyên nhân không để lại dấu vết trên xương, như đuối nước hay ngộ độc. Tụi tui cần thêm thời gian phân tích kỹ hơn."

"Còn đồ trang sức chôn theo thì răng ạ?" Ngọc Thư hỏi, giọng cô cố giữ vẻ chuyên môn dù trong lòng vẫn còn nhiều xáo động từ đêm hôm trước.

Chuyên gia thứ hai, một người đàn ông tên Thịnh, cẩn thận chỉ vào các món trang sức đã được đặt riêng trong khay bảo quản: một chiếc trâm cài tóc bằng bạc chạm khắc tinh xảo, một đôi khuyên tai ngọc, và một chiếc vòng tay nhỏ bằng đồng đã oxy hoá.

"Những món ni cho thấy người phụ nữ ni có địa vị xã hội cao," ông Thịnh nói. "Kỹ thuật chế tác tinh xảo, chất liệu quý, và cách bố trí quanh cơ thể theo đúng nghi thức an táng trang trọng, không phải đồ tuỳ táng sơ sài của thường dân."

Ngọc Thư nhìn kỹ vào chiếc trâm cài tóc, một hoa văn quen thuộc khiến tim cô đập nhanh hơn: cũng là hình một loài chim đang xoè cánh, gần như tương đồng với hoa văn trên mảnh lụa tìm thấy trước đó.

"Hoa văn ni giống hệt mảnh lụa mình tìm được," cô nói, giọng cô không giấu được sự phấn khích lẫn lo lắng. "Có thể đây không phải sự trùng hợp."

Bà Lệ gật đầu, đồng tình. "Cùng một hoa văn xuất hiện trên cả trang sức lẫn y phục, thường gắn với một gia tộc hoặc dòng dõi cụ thể trong thời kỳ đó, dùng như một biểu tượng nhận diện. Nhưng xác định chính xác gia tộc nào thì nằm ngoài chuyên môn của tụi tui, cần các nhà sử học và chuyên gia minh văn vào cuộc."

Sau buổi giám định, Ngọc Thư và Hoài Nam bước ra ngoài hành lang bảo tàng, cả hai đều im lặng một lúc trước khi Hoài Nam lên tiếng.

"Chị Thư, nếu tin ni lan ra, chắc chắn bà Kim Ngọc sẽ biết ngay," anh nói. "Và con nghĩ, bả sẽ không còn giữ khoảng cách như trước nữa."

Ngọc Thư gật đầu, nhìn ra khoảng sân bảo tàng nơi nắng chiều đang nhạt dần. "Chị cũng nghĩ rứa. Có lẽ đã tới lúc chuẩn bị tinh thần cho một cuộc gặp mà mình không thể tránh né mãi được nữa."

Cô nhớ lại lời Diễm từng nói ngay từ những ngày đầu, rằng bà Kim Ngọc, dù đứng ở phía bên kia của pháp luật, vẫn là người hiểu cổ vật sâu sắc không kém bất kỳ ai trong đội, có khi còn hơn. Nếu phải đối thoại với người phụ nữ đó, Ngọc Thư biết mình sẽ không thể dùng những lý lẽ hời hợt, mà phải chuẩn bị kỹ càng như chuẩn bị cho một buổi bảo vệ luận văn trước hội đồng khó tính nhất.

"Con nghĩ, mình nên chủ động trước thay vì chờ bả tìm tới," Hoài Nam đề xuất, giọng anh cẩn trọng. "Ít nhất mình sẽ kiểm soát được thời điểm và bối cảnh cuộc gặp, thay vì để bả nắm thế chủ động."

Ngọc Thư trầm ngâm một lúc, rồi khẽ gật đầu, dù chưa đưa ra quyết định cuối cùng ngay lúc đó. Bước ra tới bãi đỗ xe, cô ngoái nhìn lại toà nhà bảo tàng một lần nữa, biết rằng phía sau những bức tường ấy, một người phụ nữ đã nằm im lìm dưới đáy biển suốt bốn trăm năm giờ đang nằm yên trong một chiếc hộp bảo quản, chờ đợi câu chuyện của mình được kể lại đúng cách, dù không ai trong số họ, kể cả Ngọc Thư, biết chắc câu chuyện đó sẽ dẫn tới đâu.

Trên đường lái xe về lán trại, cô gọi điện báo cho Diễm những kết quả giám định bước đầu, nghe giọng chị trầm xuống rõ rệt khi nhắc tới hoa văn trùng khớp giữa chiếc trâm và mảnh lụa. Cả hai thống nhất sẽ giữ kín thông tin ni trong nội bộ đội thêm vài ngày, chờ có thêm dữ liệu chắc chắn hơn trước khi báo cáo chính thức lên cấp trên, tránh để tin đồn thổi phồng vượt quá những gì khoa học thực sự có thể xác nhận.