Ba ngày sau cuộc đối chất, Ông Năm vẫn chưa đưa ra quyết định cuối cùng, dằn vặt giữa hai lựa chọn đều khiến ông đau lòng như nhau: tiếp tục im lặng để bảo vệ con trai, hay lên tiếng để bảo vệ chính những giá trị ông đã dạy con suốt bao nhiêu năm nhưng bản thân mình từng một lần không giữ được.

Ông ra khơi một mình như thường lệ, nhưng hôm đó ông không thả lưới, chỉ để thuyền trôi lững lờ giữa vùng nước quen thuộc, nhìn ra phía Bãi Chướng nơi đoàn khảo cổ vẫn ngày ngày lặn xuống, cố tìm cho mình một câu trả lời trong sự tĩnh lặng của biển.

Ông nhớ lại năm 2003, khi ông bị bắt, cả làng đã quay lưng với gia đình ông không thương tiếc, không ai hỏi han lý do, không ai cho ông một cơ hội giải thích. Ông từng oán trách sự lạnh lùng đó suốt nhiều năm, nhưng giờ đây, ngồi giữa biển với gánh nặng của chính con trai mình, ông bắt đầu hiểu ra một điều khác: có lẽ điều đáng sợ nhất không phải là bị người khác phán xét, mà là biết rõ sự thật và chọn im lặng, để rồi sự thật đó gây ra hậu quả lớn hơn cho những người không đáng phải gánh chịu.

Ông nghĩ tới Ngọc Thư, người phụ nữ trẻ vẫn gọi ông là "chú Năm" với sự kính trọng thật lòng, người có cha cũng từng mất tích vì chính con đường ông từng đi qua. Ông nghĩ tới toàn bộ đoàn khảo cổ, những con người đang ngày đêm làm việc để giữ lại một phần lịch sử cho đất nước, và nghĩ tới việc mảnh lụa quý giá kia, cùng biết bao hiện vật khác vẫn còn nằm dưới đáy biển, có thể bị phá hỏng vĩnh viễn nếu phe buôn lậu tiếp tục len lỏi vào được hiện trường.

Ông cũng nghĩ tới Sáu Biển, tới Thắm, tới đứa cháu nội còn chưa biết nói, và biết rõ quyết định ông sắp đưa ra có thể phá vỡ hoàn toàn mối quan hệ cha con ông vừa mới hàn gắn lại được sau bao nhiêu năm xa cách.

Chiều hôm đó, khi thuyền cập bến, Ông Năm không về nhà ngay mà đi thẳng tới khu lán trại của đoàn khảo cổ, tìm Ngọc Thư. Cô đang ngồi ghi chép bên chiếc bàn ngoài hiên, ngẩng lên khi thấy ông tới, nhận ra ngay vẻ mặt khác thường của người đàn ông vốn luôn điềm tĩnh này.

"Chú Năm, chú có chuyện chi rứa?" cô hỏi, đặt bút xuống, kéo ghế mời ông ngồi.

Ông Năm ngồi xuống, hai tay đặt lên đầu gối, mất một lúc lâu mới có thể mở lời, giọng ông run nhẹ.

"Cô Thư, chú có chuyện phải nói, mà nói ra rồi, chắc chú sẽ mất đứa con trai duy nhất của mình," ông nói, mắt ông đỏ hoe nhưng giọng vẫn cố giữ vững. "Nhưng chú không thể để chuyện ni tiếp tục thêm nữa. Con trai chú, thằng Sáu Biển, đã lặn thuê cho một đường dây buôn cổ vật, cung cấp thông tin về khu vực khai quật ni cho họ."

Ngọc Thư lặng người, gương mặt cô hiện rõ sự sốc, nhưng cô kịp kiềm chế, không phản ứng vội vàng. "Chú kể hết cho con nghe được không, chú Năm?"

Ông Năm kể lại toàn bộ những gì ông biết, từ lần đầu tiên phát hiện dấu hiệu bất thường, tới đêm ông theo dõi con trai ở bến tàu, tới cuộc đối chất mấy ngày trước và những gì Sáu Biển đã thú nhận. Ông không giấu giếm bất kỳ chi tiết nào, kể cả phần liên quan tới chính quá khứ của bản thân mình, giọng ông đều đều như đang cố giữ mình không sụp đổ giữa chừng.

Ngọc Thư lắng nghe trong im lặng, tay cô siết chặt cây bút, và khi Ông Năm kể xong, cô vươn tay nắm lấy bàn tay chai sạn của ông, một cử chỉ cô chưa từng làm trước đây trong suốt thời gian quen biết.

"Chú làm rứa là đúng," cô nói, giọng cô cũng nghẹn lại. "Con biết chuyện ni khó khăn cỡ mô với chú. Nhưng chú đã cứu được nhiều thứ hơn chú nghĩ, cả cho dự án ni lẫn cho chính con trai chú, dù bây giờ chú chưa nhìn ra được điều đó."

"Chú sẽ báo cho anh Hoài Nam luôn không?" Ông Năm hỏi, giọng ông run run.

"Con sẽ cùng chú làm chuyện ni," Ngọc Thư đáp, đứng dậy, ánh mắt cô kiên định. "Nhưng mình sẽ làm cẩn thận, không để lộ ra ngoài trước khi có cách xử lý phù hợp nhất, vừa đúng luật, vừa không đẩy con trai chú vào chỗ nguy hiểm hơn cần thiết."

Ông Năm gật đầu, nước mắt cuối cùng cũng lăn xuống, không phải vì hối hận, mà vì một cảm giác nhẹ nhõm lẫn đau đớn khó gọi tên, cảm giác của một người vừa buông bỏ được gánh nặng giấu giếm suốt bao nhiêu năm, dù biết rõ con đường phía trước còn nhiều thử thách hơn nữa đang chờ đợi cả ông và con trai mình.