Hoài Nam dành cả một đêm không ngủ để cân nhắc bước đi tiếp theo. Theo đúng quy trình, anh phải báo cáo khoản chi bất minh lên cấp trên trực tiếp của mình tại Sở, một người đàn ông tên Đông, cấp phó của ông Vinh, người vẫn thường ký duyệt các văn bản hành chính hằng ngày thay ông Vinh khi ông bận việc khác.

Nhưng càng nghĩ, Hoài Nam càng thấy bất an. Anh nhớ lại vài lần tình cờ chứng kiến ông Đông và ông Vinh trò chuyện riêng, thân mật hơn hẳn quan hệ công việc thông thường giữa cấp trên và cấp dưới, và một lần khác, anh vô tình nghe được ông Đông nhắc tới "công ty bên đó" trong một cuộc gọi điện thoại ngắn, giọng ông có phần cẩn trọng khác thường.

Anh không có bằng chứng gì cụ thể để nghi ngờ ông Đông, chỉ là một linh cảm mơ hồ, nhưng trong hoàn cảnh này, một linh cảm mơ hồ cũng đủ khiến anh không dám mạo hiểm. Nếu báo cáo sai người, khoản chi bất minh có thể bị dàn xếp lại, chứng cứ bị xoá sạch trước khi ai đó thực sự có quyền lực đủ để xử lý biết tới.

Anh quyết định, ít nhất trong giai đoạn này, sẽ không báo cáo chính thức qua đường công văn nội bộ. Thay vào đó, anh âm thầm tiếp tục thu thập thêm bằng chứng, mở rộng phạm vi rà soát sang cả những khoản chi khác có liên quan tới cùng công ty tư vấn an ninh mơ hồ kia, cẩn thận không để lộ bất kỳ dấu vết nào trên hệ thống của Sở.

Anh gọi điện cho một người bạn học cũ hiện đang làm ở một cơ quan báo chí tại thành phố, hỏi thăm xem có cách nào tra cứu thông tin đăng ký doanh nghiệp một cách kín đáo, không để lại dấu vết truy vấn chính thức. Người bạn, dù có phần ngạc nhiên trước câu hỏi bất thường, vẫn hướng dẫn anh vài kênh tra cứu công khai anh có thể tự làm mà không cần thông qua bất kỳ ai khác.

Tối hôm đó, trong căn phòng trọ nhỏ vẫn còn bừa bộn giấy tờ từ những ngày công tác trên đảo, Hoài Nam ngồi lại một mình, mở máy tính, bắt đầu công việc tra cứu độc lập. Anh tìm được thông tin đăng ký của công ty tư vấn an ninh kia: một doanh nghiệp mới thành lập chưa đầy một năm, vốn điều lệ khai báo rất thấp so với quy mô hợp đồng đã ký với Sở, và người đại diện pháp luật là một cái tên anh chưa từng nghe qua.

Anh lưu lại toàn bộ thông tin, đối chiếu ngày thành lập công ty với thời điểm dự án khảo cổ Bãi Chướng bắt đầu, và nhận ra một sự trùng hợp đáng ngờ: công ty được thành lập chỉ vài tuần trước khi khoản chi đầu tiên liên quan tới nó xuất hiện trong hồ sơ.

Anh ngồi lặng người trước màn hình, cảm giác vừa hưng phấn vì tìm ra manh mối, vừa sợ hãi vì hiểu rõ mình đang một mình đối diện với một điều gì đó lớn hơn khả năng của một cán bộ hành chính cấp cơ sở như anh rất nhiều. Anh nghĩ tới mẹ mình ở quê, người vẫn thường gọi điện dặn dò anh giữ gìn sức khoẻ và đừng dây vào chuyện thị phi công sở, và tự hỏi liệu quyết định tiếp tục đào sâu vào chuyện này có phải là một hành động liều lĩnh anh sẽ phải hối hận, hay là điều duy nhất đúng đắn anh có thể làm trong hoàn cảnh này.

Anh nhắn tin cho Ngọc Thư, chỉ vài dòng ngắn gọn: "Chị Thư, con quyết định tự điều tra thêm, chưa báo cáo chính thức. Con nghĩ có người trong Sở đang bảo kê cho khoản chi ni. Mong chị giữ kín chuyện ni giúp con, ít nhất tới khi con có đủ bằng chứng."

Ngọc Thư trả lời gần như ngay lập tức, dù đã gần nửa đêm: "Cẩn thận. Nếu cần giúp gì, cứ nói với chị. Đừng để mình con gánh hết."

Đọc tin nhắn đó, Hoài Nam cảm thấy một chút nhẹ nhõm len vào giữa nỗi lo đang đè nặng, biết rằng dù con đường phía trước còn nhiều bất trắc, ít nhất anh không hoàn toàn đơn độc trong cuộc điều tra âm thầm này, dù cả hai đều hiểu rõ, một khi đã bước qua ranh giới không báo cáo chính thức, sẽ không còn đường lùi nào dễ dàng nữa.

Anh tắt máy tính, ngồi trong bóng tối một lúc lâu trước khi đi ngủ, nghe tiếng xe cộ thưa dần ngoài con hẻm nhỏ nơi anh ở trọ. Anh vốn là người chọn nghề hành chính vì thấy nó an toàn, ổn định, không va chạm, một lựa chọn mẹ anh từng khen là khôn ngoan khi bạn bè cùng lứa đổ xô đi làm ăn xa hay đánh bắt xa bờ đầy rủi ro. Giờ đây, ngồi giữa đêm với một chồng bằng chứng còn rời rạc trong tay, anh nhận ra mình đã tự bước ra khỏi vùng an toàn đó từ lúc nào không hay, và phần kỳ lạ nhất là anh không hề muốn quay lại.

Trước khi lên giường, anh mở lại tin nhắn của Ngọc Thư một lần nữa, đọc lại câu "đừng để mình con gánh hết", và lần đầu tiên trong nhiều tuần, anh cảm thấy công việc hành chính khô khan mình vẫn làm mỗi ngày bỗng mang một trọng lượng khác hẳn, một trọng lượng anh chưa từng nghĩ một cán bộ giấy tờ như mình lại có thể gánh vác.