Trạm bảo quản hiện trường, dựng tạm trong một căn nhà kho được cải tạo gần bến tàu, hôm nay đông đủ hơn thường lệ: ngoài Diễm còn có thêm hai chuyên gia bảo quản từ Viện được điều động gấp ra đảo, mang theo cả một chiếc máy chụp X-quang di động cồng kềnh phải tháo rời ra ba thùng mới vận chuyển được bằng tàu.

Kết quả chụp X-quang cho thấy bên trong hũ có một khối vật liệu mềm, không có kim loại hay đá, hình dạng gợi ý một tấm vải được gấp lại nhiều lớp. Diễm nhìn hình ảnh hồi lâu, gương mặt chị dần chuyển từ tò mò sang một sự nghiêm túc gần như căng thẳng.

"Nếu đúng là vải, và nó còn giữ được hình dạng rõ như ri sau bấy nhiêu năm dưới nước, thì môi trường bên trong hũ phải gần như hoàn toàn yếm khí," chị nói, giọng chị chậm rãi như đang tự thuyết phục chính mình về một điều khó tin. "Sáp ong niêm kín đủ chặt, không khí và vi sinh vật gần như không lọt vào được. Đây là điều kiện lý tưởng nhất mà một nhà bảo quản có thể mơ tới."

Quy trình mở hũ được thực hiện trong một buồng kiểm soát độ ẩm tạm dựng, ánh sáng được điều chỉnh yếu để tránh làm hỏng chất liệu nhạy cảm với tia sáng mạnh sau hàng trăm năm không tiếp xúc. Ngọc Thư đứng ngoài quan sát qua lớp kính, không được phép vào trong vì không có chuyên môn bảo quản vải cổ, một quy định cô chấp nhận dù trong lòng nôn nao muốn tận mắt chứng kiến từng khoảnh khắc.

Diễm và các đồng nghiệp dùng dụng cụ chuyên dụng nạy nhẹ lớp sáp ong đã cứng lại, thao tác chậm tới mức mỗi milimet đều như một quyết định cân não. Gần một tiếng đồng hồ trôi qua trước khi lớp niêm phong cuối cùng được gỡ bỏ hoàn toàn, để lộ phần miệng hũ bên trong.

Diễm dùng kẹp gắp chuyên dụng, nhẹ nhàng lấy ra một khối vải gấp gọn, màu đã ngả sang nâu sẫm nhưng kết cấu sợi vẫn còn nhận ra được rõ ràng dưới kính lúp, khác hẳn với những mảnh vải mục nát vụn thành bùn mà đội từng tìm thấy ở các khu vực khác của xác tàu.

Chị trải tấm vải ra hết sức thận trọng trên một mặt bàn phủ vải không axit, và cả căn phòng như nín thở khi hoa văn dệt trên đó dần hiện rõ: những đường chỉ vàng đan xen tinh xảo, tạo thành hình một loài chim đang xoè cánh, kỹ thuật dệt phức tạp tới mức ngay cả hai chuyên gia dày dạn kinh nghiệm cũng phải nhìn nhau, không giấu được vẻ kinh ngạc.

"Đây không phải vải thường," một trong hai chuyên gia từ Viện lên tiếng, giọng cô run nhẹ vì xúc động. "Kỹ thuật dệt chỉ vàng kiểu ni đòi hỏi tay nghề bậc cao, thường chỉ dành cho y phục của người có địa vị rất lớn. Tôi cần đối chiếu thêm, nhưng nhìn sơ đã thấy đây là một phát hiện hiếm có."

Ngọc Thư, đứng ngoài lớp kính, cảm thấy một cơn rùng mình chạy dọc sống lưng. Cô nhớ lại câu Khoa nói trên tàu, về thứ biển giữ lâu nhất thường là thứ người ta không muốn ai nhìn thấy sớm, và tự hỏi liệu mảnh lụa mang hoa văn quý giá này có phải chính là mảnh ghép đưa cô tới gần hơn với câu trả lời cho những nghi vấn đã âm ỉ từ những chương đầu của cuộc khai quật.

Hoài Nam đứng cạnh cô, tay vẫn không ngừng ghi chép, nhưng ánh mắt anh liên tục liếc về phía điện thoại trong túi, nơi anh biết mình cần báo cáo phát hiện này lên cấp trên theo đúng quy trình, dù trong đầu anh vẫn còn vướng bận với khoản chi bất minh anh đang âm thầm điều tra.

"Chị Thư, phát hiện ni chắc chắn sẽ lên báo cáo chính thức," anh nói khẽ. "Tin tức kiểu ni khó giữ kín được lâu, nhất là khi các chuyên gia từ Viện cũng đã tận mắt chứng kiến."

Ngọc Thư gật đầu, hiểu rõ điều anh muốn nói. Một phát hiện lớn như thế này, một khi được công bố dù chỉ ở phạm vi nội bộ ngành, chắc chắn sẽ lan xa hơn những gì họ có thể kiểm soát, và cô không khỏi tự hỏi ai, ngoài những người đang đứng trong căn phòng này, rồi cũng sẽ biết tới sự tồn tại của mảnh lụa mang hoa văn chim xoè cánh ấy trong những ngày sắp tới.

Tối hôm đó, sau khi mảnh lụa đã được đưa vào tủ bảo quản chuyên dụng với độ ẩm và nhiệt độ kiểm soát chặt chẽ, Ngọc Thư ngồi lại một mình bên bàn làm việc, mở hồ sơ khai quật ra đối chiếu lại toàn bộ những gì đội đã tìm thấy từ đầu dự án: đoạn dây thừng bện lạ, dấu vết cháy dưới lớp vải bọc, và giờ là một mảnh lụa dệt chỉ vàng mang hoa văn của giới quyền quý. Từng mảnh ghép riêng lẻ tưởng như không liên quan, nhưng khi đặt cạnh nhau, chúng bắt đầu vẽ ra hình dáng mơ hồ của một câu chuyện lớn hơn nhiều so với một xác tàu buôn thông thường, một câu chuyện cô cảm thấy mình cần phải thận trọng hơn bao giờ hết trước khi đưa ra bất kỳ kết luận nào.

Cô ghi lại vào nhật ký cá nhân một dòng ngắn gọn, tay hơi run khi viết: "Có lẽ đây không còn đơn thuần là một cuộc khai quật khảo cổ nữa." Rồi cô gạch dòng đó đi ngay sau đó, tự nhắc mình phải giữ đầu óc khoa học, không để cảm xúc dẫn dắt trước khi có đủ bằng chứng xác đáng.