Kim Ngọc, sau nhiều tuần chỉ theo dõi mọi diễn biến qua lời kể của Phong, cuối cùng quyết định tự mình ra đảo, một điều bà chưa từng làm trong suốt hành trình dài tìm kiếm của mình, luôn thích giữ khoảng cách và để người khác làm việc thay bà, một nguyên tắc bà đã tuân theo nghiêm ngặt trong suốt mấy chục năm điều hành đường dây buôn bán riêng của mình.

Bà thuê một chuyến tàu du lịch thông thường, mua vé qua một đại lý nhỏ không quen biết để tránh bị nhận diện, giả danh một khách mua đồ lưu niệm, mặc trang phục giản dị khác hẳn vẻ sang trọng thường thấy ở tiệm, mái tóc búi gọn giấu dưới một chiếc mũ rộng vành, kính râm che gần nửa khuôn mặt để tránh bị nhận ra bởi bất kỳ ai từng thấy ảnh bà trên báo chí địa phương những năm trước.

Khi tàu cập bến Bãi Ông, nơi đông khách du lịch nhất đảo, bà hoà mình vào đám đông, mua vài món đồ lưu niệm nhỏ tại các sạp hàng, trả giá qua loa như một du khách bình thường dù trong lòng chẳng quan tâm chút nào tới giá cả, rồi từ từ di chuyển về phía Bãi Hương, giữ khoảng cách an toàn với khu vực có thể bị người của đoàn khảo cổ hoặc biên phòng để ý.

Từ một mỏm đá cao, dùng ống nhòm nhỏ giấu trong túi xách, bà quan sát khu vực hoạt động của đoàn khảo cổ từ xa: những chiếc tàu neo đậu, bóng dáng người qua lại trên boong, và xa hơn nữa, mặt biển phẳng lặng che giấu Bãi Chướng bên dưới, nơi bà chỉ có thể tưởng tượng bằng chính trí óc mình, dựa trên những mảnh mô tả rời rạc Phong từng kể lại.

Bà đứng đó rất lâu không nhúc nhích, không nói gì, chỉ nhìn, cảm nhận một sự gần gũi kỳ lạ với vùng biển này, như thể bà đang đứng trước ngưỡng cửa của chính lịch sử gia tộc mình, dù chỉ có thể quan sát từ xa, không thể chạm tới. Gió biển thổi tung vài lọn tóc thoát ra khỏi chiếc mũ, và bà để mặc chúng bay, không buồn chỉnh lại, mắt vẫn dán chặt vào khoảng nước phẳng lặng phía xa, nơi bà biết chắc, dù không thể nhìn thấy bằng mắt thường, đang cất giữ câu trả lời cho cả một đời tìm kiếm của bà.

Một người phụ nữ địa phương bán hàng gần đó, nhận ra bà đứng lâu bất thường, lau tay vào tạp dề rồi tới gần hỏi han.

"Cô đứng ngắm cảnh à? Đẹp không?" người phụ nữ hỏi, giọng thân thiện đặc trưng của dân đảo.

"Đẹp lắm," Kim Ngọc đáp, giọng bà giữ vẻ tự nhiên của một du khách lần đầu ghé thăm. "Nghe nói ở đây có đoàn khảo cổ đang làm việc, tìm được xác tàu cổ chi đó phải không?"

"Dạ đúng rồi," người phụ nữ đáp, giọng hào hứng hẳn lên khi kể. "Cả làng ai cũng biết chuyện đó. Nghe nói to lắm, có khi lên báo lên tivi."

"Chắc thú vị lắm," Kim Ngọc nói, cố giữ giọng bình thường dù trong lòng bà đang dâng lên một cảm xúc phức tạp khó gọi tên, ngón tay bà siết nhẹ quai túi xách. "Không biết bao giờ họ xong việc."

"Chắc còn lâu, cô ơi. Nghe nói phải cẩn thận lắm, không được vội," người phụ nữ nói thêm, giọng đầy tự hào về sự kiện lớn đang diễn ra ngay trên hòn đảo nhỏ của mình.

Kim Ngọc gật đầu, cảm ơn, rồi tiếp tục bước đi, để lại người phụ nữ tiếp tục công việc buôn bán của mình, không hề biết mình vừa trò chuyện với người đang âm thầm theo đuổi chính con tàu đó từ một góc độ hoàn toàn khác.

Trên đường trở về bến tàu, Kim Ngọc đi ngang qua nhà văn hoá thôn, bước chân chậm lại một cách tự nhiên, nơi bà thoáng thấy một tấm bảng thông báo về lịch trình dự án khảo cổ, dán công khai cho người dân địa phương theo dõi. Bà dừng lại, đọc lướt qua, ghi nhớ một vài chi tiết quan trọng, rồi tiếp tục đi, cảm thấy chuyến đi này, dù không mang lại thông tin đột phá nào, đã cho bà một điều gì đó khác: một sự kết nối trực tiếp, dù mong manh, với nơi mà bà tin chắc đang giữ câu trả lời cho cả cuộc đời mình.

Bà lên chuyến tàu cuối cùng trong ngày trở về đất liền lúc chiều muộn, mắt vẫn không rời khỏi hình ảnh những hòn đảo nhỏ dần khuất sau đường chân trời, mang theo một quyết tâm còn mãnh liệt hơn trước, và một câu hỏi mới bắt đầu hình thành trong đầu bà: liệu có cách nào để bà tự mình tiếp cận gần hơn, thay vì chỉ đứng từ xa quan sát qua ống nhòm, chờ đợi những mảnh tin tức rời rạc từ những người bà thuê mà bà không thể hoàn toàn tin tưởng, những người chỉ làm vì tiền chứ không mang theo cùng một khát khao cháy bỏng như bà đã mang suốt cả cuộc đời.