Vài ngày sau, Vũ ngỏ ý muốn gặp Ngọc Thư, người anh nghe mẹ nhắc tới nhiều lần với một sự tôn trọng hiếm hoi. Bà Kim Ngọc sắp xếp một buổi gặp tại chính căn nhà nhỏ, nơi Ngọc Thư mang theo vài tài liệu và hình ảnh để giải thích rõ hơn về phần khảo cổ học của toàn bộ câu chuyện.

"Cô Thư, mẹ tui kể cô là người duy nhất mẹ tui thực sự nể trọng trong suốt vụ việc ni," Vũ nói, khi cả ba ngồi quanh bàn trà. "Tui muốn hiểu rõ hơn, từ góc nhìn khoa học, chuyện chi đã thực sự xảy ra."

Ngọc Thư giải thích lại toàn bộ quá trình khai quật, những phát hiện quan trọng, và giới hạn khoa học không thể xác nhận mối liên hệ huyết thống, cố gắng trình bày mọi thứ một cách khách quan nhất có thể, không để cảm xúc cá nhân chi phối.

Vũ lắng nghe chăm chú, thỉnh thoảng đặt câu hỏi sắc bén, thể hiện rõ nền tảng tư duy kỹ thuật của một kỹ sư quen làm việc với số liệu và bằng chứng cụ thể.

"Vậy nói cách khác," anh tổng kết sau khi nghe xong, "không có cách chi để biết chắc chắn liệu câu chuyện bà nội từng kể có thật hay không?"

"Đúng vậy," Ngọc Thư xác nhận. "Ít nhất là không với công nghệ và tài liệu hiện có."

Vũ trầm ngâm một lúc, rồi quay sang mẹ. "Mẹ, con nhớ hồi nhỏ, bà nội có lần cho con xem một tấm ảnh cũ, nói đó là tổ tiên của mình. Mẹ có còn giữ tấm ảnh đó không?"

Bà Kim Ngọc sững người, rồi đứng dậy, đi vào phòng trong, lục tìm trong một chiếc hộp gỗ cũ, mang ra một tấm ảnh đen trắng đã ố vàng, hình ảnh mờ nhạt của hai người, một nam một nữ, ăn mặc theo phong cách cổ, gương mặt gần như không còn nhận ra được rõ ràng.

Ngọc Thư cầm tấm ảnh lên, xem xét kỹ, nhưng thừa nhận ngay, độ mờ và tuổi đời của tấm ảnh khiến nó gần như vô giá trị về mặt xác minh khoa học, dù có thể mang ý nghĩa tình cảm lớn với gia đình.

"Tấm ảnh ni không giúp được chi nhiều cho việc xác minh," cô nói thật lòng, "nhưng nó là một phần lịch sử gia đình bà, một câu chuyện đáng được giữ gìn, dù không thể chứng minh bằng khoa học."

Vũ cầm lấy tấm ảnh, nhìn thật lâu, rồi nói, giọng anh chậm rãi. "Có lẽ, đó chính là điều con cần học được từ chuyện ni. Không phải mọi câu chuyện đều cần bằng chứng khoa học để có ý nghĩa. Con nghĩ, mẹ đã tin vào câu chuyện ni không phải vì nó chắc chắn đúng, mà vì nó cho mẹ một điều gì đó để bám víu, sau khi ba mất sớm, khi mẹ phải một mình nuôi con và giữ tiệm."

Bà Kim Ngọc nhìn con trai, ngạc nhiên trước sự thấu hiểu bất ngờ này, một sự thấu hiểu bà chưa từng dám hy vọng sẽ nhận được từ chính đứa con đã xa cách mình suốt nhiều năm.

"Con nói đúng," bà thừa nhận, giọng bà khẽ khàng. "Mẹ nghĩ, có lẽ mẹ đã biến câu chuyện của bà nội thành một cách để mẹ không phải đối diện với sự cô đơn của chính mình. Càng tin vào nó, mẹ càng có lý do để tiếp tục, để chứng minh một điều gì đó, thay vì phải thừa nhận mẹ chỉ đang cố lấp đầy một khoảng trống."

Ngọc Thư ngồi lặng, để cho hai mẹ con có không gian riêng cho cuộc trò chuyện, dù cô không khỏi cảm thấy xúc động trước những gì mình vừa chứng kiến. Cô nghĩ tới chính hành trình của mình, tới nỗi ám ảnh về cha đã dẫn dắt cô suốt gần một năm qua, và nhận ra, có lẽ mọi câu chuyện về cội nguồn, dù có bằng chứng khoa học hay không, đều bắt nguồn từ cùng một nhu cầu con người: muốn biết mình thuộc về đâu, thuộc về ai.

"Cảm ơn cô đã tới, cô Thư," Vũ nói, khi buổi gặp gần kết thúc. "Cô đã giúp mẹ tui, và cả tui, hiểu rõ hơn nhiều điều, không chỉ về xác tàu, mà về chính gia đình tui."

Trước khi ra về, Ngọc Thư đề nghị gửi lại cho gia đình một bộ ảnh chụp chất lượng cao của mảnh lụa và các hiện vật liên quan, dù bản gốc sẽ thuộc về bảo tàng nhà nước theo đúng luật di sản. "Ít nhất, gia đình bà sẽ có một bản sao để giữ lại, như một phần của câu chuyện gia tộc, dù không phải là bằng chứng khoa học," cô nói.

Bà Kim Ngọc gật đầu, cảm động trước cử chỉ đó. "Cảm ơn cô, cô Thư. Đó là một món quà quý giá hơn cô nghĩ nhiều."

Ngọc Thư ra về khi trời đã sẩm tối, để lại hai mẹ con trong căn nhà nhỏ, nơi một mối quan hệ tưởng chừng đã đổ vỡ đang dần được hàn gắn lại, một điều tốt đẹp hiếm hoi nảy sinh từ giữa những đổ vỡ và mất mát của toàn bộ câu chuyện.