── NHẬT KÝ LẶN ── Lặn số: #9 · Người lặn: Ngọc Thư · Bạn lặn: Khoa Giờ xuống nước: 06:45 · Độ sâu tối đa: 48 m (≈ 30 sải) Bình khí: 220 bar → 80 bar · Thời gian đáy: 20 phút Giảm áp: 5m × 4 phút, 3m × 10 phút Tầm nhìn: khoảng 9 mét, ổn định · Ghi chú hiện trường: tiếp tục khai quật quanh vệt gỗ, chuẩn bị mở lớp ngoài

Chuyên gia bảo quản hiện vật gỗ của Viện, một người phụ nữ tên Thu, tới đảo sau đúng năm ngày như đã hẹn, mang theo một bộ dụng cụ chuyên dụng để xử lý gỗ ướt lâu năm, những dung dịch hoá học đặc biệt giúp ổn định cấu trúc gỗ khi tiếp xúc với không khí sau hàng trăm năm ngâm nước.

"Gỗ ngâm nước lâu năm rất dễ nứt vỡ khi khô đột ngột," chị Thu giải thích cho cả đội trong buổi họp chuẩn bị, đặt lên bàn từng lọ dung dịch nhỏ, mỗi lọ có nhãn ghi rõ nồng độ và mục đích sử dụng. "Tôi từng thấy nhiều hiện vật gỗ quý bị hỏng hoàn toàn chỉ vì người khai quật quá nôn nóng, mang lên bờ phơi nắng cho nhanh khô. Mình phải xử lý từng bước, giữ độ ẩm ổn định, không được vội vàng, dù có tò mò tới đâu."

Ngọc Thư gật đầu, ghi nhớ từng chi tiết kỹ thuật, tay cô ghi chép liên tục vào cuốn sổ riêng của mình, không muốn bỏ sót bất kỳ hướng dẫn nào từ chuyên gia bảo quản. "Vậy kế hoạch là mình tiếp tục khai quật lộ ra toàn bộ cấu trúc trước, sau đó mới quyết định có mở hay không?"

"Đúng vậy," chị Thu đáp, gấp lại tài liệu hướng dẫn kỹ thuật cô mang theo. "Và nếu quyết định mở, phải làm ngay tại chỗ, dưới nước, với đầy đủ thiết bị bảo quản sẵn sàng, không được mang lên bờ rồi mới xử lý. Thay đổi môi trường đột ngột là kẻ thù lớn nhất của mọi hiện vật hữu cơ."

Cả đội dành cả buổi sáng chuẩn bị, kiểm tra lại từng món thiết bị, đảm bảo mọi thứ sẵn sàng cho một lượt lặn quan trọng nhất từ trước tới giờ. Khoa kiểm tra bình khí kỹ lưỡng hơn thường lệ, đo lại áp suất từng bình tới hai lần thay vì một lần như mọi khi, Hoài Nam chuẩn bị sẵn các mẫu biên bản để ghi chép ngay khi có phát hiện mới, sắp xếp chúng theo thứ tự trong một tấm bìa cứng mới mua, còn Ông Năm, dù vẫn mang theo vẻ trầm ngâm những ngày gần đây, cũng tham gia tích cực vào công việc chuẩn bị, như muốn dồn hết tâm trí vào một việc gì đó để không phải nghĩ tới nỗi lo riêng của mình.

Trước khi tàu rời bến ra khu vực khai quật buổi chiều, Ông Năm lặng lẽ lấy ra một miếng trầu, nhai chậm rãi, rồi nhổ xuống mặt nước, miệng lẩm bẩm khe khẽ mấy tiếng không rõ ràng, một thói quen ông vẫn giữ trước mỗi chuyến ra khơi suốt bốn mươi năm qua mà ít ai để ý tới. Ngọc Thư, đứng gần đó, liếc thấy, nhưng không hỏi, chỉ ngầm hiểu đó là cách riêng của ông để xin phép biển cho một ngày bình an.

Buổi chiều, Ngọc Thư và Khoa lặn xuống, tiếp tục công việc khai quật đã dang dở, mở rộng dần khu vực quanh vệt gỗ, làm lộ ra thêm từng centimet của cấu trúc bí ẩn.

Càng khai quật, hình dạng của cấu trúc càng trở nên rõ ràng hơn: một khối hình chữ nhật, được ghép bằng những tấm ván thẳng, kích thước đủ lớn để chứa một vài người đứng bên trong, nằm lọt thỏm giữa phần thân tàu chính. Các mối ghép giữa từng tấm ván được làm rất khít, khác hẳn kỹ thuật đóng tàu thông thường Ngọc Thư từng thấy ở những xác tàu buôn khác, cho thấy người dựng nên cấu trúc này đã bỏ ra nhiều công sức và thời gian hơn mức cần thiết cho một khoang chứa hàng hoá bình thường.

Ngọc Thư đo đạc, chụp ảnh, ghi chép từng chi tiết, cảm giác hồi hộp dâng lên trong lòng cô mỗi lúc một nhiều hơn, dù cô vẫn cố giữ vững sự tập trung chuyên nghiệp cần có. Cô tự nhắc mình, bằng đúng câu cô vẫn dạy sinh viên thực tập nhiều năm qua, rằng cảm xúc là thứ dễ khiến người khai quật mắc sai lầm nhất, và một khoảnh khắc nôn nóng có thể phá huỷ những gì đã được bảo tồn nguyên vẹn suốt bốn trăm năm.

Còn bốn phút, Khoa ra hiệu, và cả hai bắt đầu bơi lên, mang theo hình ảnh rõ ràng hơn bao giờ hết về cấu trúc đang chờ đợi họ khai quật hoàn toàn trong những ngày tới.

Trên tàu, khi Ngọc Thư báo cáo lại hình dạng đầy đủ của cấu trúc cho cả đội, không khí trong phòng họp trở nên căng thẳng và phấn khích cùng lúc, một sự chờ đợi mà tất cả đều cảm nhận được nhưng không ai dám nói to thành lời, như sợ rằng việc gọi tên nó ra sẽ khiến nó biến mất, hoặc tệ hơn, khiến nó không còn là những gì họ đang hy vọng.

Chị Thu xem lại từng tấm ảnh, gật gù đồng ý với kế hoạch mở lớp ngoài vào ngày mai, dặn dò thêm vài chi tiết kỹ thuật về cách xử lý nếu gặp tình huống bất ngờ. Cả đội gật đầu, ghi nhớ, và giải tán về nghỉ sớm hơn thường lệ, ai cũng biết ngày mai sẽ là một ngày dài, dù không ai đoán trước được nó sẽ dài theo cách nào.