Những ngày sau đó trôi qua trong một chuỗi thủ tục hành chính và pháp lý dày đặc: bà Kim Ngọc phải làm việc với cơ quan điều tra liên tục, cung cấp lời khai chi tiết về từng giao dịch, từng đầu mối trong đường dây buôn bán cổ vật bà đã xây dựng suốt ba mươi năm.

Ngọc Thư, dù không trực tiếp tham gia công tác điều tra hình sự, vẫn được mời làm việc với vai trò chuyên gia, giúp đối chiếu giá trị khảo cổ học của các hiện vật liên quan, đảm bảo mọi tài liệu và hiện vật được xử lý đúng quy trình bảo tồn di sản.

Cuốn sổ gia phả và tập ghi chép của bà nội bà Kim Ngọc được chuyển giao cho một nhóm chuyên gia Hán Nôm độc lập, phối hợp cùng Diễm, để đọc và xác minh nội dung một cách khách quan nhất có thể, tách biệt hoàn toàn khỏi quá trình điều tra hình sự.

"Đây là bước quan trọng," Diễm giải thích với Ngọc Thư trong một buổi làm việc. "Mình cần đảm bảo việc đọc tài liệu ni không bị ảnh hưởng bởi mong muốn của bất kỳ ai, kể cả chính bà Kim Ngọc, kể cả chính mình. Khoa học phải đứng độc lập."

Kết quả đọc sơ bộ cho thấy cuốn sổ gia phả có ghi chép về một dòng họ từng có địa vị trong triều đình cuối thời Mạc, với một nhánh được cho là đã rời đi bằng đường biển sau khi triều đại sụp đổ, nhưng không có bất kỳ chi tiết nào xác nhận rõ ràng số phận cuối cùng của nhánh đó, hay mối liên hệ trực tiếp với xác tàu Bãi Chướng.

"Đúng như tui dự đoán," Ngọc Thư nói khi nghe báo cáo, giọng cô không giấu được một chút thất vọng dù đã chuẩn bị tinh thần từ trước. "Tài liệu xác nhận có một câu chuyện gia tộc như bà Kim Ngọc kể, nhưng không đủ để nối trực tiếp nó với những gì mình tìm thấy dưới biển."

Trong khi đó, Hoài Nam, dù đã chuyển công tác, vẫn được mời tham vấn từ xa về phần thủ tục hành chính liên quan tới khoản chi bất minh trước đây, kiến thức chuyên môn của anh về hồ sơ dự án chứng minh vô cùng hữu ích cho quá trình điều tra mở rộng.

Cán bộ điều tra xác nhận, đường dây trung gian tại TP.HCM mà bà Kim Ngọc từng làm việc cùng thực sự tồn tại, và với thông tin bà cung cấp, họ đã bắt đầu một cuộc điều tra riêng, quy mô lớn hơn nhiều so với những gì đội khảo cổ từng biết tới.

"Chuyện ni sẽ còn kéo dài," Diễm nói với Ngọc Thư, khi cả hai ngồi lại cuối một ngày làm việc dài. "Nhưng ít nhất, mình đã bắt đầu đúng hướng. Bà Kim Ngọc đã cho mình một cánh cửa mà nếu không có sự hợp tác của bả, có lẽ sẽ không bao giờ mở ra được."

Ngọc Thư gật đầu, nhìn ra ngoài cửa sổ văn phòng tạm, nơi ánh nắng chiều đang nhạt dần, và cảm nhận một sự pha trộn phức tạp giữa thoả mãn nghề nghiệp và một nỗi buồn khó gọi tên, dành cho người phụ nữ đã đánh đổi cả cuộc đời mình để đi tới quyết định giao nộp toàn bộ.

Buổi tối, cô ghé thăm bà Kim Ngọc tại nhà riêng, nơi bà đang chờ ngày ra toà theo diện tại ngoại, tiệm "Ngọc Cổ Trai" đã tạm đóng cửa, những kệ trưng bày cổ vật giờ trống trơn, phần lớn hàng hoá đã bị niêm phong để phục vụ điều tra.

"Cô tới thăm tui làm chi," bà Kim Ngọc hỏi, giọng bà có phần ngạc nhiên khi thấy Ngọc Thư đứng trước cửa.

"Tui muốn báo cho bà biết, cuốn sổ gia phả đã được đọc sơ bộ," Ngọc Thư đáp, ngồi xuống ghế đối diện bà. "Có ghi chép về một dòng họ từng có địa vị, một nhánh rời đi bằng đường biển. Nhưng vẫn chưa có gì nối trực tiếp được với xác tàu."

Bà Kim Ngọc gật đầu, gương mặt bà bình thản đón nhận thông tin đó, một sự bình thản Ngọc Thư nhận ra đã khác hẳn sự căng thẳng thường thấy trước đây. "Tui không mong đợi chi hơn thế, cô Thư à. Tui đã chuẩn bị tinh thần cho việc câu trả lời cuối cùng có thể sẽ mãi mãi là một khoảng mờ."

"Bà có hối hận vì đã giao nộp không?" Ngọc Thư hỏi, một câu hỏi cô đã tò mò từ lâu nhưng chưa dám hỏi thẳng.

Bà Kim Ngọc suy nghĩ một lúc trước khi trả lời. "Không," bà nói, giọng bà chắc chắn. "Lần đầu tiên sau rất nhiều năm, tui ngủ được trọn giấc mà không bị ám ảnh bởi việc phải giấu diếm điều chi. Đó là một cái giá xứng đáng, dù mọi thứ khác có ra răng đi nữa."

Trước khi ra về, Ngọc Thư hỏi thăm về Phong, người cũng đang trong quá trình hợp tác điều tra. Bà Kim Ngọc kể, Phong đã quyết định rời khỏi vùng đất này sau khi mọi thủ tục pháp lý kết thúc, chuyển vào miền Nam làm lại từ đầu với một công việc lương thiện, một quyết định bà ủng hộ hết lòng dù biết mình sẽ mất đi người cộng sự thân cận nhất suốt nhiều năm.

"Tui mừng cho ảnh," bà nói. "Ít nhất, trong toàn bộ mớ hỗn độn ni, có một người tìm được lối thoát sớm hơn tui."

Ngọc Thư đứng dậy, chào tạm biệt, và bước ra khỏi căn nhà nhỏ nằm sâu trong một con hẻm yên tĩnh của phố cổ, mang theo một cảm giác vừa nặng nề vừa nhẹ nhõm khó tả, biết rằng những gì đang chờ đợi phía trước, dù còn nhiều thủ tục dài dòng, đã đi đúng hướng mà cả cô lẫn công lý đều có thể chấp nhận được.