Tiếng chuông nhà máy vang lên đúng bốn giờ rưỡi. Ngọc đứng dậy khỏi băng chuyền, tháo găng tay cao su, hai bàn tay nhớp mồ hôi và mùi keo dán. Ngoài cửa xưởng, nắng chiều đã tắt, chỉ còn lại mảng trời xám đục như nước vo gạo. Cô đi qua dãy xe đạp dựng san sát, tìm chiếc xe cũ của mình trong đám xe giống hệt nhau.

"Hôm nay về sớm vậy?" Chị Hạnh cùng tổ hỏi vọng theo.

"Em có lớp học."

"Lớp gì nữa?"

"Lớp bổ túc văn hoá. Học buổi tối."

Chị Hạnh cười, tiếng cười ngắn và khô. "Trời ơi, học làm gì cho mệt. Lương ba cọc ba đồng, học xong rồi cũng đứng máy."

Ngọc không đáp. Cô dắt xe ra khỏi cổng, đạp chậm qua con đường bê tông nứt nẻ chạy dọc khu công nghiệp. Đám công nhân tan ca ùa ra như nước vỡ bờ, xe máy, xe đạp, xe buýt công ty chen chúc nhau. Còi xe inh ỏi. Bụi đất bám vào mặt, vào tóc, vào cổ áo. Ngọc đạp về phía khu trọ, cách nhà máy hai cây số.

Phòng trọ mười hai mét vuông, có cái bóng đèn vàng vọt treo trên trần, một chiếc quạt máy cũ kêu rè rè, và một chiếc giường sắt cá nhân. Ngọc tắm vội bằng nước giếng, thay áo, rồi ngồi xuống bàn. Trên bàn có cuốn sách giáo khoa lớp chín và một quyển vở học trò.

Cô mở vở, viết vài dòng. Chữ cô run run, nét bút chì nhoè đi vì tay còn ướt. Ngọc nhìn đồng hồ. Năm giờ mười. Còn hai mươi phút nữa phải đi. Lớp học cách phòng trọ bốn cây số, bắt đầu lúc sáu giờ. Cô phải đạp xe nhanh.

"Ăn gì chưa?" Chị chủ trọ đứng ngoài cửa, tay cầm chén cơm.

"Dạ chưa. Em ăn vội."

"Để chị chan canh cho. Học hành gì mà cực vậy con."

Ngọc nhận chén cơm, ăn nhanh vài miếng. Cơm chan canh cải, có thêm miếng cá kho. Cô ăn vội, uống ngụm nước, rồi dắt xe ra đường. Trời bắt đầu tối. Đèn đường vàng mờ, đom đóm của khu công nghiệp. Ngọc đạp xe qua cầu, qua con đường đất đỏ, qua xóm trọ của những người công nhân khác. Nhà nào cũng mở cửa, ti vi chạy, trẻ con chạy nhong nhong. Mùi cơm chiều lẫn mùi khói bụi.

Lớp học nằm trong một trường tiểu học cũ, phòng học mượn buổi tối. Ngọc để xe trước cổng, bước vào hành lang. Bóng đèn tuýp sáng trắng. Trong lớp đã có mấy người ngồi, đa số là công nhân, vài người lớn tuổi, vài đứa trẻ mới lớn. Cô giáo ngồi ở bàn đầu, đang ghi gì đó lên bảng.

"Em vào đi, còn chỗ."

Ngọc ngồi xuống bàn cuối, mở cặp lấy vở. Cô giáo tên Thảo, trạc ba mươi, ăn mặc giản dị, giọng nói rõ ràng. Cô viết lên bảng mấy bài toán. Ngọc nhìn những con số, cảm giác trong đầu có cái gì đó trống rỗng. Những con số quen thuộc nhưng xa lạ. Cô cố gắng theo dõi.

"Bài này em nào giải được?"

Không ai giơ tay. Cô giáo nhìn quanh lớp. "Không sao, cô giảng lại từ đầu."

Ngọc cúi xuống, ghi chép. Bút bi trượt trên giấy. Cô cảm thấy mí mắt nặng trĩu. Buổi sáng cô dậy từ bốn giờ, đi làm ca sáu giờ, đứng máy suốt mười tiếng. Giờ ngồi đây, đầu óc như bị bông gòn. Cô véo vào đùi mình một cái, cố tỉnh.

Giờ ra chơi, Ngọc ra hành lang đứng. Gió đêm thổi qua, mát lạnh. Cô nhìn lên trời, không thấy sao, chỉ thấy mây xám. Một người đàn ông trẻ ngồi ở bậc thềm, tay cầm điếu thuốc. Anh ta mặc áo công nhân còn nguyên phù hiệu, mặt mày lem luốc.

"Em học lớp này lâu chưa?" anh ta hỏi.

"Dạ mới. Anh học lâu chưa?"

"Tôi học được hai tháng. Tối nào cũng đi." Anh ta rít thuốc. "Làm ca ngày, học ca tối. Ngủ được bốn tiếng."

Ngọc gật đầu. "Em cũng vậy."

"Cố lên. Học xong lấy bằng, xin vào văn phòng. Đứng máy hoài chết."

Ngọc không đáp. Cô nhìn vào lớp học, nơi những người công nhân khác đang ngồi, cúi đầu bên vở. Có người đã ngủ gật. Có người còn cặm cụi viết. Cô giáo Thảo đứng bên cạnh một chị lớn tuổi, kiên nhẫn giảng lại bài.

"Em vào đi, sắp vào học rồi."

Ngọc quay vào lớp. Cô ngồi xuống, mở vở, tiếp tục ghi. Những con số, những chữ cái, những công thức. Cô không hiểu hết, nhưng cô ghi. Ghi để nhớ, để lát nữa về nhà còn xem lại. Đêm nay cô sẽ ngủ lúc mười một giờ. Bốn giờ sáng mai dậy. Đi làm. Rồi lại đi học.

Tan học lúc chín giờ. Ngọc đạp xe về trong đêm. Đường vắng, chỉ có vài chiếc xe tải chạy ngược chiều. Đèn xe máy rọi vào mặt đường, thấy rõ những ổ gà, những viên đá. Cô đạp chậm, đầu óc quay cuồng với mấy bài toán. Cô nghĩ đến ngày mai, ngày mốt, tuần sau. Nghĩ đến số tiền lương vừa lĩnh, trừ tiền trọ, tiền ăn, tiền gửi về quê. Còn lại bao nhiêu. Nghĩ đến chuyện học xong thì làm gì. Có thật là đổi đời không.

Về đến phòng trọ, Ngọc tắm lại, ngồi vào bàn. Cô mở vở, xem lại bài. Mắt cô mờ đi. Cô gục xuống bàn ngủ lúc nào không biết.

Sáng hôm sau, tiếng chuông báo thức kêu lúc bốn giờ. Ngọc giật mình, ngồi dậy. Trên bàn, vở còn mở, trang giấy còn nguyên những dòng chữ run run. Cô đứng dậy, rửa mặt, mặc áo công nhân, dắt xe ra đường. Trời còn tối, sương mù giăng ngang. Cô đạp xe đến nhà máy, trong đầu vẫn còn mấy công thức dang dở.

Trong xưởng, tiếng máy chạy ầm ầm. Ngọc đứng vào vị trí, tay đeo găng, mắt nhìn băng chuyền. Những sản phẩm trôi qua, cô lắp ráp từng cái một. Động tác lặp đi lặp lại, nhanh và đều. Bên cạnh cô, chị Hạnh cũng làm việc, thi thoảng liếc sang.

"Tối qua học được gì không?"

"Dạ có. Mấy bài toán."

"Rồi có hiểu không?"

"Em chưa hiểu hết. Nhưng em sẽ cố."

Chị Hạnh lắc đầu. "Con nhỏ này. Làm ngày tám tiếng, tối học thêm. Sức đâu mà chịu."

Ngọc không đáp. Cô nhìn vào băng chuyền, tay thoăn thoắt. Trong đầu cô, mấy con số vẫn còn lởn vởn. Cô nghĩ đến lớp học tối nay, đến cô giáo Thảo, đến anh công nhân ngồi bậc thềm. Cô nghĩ đến chuyện mình sẽ học xong, sẽ thi đỗ, sẽ có cái bằng. Có bằng rồi thì sao. Cô không biết. Nhưng cô biết mình phải học.

Giờ nghỉ trưa, Ngọc ngồi trong căn tin, ăn vội hộp cơm. Xung quanh, công nhân nằm la liệt, người ngồi, người ngủ gật trên ghế. Ngọc mở cặp, lấy cuốn sách ra đọc. Mấy dòng chữ nhảy múa trước mắt. Cô đọc đi đọc lại một đoạn, vẫn không vào đầu. Cô gấp sách lại, nhắm mắt một lúc.

"Em không ngủ à?" Một giọng đàn ông.

Ngọc mở mắt. Một người công nhân trẻ, mặt mũi sáng sủa, ngồi đối diện. Anh ta cầm cuốn sách giống cô.

"Em đọc chút. Anh cũng học lớp bổ túc à?"

"Ừ. Tôi học lớp kế bên. Cô Thảo dạy cả hai lớp."

Ngọc gật đầu. Anh ta tên Dũng, làm ở xưởng số hai, cách xưởng cô một đoạn. Hai người nói chuyện một lúc về lớp học, về bài vở, về chuyện làm ca. Dũng nói anh ta học để xin vào phòng kỹ thuật. Ngọc nói cô học để biết chữ, biết tính, để không phải đứng máy mãi.

"Em nghĩ được vậy là tốt," Dũng nói. "Nhiều người không nghĩ được. Họ chịu đứng máy cả đời."

"Em không muốn vậy."

"Vậy thì cố lên."

Tiếng chuông hết giờ nghỉ vang lên. Ngọc đứng dậy, cất sách vào cặp, trở lại băng chuyền. Buổi chiều, máy chạy chậm hơn buổi sáng. Ngọc cảm thấy người mệt rã rời. Cô nhìn đồng hồ. Còn bốn tiếng nữa mới tan ca. Cô cắn răng, tiếp tục làm.

Tan ca lúc bốn giờ rưỡi, Ngọc lại đạp xe về phòng trọ. Tắm, ăn cơm, rồi lại lên xe đi học. Đêm nay, trời mưa. Mưa nhỏ, hạt mưa bay vào mặt, ướt áo. Ngọc đạp xe trong mưa, đến lớp học. Trong lớp, cô giáo Thảo đã đến, đang lau bảng. Ngọc ngồi xuống bàn, mở vở. Cô nhìn ra cửa sổ, thấy mưa rơi trên sân trường. Trong đầu cô, những con số lại hiện lên. Cô cúi xuống, bắt đầu viết.

Đến giữa buổi học, Ngọc cảm thấy choáng. Mắt cô hoa lên, tai ù đi. Cô đứng dậy, xin phép ra ngoài. Cô đi ra hành lang, ngồi xuống bậc thềm. Mưa vẫn rơi. Gió lạnh. Cô ôm mặt, thở chậm. Một lúc sau, cô đứng dậy, vào lớp học lại. Cô giáo Thảo nhìn cô, không nói gì, chỉ gật đầu.

Ngọc ngồi xuống, mở vở, tiếp tục ghi. Cô biết mình không thể bỏ. Bỏ một buổi là mất một buổi. Bỏ một tuần là mất một tuần. Cô không có nhiều thời gian. Cô phải học.

Đêm đó, về đến phòng, Ngọc ngồi vào bàn, xem lại bài. Cô viết thêm mấy dòng, rồi gục xuống ngủ. Trong giấc mơ, cô thấy mình đứng trong một căn phòng sáng sủa, mặc áo sơ mi trắng, tay cầm cây bút. Trước mặt cô là một tờ giấy, trên đó có những con số. Cô cầm bút, bắt đầu viết.

Sáng hôm sau, Ngọc dậy muộn mười lăm phút. Đồng hồ báo thức reo lúc bốn giờ, cô với tay tắt, định nằm thêm một chút. Rồi mắt cô nhắm lại. Khi mở ra, kim đồng hồ đã chỉ bốn giờ mười lăm. Ngọc bật dậy, đầu đau nhức. Cô rửa mặt qua loa, mặc áo, dắt xe ra đường. Trời chưa sáng, sương đêm còn đọng trên lá cây ven đường. Cô đạp xe nhanh hơn mọi ngày, đến cổng nhà máy thì tiếng chuông vừa vang. Cô thở dốc, gửi xe, chạy vào xưởng.

Trong ca, Ngọc đứng máy mà đầu óc trống rỗng. Tay cô vẫn thoăn thoắt theo băng chuyền, nhưng mắt thì nhức, mí mắt nặng như chì. Đến giữa buổi sáng, cô nghe tiếng chị Hạnh gọi:

"Ngọc, mày làm sao vậy? Sản phẩm lỗi kìa."

Ngọc cúi xuống nhìn. Mấy con hàng trên tay cô bị lắp ngược. Cô giật mình, sửa lại. Tổ trưởng đi qua, liếc nhìn, không nói gì nhưng mặt lạnh. Ngọc cắn môi, cố tập trung. Đến trưa, cô không ăn cơm. Cô ra góc xưởng, ngồi xuống chiếc ghế nhựa, gục đầu vào tường. Một lát sau, cô nghe tiếng bước chân. Dũng ngồi xuống bên cạnh, tay cầm hai hộp sữa.

"Uống đi. Không ăn cơm cũng phải uống gì."

Ngọc nhận hộp sữa. Cô uống một ngụm, vị ngọt chạy xuống cổ họng. Cô nói:

"Em mệt quá. Đêm qua ngủ được có ba tiếng."

"Tối nay có học không?"

"Có. Làm sao nghỉ được. Cô Thảo nói sắp kiểm tra một tiết."

Dũng im lặng một lúc. Rồi anh nói:

"Tôi cũng mệt. Nhưng tôi nghĩ vầy. Mình không mệt vì học. Mình mệt vì làm. Học là cái mình chọn. Còn làm là cái mình phải làm."

Ngọc ngẩng lên nhìn anh. Câu nói ấy đơn giản, nhưng cô nghe trong lòng nhẹ đi một chút. Cô uống hết hộp sữa, đứng dậy.

Chiều hôm đó, tan ca, Ngọc về phòng trọ. Cô không ngủ. Cô ngồi vào bàn, mở vở, xem lại mấy bài toán từ tối qua. Cô viết ra giấy nháp, thử giải lại từng bước. Có bài cô làm được, có bài vẫn tắc. Cô gạch, viết lại, gạch, viết lại. Đến khi trời tối, cô mới đứng dậy đi tắm. Chị chủ trọ gọi với vào:

"Hôm nay không ăn cơm hả con?"

"Dạ em ăn vội rồi đi học."

Ngọc dắt xe ra đường. Tối nay trời không mưa, nhưng gió lạnh. Cô đạp xe qua cầu, qua con đường đất đỏ. Đến lớp, cô thấy Dũng đã ngồi ở bậc thềm, tay cầm điếu thuốc. Anh thấy cô, gật đầu chào. Ngọc ngồi xuống cạnh anh.

"Anh không vào lớp à?"

"Vào chứ. Ngồi chút thôi."

Cô giáo Thảo đi qua, tay ôm chồng vở. Cô dừng lại nhìn hai người.

"Hai em vào lớp đi. Hôm nay cô trả bài kiểm tra."

Ngọc đứng dậy, đi vào lớp. Cô ngồi xuống bàn cuối, tim đập nhanh. Cô giáo Thảo phát bài. Ngọc nhận tờ giấy, nhìn điểm. Năm điểm. Cô nhìn con số, không nói gì. Cô gấp tờ giấy, cất vào cặp. Xung quanh, có người khoe được bảy, tám điểm. Có người được ba, bốn. Ngọc cúi xuống, mở vở, bắt đầu ghi bài mới.

Giờ ra chơi, cô giáo Thảo gọi Ngọc lại.

"Em có chuyện gì à? Cô thấy em hay mệt."

Ngọc im lặng. Cô giáo Thảo nói tiếp:

"Điểm không quan trọng bằng việc em đến lớp đều. Cô thấy em đi học đủ buổi. Như vậy là giỏi rồi."

Ngọc nói:

"Em sợ mình không theo được. Em làm ca ngày, tối học, ngủ ít quá. Có bữa em ngồi học mà đầu óc trống rỗng."

Cô giáo Thảo gật đầu. Cô nói:

"Cô biết. Lớp này ai cũng vậy. Nhưng em thử nghĩ xem. Một năm nữa, nếu em bỏ, em vẫn đứng máy. Nếu em học hết, em có cái bằng. Có thể em không đổi được ngay, nhưng em có cơ hội khác. Cơ hội đó không tự nhiên đến. Mình phải làm."

Ngọc nghe, không đáp. Cô nhớ lại câu Dũng nói buổi trưa. Cô giáo Thảo vỗ vai cô.

"Về chỗ đi. Cô giảng tiếp."

Ngọc về chỗ. Cô mở vở, cầm bút. Đêm đó, cô nghe cô giáo giảng về phương trình. Cô cố gắng theo từng bước. Có chỗ cô hiểu, có chỗ cô vẫn mơ hồ. Nhưng cô ghi hết. Cô ghi cả những chỗ mình không hiểu, để về nhà hỏi lại.

Tan học, Ngọc đạp xe về. Đường vắng, đèn đường vàng vọt. Cô nghĩ đến mẹ ở quê. Mẹ cô làm ruộng, quanh năm chân lấm tay bùn. Mẹ không biết chữ nhiều, nhưng mẹ luôn nói với cô: "Con ráng học. Đừng như mẹ." Ngọc nhớ lần về quê tháng trước, mẹ dúi vào tay cô hai trăm nghìn, bảo để mua sách. Cô không muốn lấy, nhưng mẹ cứ nhét. Mẹ nói: "Mẹ không giúp được gì nhiều. Con cầm lấy mà học."

Về đến phòng, Ngọc ngồi vào bàn. Cô mở vở, xem lại bài. Cô lấy giấy nháp, thử giải lại phương trình. Lần này, cô làm được một bài. Cô làm thêm bài nữa. Đến bài thứ ba, cô tắc. Cô gạch, thử lại. Cô nhớ lời cô giáo, nhớ cách giảng. Cô viết, xoá, viết. Cuối cùng, cô cũng ra được đáp số. Cô ngồi nhìn con số trên giấy, cảm giác trong người có cái gì đó vừa được mở ra. Không lớn lao, nhưng thật.

Đêm đó, Ngọc ngủ lúc mười một giờ. Sáng hôm sau, cô dậy đúng bốn giờ. Cô rửa mặt, mặc áo, dắt xe. Trên đường đến nhà máy, cô thấy trời vẫn tối, nhưng có vài vì sao lấp lánh trên cao. Cô đạp xe qua cầu, gió sớm thổi vào mặt, mát lạnh.

Trong xưởng, Ngọc đứng vào vị trí. Tay cô đeo găng, mắt nhìn băng chuyền. Hôm nay, cô làm ít lỗi hơn. Chị Hạnh liếc sang, nói:

"Hôm nay tỉnh táo hơn rồi hả?"

"Dạ. Em ngủ đủ hơn một chút."

"Ừ. Ráng giữ sức."

Giờ nghỉ trưa, Ngọc ngồi trong căn tin, mở sách ra. Dũng ngồi đối diện, cũng cầm sách. Hai người không nói nhiều. Họ ngồi đọc, thỉnh thoảng trao đổi vài câu về bài vở. Ngọc thấy trong lòng bình yên. Cô nghĩ, có lẽ đây là cách mình sống. Không phải chờ đợi một ngày nào đó đổi đời. Mà là sống từng ngày, từng buổi học, từng ca làm. Cô không biết tương lai sẽ ra sao. Nhưng cô biết hôm nay mình đã làm được gì.

Một tháng sau, lớp học bước vào kỳ thi cuối khoá. Ngọc ôn bài suốt hai tuần. Cô thức khuya hơn, ngủ ít hơn. Có đêm cô ngồi vào bàn từ chín giờ tối đến một giờ sáng. Mắt cô đỏ hoe, tay mỏi nhừ. Nhưng cô không bỏ. Cô viết hết trang này đến trang khác. Cô giải đi giải lại những bài toán, đọc đi đọc lại những đoạn văn.

Đêm trước ngày thi, Ngọc không ngủ được. Cô nằm trên giường, mắt mở thao láo, nhìn trần nhà. Cô nghĩ đến ngày mai. Nghĩ đến tờ giấy thi. Nghĩ đến những con số. Cô sợ. Sợ mình quên hết. Sợ mình không làm được. Cô ngồi dậy, mở vở, đọc lại một lần nữa. Rồi cô nằm xuống, nhắm mắt. Cô ngủ lúc ba giờ sáng.

Sáng hôm sau, Ngọc dậy lúc năm giờ. Cô rửa mặt, ăn vội ổ bánh mì, rồi đạp xe đến trường thi. Trời âm u, có thể mưa. Cô đến sớm, ngồi ở hành lang, tay cầm cuốn vở. Cô đọc lướt qua mấy công thức. Dũng đến, ngồi xuống cạnh cô.

"Hồi hộp không?"

"Có. Anh thì sao?"

"Cũng hồi hộp. Nhưng làm hết sức mình thôi."

Cô giáo Thảo gọi học sinh vào phòng. Ngọc ngồi xuống bàn, nhận tờ giấy thi. Cô cầm bút, đọc đề. Những con số hiện ra. Cô hít một hơi sâu, bắt đầu làm. Có bài cô làm được ngay. Có bài cô phải nghĩ. Có bài cô không chắc. Cô làm hết sức, không bỏ trống. Khi hết giờ, cô nộp bài. Cô ra khỏi phòng, tay run run. Dũng đứng chờ ở hành lang.

"Làm được không?"

"Em làm hết. Không biết đúng bao nhiêu."

"Vậy là tốt rồi."

Hai người đạp xe về. Trên đường, trời bắt đầu mưa. Mưa nhỏ, hạt mưa bay vào mặt. Ngọc không tránh. Cô để mưa rơi trên tóc, trên vai. Cô thấy trong lòng nhẹ đi. Cô không biết kết quả thế nào. Nhưng cô biết mình đã đi đến cuối con đường này. Cô đã không bỏ.

Hai tuần sau, cô giáo Thảo gọi điện cho Ngọc. Cô nói:

"Em đỗ rồi. Điểm không cao lắm, nhưng em đỗ."

Ngọc nghe, tay cầm điện thoại run run. Cô nói:

"Dạ. Em cảm ơn cô."

Cô giáo Thảo nói:

"Đây mới là bước đầu. Em còn phải học nhiều. Nhưng cô mừng cho em."

Ngọc cúp máy. Cô ngồi xuống giường, nhìn ra cửa sổ. Ngoài kia, khu trọ vẫn ồn ào, tiếng ti vi, tiếng trẻ con, tiếng còi xe. Cô cầm điện thoại, gọi về quê. Mẹ cô nghe máy.

"Con đỗ rồi hả? Vậy hả con? Mẹ mừng quá."

Ngọc nghe tiếng mẹ, mắt cay cay. Cô nói:

"Dạ. Con đỗ rồi."

Mẹ cô nói:

"Con ráng lên. Mẹ biết con cực. Nhưng con làm được mà."

Ngọc cúp máy. Cô ngồi im một lúc. Rồi cô đứng dậy, mặc áo công nhân, dắt xe ra đường. Trời vẫn còn sớm. Cô đạp xe đến nhà máy, trong đầu không còn những con số dang dở. Cô nghĩ đến ngày mai. Ngày mai, cô vẫn đứng máy. Ngày mai, cô vẫn đi làm ca sáu giờ. Nhưng trong cặp cô, có một tờ giấy. Tờ giấy ghi tên cô, ghi kết quả. Cô không biết tờ giấy đó sẽ đưa cô đi đâu. Nhưng cô biết mình đã bắt đầu.

Buổi tối, Ngọc đi học như thường lệ. Lớp học mới bắt đầu. Cô giáo Thảo đứng trên bảng, giảng bài mới. Ngọc ngồi bàn cuối, mở vở. Dũng ngồi bên cạnh, cũng mở vở. Hai người không nói gì. Họ cúi xuống, ghi bài. Ngoài cửa sổ, trời tối, đèn đường vàng vọt. Trong lớp, tiếng cô giáo đều đều, tiếng bút chì cọ trên giấy. Ngọc ngẩng lên nhìn bảng. Những con số mới hiện ra. Cô cầm bút, bắt đầu viết.

Tan học, Ngọc đạp xe về. Đêm nay, trời không mưa. Cô đạp chậm hơn mọi ngày. Cô nhìn lên trời, thấy trăng lưỡi liềm treo lơ lửng trên nóc nhà. Cô nghĩ đến ngày mai, ngày mốt, tuần sau. Nghĩ đến những buổi học sắp tới. Nghĩ đến những bài toán còn chưa giải. Cô không biết tương lai sẽ ra sao. Cô không biết mình có đổi đời không. Nhưng cô biết một điều. Cô sẽ tiếp tục. Cô sẽ tiếp tục đi học, tiếp tục đứng máy, tiếp tục sống. Và trong những đêm dài ấy, cô sẽ vẫn ngồi bên cuốn vở, cầm cây bút, viết.

Về đến phòng trọ, Ngọc tắm, rồi ngồi vào bàn. Cô mở vở, xem lại bài mới. Cô viết thêm mấy dòng, rồi gấp vở lại. Cô nhìn đồng hồ. Mười một giờ. Cô đứng dậy, tắt đèn, nằm xuống giường. Cô nhắm mắt. Trong bóng tối, cô nghe tiếng quạt máy rè rè, tiếng chó sủa xa xa. Cô nghĩ đến mẹ, đến cô giáo Thảo, đến Dũng, đến chị Hạnh. Cô nghĩ đến tất cả những người đang ngủ, đang thức, đang làm việc, đang học. Cô thấy mình không đơn độc. Cô khép mắt. Sáng mai, bốn giờ, cô sẽ dậy. Cô sẽ đi làm. Cô sẽ đi học. Cô sẽ tiếp tục.