Hùng không biết chính xác khoảnh khắc nào anh bắt đầu nhạt màu.

Đó không phải là cảm giác đau, may thay. Chỉ là anh nhìn xuống bàn tay mình và thấy ánh chiều tà xuyên qua được — không hẳn xuyên qua, mà giống như da thịt anh đang từ từ mượn màu của không khí buổi chiều. Vàng hanh, rồi cam nhạt, rồi mờ như khói.

"Ồ," anh nói với bàn tay mình. "Vậy là đến giờ rồi."

Bàn tay không trả lời. Đương nhiên. Bàn tay chưa bao giờ trả lời anh, kể cả trong thế giới thực. Anh từng thử nói chuyện với bàn tay mình một lần vào năm lớp mười, sau khi đọc quá nhiều triết học, và kết quả là mẹ anh mang anh đi khám tâm lý. Kỷ niệm không vui.

Anh đứng ở đầu ngõ làng — ngõ quen thuộc mà anh đã đi lại suốt mấy chương. Mặt trời đang xuống thấp nhất ở phía tây, cái kiểu mặt trời mà tác giả truyện ngôn tình rất hay dùng để miêu tả "khoảnh khắc tan biến bi thương". Hùng biết, vì anh đã đọc đủ thể loại truyện kiểu này để thuộc lòng các công thức. Mặt trời lặn + nhân vật nhạt màu = cảnh cuối của một ai đó không quan trọng.

Người không quan trọng đó chính là anh.

Hoặc đúng hơn — đó là Nhân Vật Phụ Số 17, cái thân xác mà anh đã mượn tạm trong mấy chương vừa rồi.

Anh ngồi xuống bên gốc cây khế già ở góc ngõ — cây khế mà anh đoán chắc tác giả cũng không để ý mình đã đặt vào trang nào, kiểu "cần cây để nhân vật tựa vào thì cứ dùng cây khế đi". Anh tựa lưng vào thân cây, duỗi chân ra, và quyết định nhìn mặt trời lặn một cách nghiêm túc.

Được khoảng ba mươi giây thì mắt anh chói.

"Thôi không nhìn nữa," anh tự nói. "Không phải anh hùng trong phim thì nhìn mặt trời lặn sẽ chỉ bị đau mắt thôi."

Anh nhắm mắt lại.

Và lần đầu tiên kể từ khi xuyên vào đây, anh thực sự ngồi yên.

Anh nhớ lại mấy chương vừa qua.

Chương 22, anh đã làm gì nhỉ? À, anh đã ngã vào xe đẩy hủ tiếu của bà Tám và khiến cả nồi nước dùng đổ ra đường. Bà Tám chửi anh mười lăm phút liên tiếp bằng một thứ ngôn ngữ mà anh không nghĩ có trong từ điển. Anh đứng nghe, gật đầu, rồi dọn sạch nước dùng. Không phải vì anh là người tốt đặc biệt — mà vì anh biết nếu bỏ đi, tác giả sẽ không cho anh rời khỏi cảnh đó.

Chương 23, anh đã lỡ tay đẩy cái chậu hoa ở cửa nhà nam chính rơi vỡ đúng lúc nam chính đang hẹn hò với nữ chính. Cả hai người nhìn anh. Anh nhìn lại. Ba người nhìn nhau trong im lặng khoảng hai phút. Anh cúi đầu bảy mươi độ, nói "xin lỗi" và bước đi. Phía sau lưng, anh nghe tiếng nam chính cười khẽ với nữ chính: "Người quen không?" — "Không, không quen." Đó là lần duy nhất nữ chính nhắc đến anh trong toàn bộ câu chuyện.

Chương 24, anh không làm gì to lớn cả. Chỉ ngồi ở quán nước đầu phố, uống trà đá, và xem thiên hạ đi qua. Có một đứa bé chừng năm tuổi đi theo mẹ, vừa đi vừa nhảy lò cò. Đứa bé nhìn anh, cười toét, rồi tiếp tục nhảy. Anh không biết tại sao khoảnh khắc đó lại ở lại trong anh lâu hơn bất kỳ cảnh nào khác.

Bây giờ là chương 25. Chương cuối của anh.

Anh nhìn lại bàn tay mình — gần như trong suốt hoàn toàn rồi. Ánh chiều tà chiếu xuyên qua, in bóng cây khế lên nền đất qua cả người anh. Hùng thấy điều đó vừa buồn cười vừa kỳ lạ. Anh là người đầu tiên trong lịch sử nhân loại — hoặc ít nhất trong lịch sử ngôn tình Việt — nhận ra rằng làm nhân vật phụ mà biến mất đi theo kiểu này thực ra không đau chút nào.

Thay vào đó, nó giống như buổi chiều cuối của một kỳ nghỉ dài.

Cái cảm giác khi bạn biết ngày mai phải về nhà, nên bạn ngồi nhìn xung quanh thêm một lần nữa, chậm hơn, kỹ hơn — không phải vì bạn muốn ghi nhớ tất cả, mà vì bạn muốn thực sự thấy nó một lần trước khi đi.

Anh thấy con ngõ nhỏ với những vết nứt trên tường vôi cũ.

Anh thấy cây khế — quả đã chín vàng, không ai hái, rụng đầy góc rễ.

Anh thấy bầu trời đỏ cam theo kiểu mà không có bộ lọc Instagram nào làm được.

Và anh nghĩ: không tệ. Không tệ chút nào cả.

Cảm giác xuyên về không như anh tưởng.

Anh tưởng sẽ có một cái gì đó to lớn, như trong phim — ánh sáng trắng chói lòa, âm thanh vù vù, cảm giác rơi từ độ cao nghìn mét xuống. Hoặc ít nhất thì cũng có một câu nói hay nào đó xuất hiện trong đầu, kiểu "ta trở về, mang theo điều gì đó đã thay đổi."

Thực tế: anh ngồi bên gốc cây khế, nhắm mắt, cảm thấy mình nhẹ dần, rồi đột nhiên lưng đau vì anh đang ngả vào tường phòng trọ.

Anh mở mắt ra.

Trần nhà quen thuộc. Vết ố vàng hình con cá sấu ở góc trên bên phải — vẫn y nguyên. Cái quạt trần quay chậm, một cánh hơi lệch, kêu cạch cạch đều đặn mỗi vòng. Mùi phòng trọ: nước xả vải, mì tôm nguội, và một thứ gì đó không xác định được nhưng chắc chắn là đặc trưng của phòng trọ.

Anh về rồi.

Điện thoại nằm trên ngực anh, màn hình vẫn sáng.

Anh nhìn vào màn hình. Ứng dụng đọc truyện. Bộ ngôn tình anh đang đọc dở. Chương 20. Đúng y chỗ anh đã thoát ra.

Trên màn hình, đoạn văn cuối cùng của chương 20 đang hiện:

"Tiệc tan. Đám đông rời đi. Trong tiếng nhạc và tiếng cười, không ai để ý đến người đàn ông gục xuống ở góc sân. Một người không tên ngã xuống, và không ai quay đầu lại nhìn."

Hùng đọc lại câu đó.

Một lần.

Hai lần.

Ba lần.

Rồi anh gập điện thoại lại, đặt lên ngực, nhìn trần nhà, và không nói gì trong một khoảng thời gian khá dài.

Anh nghĩ về Nhân Vật Phụ Số 17.

Về việc người đó — người đó thực sự, cái nhân vật gốc trước khi anh nhảy vào — đã tồn tại trong đầu tác giả như thế nào. Có lẽ không như một con người. Có lẽ chỉ như một chi tiết môi trường. Như cây khế. Như vết nứt trên tường. Như người ta đặt vào vì cần có người ngã xuống để làm nền cho cảnh tiếp theo.

"Một người không tên ngã xuống, và không ai quay đầu lại nhìn."

Mười sáu chữ. Đó là toàn bộ cuộc đời của Nhân Vật Phụ Số 17 trong bộ truyện này.

Hùng không biết mình nên cảm thấy gì. Tức giận? Buồn? Thương hại? Anh thử từng thứ một và không cái nào vừa khít hoàn toàn.

Cuối cùng anh dừng lại ở một thứ gì đó giống như tò mò.

Tò mò về câu hỏi: nếu tác giả dừng lại ở câu đó lâu hơn, nếu tác giả cho câu đó thêm một câu nữa, hai câu nữa — thì sao? Người đàn ông đó trước khi ngã xuống đang nghĩ gì? Anh ta có gia đình không? Có ai đang chờ anh ta về nhà tối đó không? Anh ta có thích uống trà đá không, hay anh ta thích cà phê đen? Sáng đó anh ta ăn gì? Anh ta có biết hôm đó là ngày cuối cùng của mình không?

Những câu hỏi này không có câu trả lời trong truyện.

Vì tác giả không nghĩ đến.

Vì không ai nghĩ đến.

Cho đến bây giờ — khi Hùng, một anh chàng đọc truyện quá nhiều và ngủ sai tư thế, tình cờ xuyên vào cái khoảng trắng đó và sống trong đó năm chương.

Anh mở điện thoại lại.

Không phải để đọc tiếp. Chỉ để nhìn vào màn hình, vào cái trang chương 20 đó, và thấy những gì anh chưa từng thấy trước đây.

Anh kéo lên. Chương 19. Chương 18. Chương 17.

Và anh bắt đầu đọc chậm lại.

Lần này anh không đọc để theo dõi nam chính và nữ chính. Anh đọc để tìm những người đứng ở góc trang. Người phụ nữ bán bánh mì được nhắc đến một lần trong chương 3 khi nam chính mua bánh mì ăn sáng — cô đó là ai? Người bảo vệ tòa nhà gật đầu chào nam chính mỗi buổi sáng — ông đó có chuyện gì ở nhà không? Đứa trẻ chạy qua khung hình trong chương 11, khiến nam chính cười — đứa trẻ đó đang chạy đi đâu?

Anh không có câu trả lời.

Không ai có câu trả lời.

Nhưng lần đầu tiên, anh hỏi.

Và anh nghĩ đó là điều quan trọng hơn câu trả lời — biết rằng những câu hỏi đó tồn tại. Biết rằng ở mỗi góc trang của bất kỳ câu chuyện nào, luôn có những con người không tên đang sống một cuộc đời đầy đủ mà tác giả không kịp kể.

Quạt trần vẫn quay. Cạch. Cạch. Cạch.

Anh nằm yên trên sàn phòng trọ, điện thoại đặt trên bụng, nhìn trần nhà.

"Này," anh nói với trần nhà — thói quen nói chuyện một mình của người sống phòng trọ lâu năm, không liên quan gì đến vụ tâm lý năm lớp mười. "Anh vừa sống trong truyện năm chương."

Trần nhà không trả lời. Vết ố hình con cá sấu vẫn im lặng theo kiểu con cá sấu.

"Và anh nghĩ anh sẽ đọc truyện khác đi từ nay."

Không hẳn là khác theo nghĩa đọc chậm hơn — anh biết mình không đủ kiên nhẫn cho điều đó. Chắc anh vẫn sẽ lướt qua, vẫn bỏ qua một số đoạn, vẫn đọc kết trước đôi khi vì tò mò.

Nhưng có lẽ thỉnh thoảng anh sẽ dừng lại ở một câu như "một người không tên ngã xuống" — và anh sẽ nghĩ: người này có chuyện gì không? Người này buổi sáng hôm đó ăn gì? Người này có ai đợi ở nhà không?

Anh sẽ không có câu trả lời.

Nhưng anh sẽ hỏi.

Và đôi khi, chỉ cần hỏi thôi là đủ để khiến ai đó — dù chỉ là một dòng chữ trên màn hình — bớt vô hình đi một chút.

Điện thoại rung. Tin nhắn từ Minh, thằng bạn cùng phòng:

Hùng nhìn tin nhắn. Cười một mình.

Đây rồi. Đây mới là thực tế — không phải mặt trời lặn bi thương, không phải cây khế cổ thụ, không phải nhân vật phụ không tên. Đây là mì tôm của Minh, là quạt trần cạch cạch, là phòng trọ mùi nước xả vải.

Anh gõ trả lời:

Anh đứng dậy, khẽ khụyu chân vì ngồi dưới sàn lâu. Nhét điện thoại vào túi. Đi ra cửa.

Nhưng trước khi mở cửa, anh dừng lại một giây.

Anh nghĩ đến con ngõ nhỏ có cây khế. Đến bà Tám bán hủ tiếu. Đến đứa bé nhảy lò cò và cái cười toét miệng. Đến khoảnh khắc bàn tay mình nhạt dần trong ánh chiều tà, và việc đó không đau như anh tưởng.

Anh nghĩ: mình đã sống trong câu chuyện đó. Đã là một trong những người không tên ở góc trang. Và — anh không chắc điều này có ý nghĩa gì về mặt triết học, nhưng thôi kệ — anh nghĩ rằng điều đó có nghĩa là những người không tên đó cũng đang sống. Ở đâu đó, theo một cách nào đó, trong cái khoảng trắng giữa các dòng chữ.

Họ đang sống.

Và đôi khi, họ có câu chuyện hay nhất.

Hùng mở cửa, bước ra ngoài, đến chỗ Minh đang ngồi chờ với hai tô mì tôm bốc khói.

"Mày đang làm gì trong phòng một mình vậy?" Minh hỏi, trao tô mì cho anh.

"Nghĩ về nhân vật phụ," Hùng nói.

Minh nhìn anh một giây. Rồi gật đầu với vẻ quen thuộc của người đã sống cùng phòng với Hùng ba năm:

"Ừ thôi ăn mì đi."

Hùng ngồi xuống, cầm tô mì, và ăn.

Ở góc màn hình điện thoại trong túi anh, ứng dụng đọc truyện vẫn đang mở, chờ anh quay lại chương 20.

Anh sẽ quay lại. Chắc chắn là anh sẽ quay lại.

Nhưng không phải tối nay.

Tối nay anh ăn mì tôm với Minh đã.