Ba mươi hai bậc từ mé lộ xuống tới nền chợ, và bậc thứ mười một mẻ mất một góc bằng đúng bàn tay người lớn. Khoa đếm cả lúc xuống lẫn lúc lên, không cố ý, và con số chưa lần nào khác.

Sáu giờ kém mười lăm. Nước đá ở hàng cá đầu dãy chảy tràn ra lối đi, đọng thành một vệt dài chừng hai thước, người đi ngang nhón chân bước qua chứ không ai chịu đi vòng. Mùi ở đây có ba lớp chồng lên nhau: mùi cá tươi, mùi mắm từ dãy trong, và mùi muối, thứ bám vô tóc tới tối gội đầu mới chịu ra.

Danh sách nằm trong điện thoại. Lệ nhắn lúc mười một giờ khuya, trước khi vô ca: cá nục hai ký, rau muống, chanh, một bó hành, và "mua giùm em hộp dầu gió loại nhỏ nha Khoa". Tiền chợ để trong cái bao thư dán ở mặt trong nắp thùng xe, ba trăm nghìn, đội góp chung từ tuần trước.

Đội rảnh mười một ngày rồi. Mười một ngày không có việc nghĩa là Trọng chạy chuyến của Trọng, Lệ trực đủ ca của Lệ, Ngần nhận dọn hai căn ở khu bên kia cầu, còn Khoa thì đi chợ, vì cậu là người duy nhất trong bốn người trả giá mà không thấy ngại.

"Hai ký nè con. Dì cân dư cho chút." Bà bán cá đổ cá vô bao rồi nghiêng mặt cân cho cậu ngó.

"Dư một lạng hai." Khoa nói. "Con thấy rồi. Con cảm ơn dì."

Cậu xách giỏ đi ngược ra dãy ngoài, chỗ bốn cái sạp bán đồ cúng nằm liền nhau. Sạp bà Hai Chín là cái thứ hai từ đầu dãy, dưới tấm bạt xanh vá hai chỗ. Hàng của bà xếp theo lệ chứ không theo giá: nhang bên trái, giấy tiền vàng bạc ở giữa, áo giấy với mũ hài bên phải, đèn cầy để dưới gầm cho khỏi cong. Khoa đếm bó nhang trong thùng mỗi lần ghé, nên bữa nào bà bán chạy bữa nào bà ngồi không, cậu biết hết.

"Đi chợ hả mày." Bà Hai không ngước lên, tay vẫn xếp lại chồng giấy bị gió lùa. "Đứng đó chút."

Bà lôi trong thùng xốp ra một bịch bánh ít cột dây thun, dúi qua cho cậu. "Đem về cho má mày. Bánh hồi hôm, còn ngon."

"Dạ." Khoa cầm bịch bánh, hơi ngại. "Bà Hai, má con còn ho. Con hỏi thì bả nói hết rồi."

"Thì kêu bả đi khám." Bà Hai nói.

"Con kêu rồi," Khoa nói. "Bả nói để qua tháng."

"Ừ." Bà Hai nói, và bà không nói thêm gì nữa, kiểu người đã nghe đúng câu đó nhiều lần trong đời mình.

Có tiếng dép lê tới trước sạp, chậm, hai bước rồi dừng một cái. Khoa xách giỏ lùi qua một bên nhường chỗ.

Người đàn bà chừng ngoài sáu mươi, tóc búi thấp, nón lá sờn vành, một tay giữ quai giỏ, một tay cầm tờ giấy gấp tư. Bà mở tờ giấy ra đặt lên mặt sạp rồi vuốt cho phẳng. Bà vuốt hai lần, xong bà vuốt thêm lần nữa, dù tờ giấy đã phẳng từ lần đầu.

"Chị cho tui một bộ nữa." Bà đẩy tờ giấy tới. "Y như lần trước."

Bà Hai cầm tờ giấy lên, đưa ra xa mắt một chút, đọc. Khoa đứng chếch phía sau nên đọc ké được: một bộ áo giấy đàn ông, mũ, hài, một trăm thoi vàng, hai xấp tiền, nhang trầm, một chục đèn cầy, và ở dòng cuối có ba chữ viết tay nhỏ hơn mấy dòng trên, nét bút run.

Bà Hai để tờ giấy xuống. Bà không quay lại lấy hàng.

"Bà mua cho ai?" bà Hai hỏi.

"Cho thằng con tui," người đàn bà nói.

"Mất hồi nào?" bà Hai hỏi.

Người đàn bà đưa tay lên sửa lại quai nón, dù cái quai không có gì phải sửa.

"Tháng ba năm ngoái," bà nói.

Bà Hai kéo cuốn tập ghi hàng đặt ra khỏi hộc dưới mặt sạp. Bìa xanh, mép quăn hết một góc, mỗi trang chia hai cột bằng bút bi đỏ. Bà lật ngược lên mấy trang rồi dò ngón tay xuống cột bên trái.

Khoa nhìn theo ngón tay bà, và cậu đếm trước khi kịp biết là mình đang đếm.

"Bốn," cậu nói. "Bốn lần trong tháng này. Mùng bốn, mười hai, hai mươi, với bữa nay."

Người đàn bà quay qua nhìn cậu. Mắt bà không có vẻ gì giận. Chỉ có vẻ của người vừa bị gọi đúng tên ở một chỗ mình tưởng không ai để ý tới mình.

"Tui mua thêm cho chắc," bà nói.

"Nhà bà làm mãn tang chưa?" Bà Hai gấp cuốn tập lại, để bàn tay lên trên.

"Rồi," người đàn bà nói. "Làm hồi tháng trước."

"Trăm ngày, giáp năm, mãn tang, đủ hết chưa?" bà Hai hỏi.

"Đủ hết." Người đàn bà nhìn xuống mặt sạp. "Tui làm y theo lời người ta chỉ, không thiếu cái nào."

"Vậy thôi." Bà Hai nói. "Đủ bộ rồi thì thôi, bà à. Mua thêm bao nhiêu cũng chừng đó, không có thêm được cái gì đâu."

Khoa đã nghe bà Hai nói câu đó với người ta chắc vài chục lần, và lần nào bà cũng nói bằng giọng của người bán hàng khuyên khách đừng mua hàng của mình. Người đàn bà không cãi. Bà cũng không đi. Bà đứng đó, hai bàn tay đặt lên mặt sạp, ngón tay hơi cong lại như đang vịn vào cái gì.

"Tui biết," bà nói. "Mà tui cứ đi chợ hoài."

Cá trong giỏ bắt đầu chảy nước xuống đáy bao. Về trễ thì Ngần đi làm mất rồi, và bịch bánh ít trong tay cậu để tới trưa là chua. Khoa vẫn đứng đó.

"Dạ bà," cậu nói. "Bà mua bốn lần rồi. Bà thấy còn thiếu cái gì hả bà?"

Người đàn bà nhìn cậu lâu hơn cái nhìn hồi nãy. Trong chợ, cái xe ba gác chở nước đá lùi vô dãy trong, kêu bíp bíp sáu tiếng rồi thôi.

"Tui không biết," bà nói. "Nếu tui biết thiếu cái gì thì tui mua rồi."

"Bà ở xa hả bà?" Khoa hỏi.

"Tui ở ngoài kia," bà nói. "Tui đi xe đò vô, sáu giờ có chuyến."

Bà Hai với tay lấy một bó nhang, để lên mặt sạp, rồi để tay lên bó nhang chứ chưa gói.

"Con bà mất ở nhà hả?" bà hỏi.

"Không chị. Ở chỗ làm." Người đàn bà nói tiếng "chỗ làm" nhanh hơn mấy tiếng khác, kiểu người đọc một chữ mình đã đọc quá nhiều lần. "Ngoài xưởng. Nó làm ngoài xưởng đông lạnh."

Bà Hai không hỏi thêm câu nào về cái xưởng. Bà xé một tờ giấy trắng ở trang cuối cuốn tập, đặt lên mặt sạp, rút cây bút bi giắt trong búi tóc xuống.

"Bà đọc tui nghe cái địa chỉ nhà bà," bà nói.

Người đàn bà đọc. Bà đọc chậm, tới tên con đường thì dừng lại nhớ một chút, rồi đọc tiếp cả cái ngã ba phải quẹo và cái quán sửa xe ở đầu hẻm. Bà đọc như đọc cho một người sẽ tới thiệt, chứ không phải cho người hỏi cho có.

Bà Hai gói hàng, cột dây, tính tiền, thối lại hai nghìn. Xong bà gấp tờ giấy ghi địa chỉ làm tư, đưa qua cho Khoa.

Bà không nhìn cậu khi đưa.

"Mày kêu con Ngần xuống đây," bà nói. "Nói tao kêu."