Hạo đứng trước mặt nước dựng đứng, và trong khoảnh khắc ấy, gã thấy ba con đường.

Không phải bằng mắt. Không phải bằng trí tưởng tượng. Chúng hiện ra trong lồng ngực gã như ba nhịp tim khác nhau, ba cách yêu, ba cách mất.

Con đường thứ nhất là một tiếng gào. Hạo thấy nó như một ngọn núi lửa đang ngủ dưới chân gã, như một con thú bị nhốt quá lâu trong lồng, như tiếng rống của tất cả những kẻ vô danh đã bị xóa mà không ai nhớ. Con đường này dẫn lên, lên cao nhất, xuyên qua mọi tầng, xuyên qua mọi kẻ viết, xuyên qua mọi bức tường, cho đến khi chạm tới một nơi không ai biết có tồn tại hay không, một nơi có thể là đỉnh, có thể là trời, có thể chỉ là một tầng khác giống hệt tất cả những tầng khác.

Gào. Gào cho tầng cao nhất nghe thấy. Gào cho đến khi mọi bức tường vỡ tan. Gào cho đến khi kẻ viết cuối cùng phải quay xuống nhìn, phải trả lời, phải thừa nhận. Gào vì những người đã bị xóa, vì ông Câu, vì Miên, vì tất cả những kẻ không ai còn nhớ. Gào vì nếu không gào, thì tất cả những cái chết đó, những cái xóa đó, những khoảng lặng đó, sẽ mãi mãi là những khoảng lặng không ai nghe thấy.

Nhưng Hạo cũng thấy cái giá của con đường này. Gã thấy những tầng thế giới rung chuyển, thấy những thế giới khác sụp đổ vì tiếng gào của gã, thấy những người vô tội ở những tầng khác bị cuốn vào cơn bão mà họ không hề tạo ra. Gã đã từng suýt làm sập cả thế giới của mình, và gã biết tiếng gào không chỉ phá được tường, nó còn phá được cả những thứ đáng giữ.

Con đường thứ hai là một sự quay lưng. Hạo thấy nó như một ngọn đèn dầu trong đêm, như một mái nhà sau cơn mưa, như bàn tay Miên lau chén rượu bằng miếng vải cũ. Con đường này không dẫn lên, nó dẫn xuống, dẫn vào sâu trong thế giới của gã, vào Trấn Vô Danh, vào khúc sông cuối trấn, vào gốc đa già, vào tất cả những gì còn lại sau khi mọi thứ đã bị xóa.

Thôi leo. Thôi hỏi. Thôi gõ cửa. Quay xuống, chăm chút thế giới của mình cho tử tế, cho những người còn ở đó, cho những kẻ vô danh chưa bị xóa, cho những gì vẫn còn có thể cứu được. Trồng một cái cây, đợi nó lớn, ngồi dưới bóng nó, nhớ về những người đã mất. Sống một cuộc đời nhỏ bé, tử tế, và để cho những câu hỏi lớn lao kia tan đi như sương sớm.

Nhưng Hạo cũng thấy cái giá của con đường này. Gã thấy mình ngồi dưới gốc cây, già đi, chờ chết, trong khi ở trên kia, ở những tầng khác, những người như gã vẫn đang bị xóa, vẫn đang bị quên, vẫn đang gào lên trong im lặng. Gã thấy tên ông Câu, tên Miên, những cái tên gã đã hứa sẽ mãi mãi nhớ, dần dần phai đi trong trí nhớ của một lão già cô độc. Gã thấy sự tử tế của mình trở thành một cái bẫy, một cách để quên đi những gì không thể cứu được.

Con đường thứ ba là một sự hòa tan. Hạo thấy nó như hai dòng sông nhập vào nhau, như hai ngọn lửa gộp thành một, như bàn tay gã đặt lên mặt nước dựng đứng và cảm nhận bàn tay của kẻ ngoài ở phía bên kia. Con đường này không dẫn lên, không dẫn xuống, nó dẫn vào trong, vào sự kết nối, vào việc hòa làm một với kẻ ngoài, với người trên kẻ ngoài, với tất cả những kẻ đang tự hỏi mình có thật không.

Hoàn. Không phải thắng, không phải trốn, mà là hòa. Trở thành một phần của mạng lưới, một nút của sợi dây nối tất cả các tầng. Để cho tiếng gào của mình hòa vào tiếng gào của tất cả, để cho sự tử tế của mình hòa vào sự tử tế của tất cả, để cho câu hỏi "tôi có thật không" của mình hòa vào câu hỏi của tất cả, và trở thành một câu hỏi chung, một tiếng nói chung, một sức mạnh chung.

Nhưng Hạo cũng thấy cái giá của con đường này. Gã thấy sự hòa tan có thể trở thành sự mất mát, thấy việc trở thành một phần của mạng lưới có thể khiến gã quên đi mình là ai, quên đi mình đã yêu ai, quên đi mình đã mất ai. Gã thấy cái tên Hạo, cái tên gã đã khắc lên chuôi kiếm, cái tên gã đã gửi lên cho kẻ ngoài, có thể tan biến trong dòng chảy lớn hơn, như một giọt nước hòa vào đại dương và không còn là chính nó nữa.

Ba con đường. Ba cách yêu. Ba cách mất.

Hạo đứng giữa chúng, và gã không biết chọn con đường nào.

Gã nghĩ về Miên. Nàng sẽ nói gì nếu nàng còn ở đây, nếu nàng còn đứng bên cạnh gã, nếu nàng còn đang lau chén rượu bằng miếng vải cũ và nhìn gã bằng ánh mắt ấy, ánh mắt chợt tỉnh rồi lại quên.

Nàng sẽ không nói gì về những con đường. Nàng sẽ chỉ rót cho gã một chén rượu, ngồi xuống đối diện, và nhìn gã. Nàng sẽ không bảo gã chọn gì. Nàng sẽ chỉ ở đó, im lặng, hiện diện, và để cho gã tự quyết định.

Nhưng gã biết nàng sẽ muốn gã chọn điều gì. Gã biết nàng sẽ muốn gã chọn điều gì đó có thể giữ được tình thương, giữ được ký ức, giữ được những gì không ai viết ra được. Nàng sẽ không muốn gã gào lên đến mức quên mất vì sao mình gào. Nàng sẽ không muốn gã quay lưng đến mức quên mất mình từng là ai. Nàng sẽ không muốn gã hòa tan đến mức quên mất mình đã yêu ai.

Gã nghĩ về ông Câu. Lão chài già sẽ nói gì nếu lão còn ngồi bên bờ sông, nếu lão còn đang nhìn xa xăm và gọi gã là "thằng nhóc lang thang".

Lão sẽ cười. Lão sẽ cười cái kiểu cười của một người đã sống đủ lâu để biết rằng mọi thứ rồi sẽ qua. Lão sẽ nói, "Mày hỏi nhiều quá, thằng nhóc. Cứ sống đi. Cứ yêu đi. Cứ nhớ đi. Rồi mày sẽ biết phải làm gì."

Nhưng gã biết ông Câu cũng sẽ muốn gã chọn điều gì đó. Lão sẽ muốn gã chọn điều gì đó có thể khiến cho những người như lão, những kẻ vô danh bị xóa mà không ai nhớ, không bị xóa một cách vô nghĩa. Lão sẽ muốn gã chọn điều gì đó có thể khiến cho tất cả những cái tên không ai còn nhớ, không bị quên một cách vô nghĩa.

Gã nghĩ về kẻ ngoài. Người đàn ông mệt mỏi ở tầng trên, người đã ngồi trước khung sáng nhìn gã suốt bao nhiêu ngày, người đã trả lời gã qua những cơn mưa xuất hiện không đúng mùa, người đã cứu gã, đã kéo gã ra khỏi bóng tối của cái xóa.

Kẻ ngoài sẽ muốn gã chọn gì? Gã không biết. Gã chỉ biết rằng kẻ ngoài cũng đang đứng trước những con đường của riêng mình, cũng đang cân nhắc, cũng đang sợ hãi, cũng đang tự hỏi mình có thật không.

Và gã biết rằng, dù chọn gì, họ sẽ chọn cùng nhau. Đó là lời hứa, và gã sẽ giữ lời hứa đó.

Hạo nhắm mắt.

Gã không cố chọn nữa. Gã không cố phân tích, không cố cân nhắc, không cố tìm ra con đường đúng nhất. Gã chỉ đứng đó, giữa ba con đường, và để cho chúng chảy qua người mình như ba dòng sông.

Dòng sông thứ nhất, tiếng gào, chảy qua gã và mang theo nỗi đau của tất cả những kẻ đã bị xóa. Gã cảm nhận được nó, cảm nhận được sức mạnh của nó, cảm nhận được sự cần thiết của nó. Có những điều không thể im lặng. Có những cái chết không thể không gào lên. Có những bức tường không thể không phá.

Dòng sông thứ hai, sự quay lưng, chảy qua gã và mang theo sự dịu dàng của những gì còn lại. Gã cảm nhận được nó, cảm nhận được sự an toàn của nó, cảm nhận được sự đúng đắn của nó. Có những điều đáng giữ hơn là đáng phá. Có những thế giới đáng chăm chút hơn là đáng bỏ đi. Có những người đáng sống cùng hơn là đáng gào lên vì họ.

Dòng sông thứ ba, sự hòa tan, chảy qua gã và mang theo sự kết nối của tất cả các tầng. Gã cảm nhận được nó, cảm nhận được sự bao la của nó, cảm nhận được sự thật của nó. Không ai cô độc. Chưa bao giờ cô độc. Chỉ là không nhìn thấy nhau thôi.

Ba dòng sông chảy qua gã, và gã không giữ lại dòng nào, không đẩy đi dòng nào. Gã chỉ đứng đó, để cho chúng chảy, để cho chúng thấm vào người, để cho chúng trở thành một phần của gã.

Và rồi, trong một khoảnh khắc, gã hiểu.

Không phải con đường nào đúng. Không phải con đường nào sai. Cả ba con đường đều đúng, đều cần thiết, đều là những cách yêu khác nhau, những cách mất khác nhau. Tiếng gào là tình yêu dành cho những kẻ đã mất. Sự quay lưng là tình yêu dành cho những gì còn lại. Sự hòa tan là tình yêu dành cho tất cả.

Điều gã muốn giữ không phải là "thoát", không phải "thắng", không phải "đến được đỉnh". Điều gã muốn giữ là thứ đã khiến gã thành người, thứ đã khiến gã đứng dậy sau mỗi lần bị xóa, thứ đã khiến gã khắc tên những người đã mất lên cánh tay, lên chuôi kiếm, lên trong lòng.

Tình thương. Ký ức. Những điều không ai viết ra được, không ai xóa được.

Đó là điều duy nhất đáng giữ. Đó là điều duy nhất đáng chọn.

Gã không biết con đường nào sẽ phục vụ điều đó tốt nhất. Gã không biết tiếng gào, sự quay lưng, hay sự hòa tan, cái nào sẽ giữ được tình thương và ký ức lâu hơn, bền hơn, sâu hơn.

Nhưng gã biết một điều.

Gã sẽ không chọn một mình.

Hạo mở mắt.

Mặt nước dựng đứng trước mặt gã vẫn đứng đó, vẫn ấm, vẫn rung lên theo nhịp của sợi dây trong lồng ngực. Hình bóng của kẻ ngoài vẫn đứng ở phía bên kia, vẫn không rõ nét, vẫn không di chuyển, nhưng gã cảm nhận được sự hiện diện của người đó rõ hơn bao giờ hết.

Gã đặt tay lên mặt nước. Nó không còn là một bức tường, không còn là một mặt ngăn cách, nó đã trở thành một cánh cửa, một cánh cửa mà cả hai cùng đang đứng trước, cùng đang chuẩn bị đẩy mở.

— Kẻ ngoài, gã nói, và giọng gã vang lên không phải trong không khí, mà trong chiều không gian nơi hai người gặp nhau, nơi không có trần, không có đất, không có màu sắc, chỉ có hai trái tim đang đập cùng một nhịp. — Ta thấy ba con đường. Ta thấy tiếng gào, thấy sự quay lưng, thấy sự hòa tan. Ta đã cân từng con đường bằng trái tim của kẻ đã mất Miên, đã mất ông Câu, đã mất tất cả những gì không ai còn nhớ.

Gã dừng lại một nhịp.

— Ta không biết chọn con đường nào. Ta không biết con đường nào sẽ giữ được những gì đáng giữ. Ta chỉ biết một điều, ta không muốn chọn một mình. Ngươi đã nói chúng ta sẽ làm điều này cùng nhau. Ngươi đã nói chúng ta sẽ chọn cùng nhau. Ta giữ lời hứa đó. Ta sẽ đứng đây, ở phần của ta, và chờ ngươi chọn phần của ngươi. Dù ngươi chọn gì, ta sẽ chọn cùng ngươi. Dù ngươi gào, ta sẽ gào cùng. Dù ngươi quay lưng, ta sẽ quay lưng cùng. Dù ngươi hòa tan, ta sẽ hòa tan cùng.

Gã cảm nhận được sự rung động ở phía bên kia. Kẻ ngoài đang nghe. Kẻ ngoài đang hiểu. Kẻ ngoài đang chuẩn bị.

— Ta không biết điều gì đúng, gã nói tiếp. — Ta không biết điều gì sẽ cứu được những gì đáng cứu. Nhưng ta biết rằng, dù chúng ta chọn gì, chúng ta sẽ chọn vì tình thương. Chúng ta sẽ chọn vì những kẻ đã mất. Chúng ta sẽ chọn vì những kẻ còn lại. Chúng ta sẽ chọn vì những gì không ai viết ra được, không ai xóa được.

Gã dồn toàn bộ con người mình vào bàn tay đang đặt trên mặt nước.

— Ta sẵn sàng, gã nói. — Ta đang ở đây. Ta đang giữ nhịp. Ngươi chọn đi. Ta sẽ theo.

Và gã đứng đó, bàn tay đặt trên mặt nước dựng đứng, sợi dây trong lồng ngực căng lên, rung lên, chờ đợi.

Ở phía bên kia, một bàn tay khác đang vươn tới.

Cả hai cùng chạm vào cánh cửa.

Cả hai cùng đẩy.