Cái quảng cáo ấy đuổi theo Quỳnh suốt ba tuần.

Đi đâu cũng thấy. Mở điện thoại lên là thấy. Có hôm anh vừa nhắn tin cho mẹ xong, kéo xuống một cái, nó hiện ra ngay.

**"KHOÁ HỌC AI CHO NGƯỜI ĐI LÀM — 12 TRIỆU. CAM KẾT HOÀN TIỀN 200% NẾU KHÔNG HIỆU QUẢ."**

Bên dưới có ảnh một anh chừng ba mươi tuổi, đứng khoanh tay trước một cái ô tô, và một dòng chữ: *"Tôi từng làm công ăn lương như bạn."*

*

Quỳnh nhắn tin hỏi.

Bên kia trả lời trong bốn giây, nhiệt tình lắm:

*"Chào anh! Em là trợ lý tư vấn của thầy ạ. Khoá học đang có ưu đãi cuối cùng, chỉ còn 3 suất, anh muốn giữ chỗ không ạ?"*

Quỳnh hỏi: *"Cam kết hoàn 200% thì điều kiện thế nào ạ?"*

*"Dạ anh yên tâm! Bên em cam kết bằng văn bản luôn ạ. Anh chỉ cần học nghiêm túc là chắc chắn có kết quả!"*

*"Dạ em muốn xem văn bản cam kết trước khi đóng tiền được không ạ?"*

Bên kia im mười bảy phút.

Rồi: *"Dạ anh cứ đăng ký, sau khi đóng phí bên em sẽ gửi hợp đồng đầy đủ ạ!"*

*

Đây là chỗ mà chín người trong mười sẽ bỏ đi.

Quỳnh thì anh đóng tiền.

Mười hai triệu. Anh vay bạn bốn triệu cho đủ.

*

Hợp đồng gửi sau khi đóng tiền, đúng như họ nói. Bốn trang.

Quỳnh đọc trong hai tiếng, đọc như anh vẫn đọc mọi thứ.

Và ở trang ba, mục điều kiện hoàn tiền, có một danh sách.

*Học viên được hoàn 200% học phí nếu sau khoá học không đạt kết quả cam kết, với điều kiện:*

*a) Tham dự đầy đủ 100% các buổi học (có điểm danh);*

*b) Nộp đầy đủ 100% bài tập về nhà, đúng hạn;*

*c) Có mặt đầy đủ tại 4 buổi thực hành nhóm;*

*d) Nộp báo cáo ứng dụng cuối khoá, tối thiểu 3.000 chữ, kèm bằng chứng đã triển khai vào công việc thực tế;*

*e) Gửi yêu cầu hoàn tiền trong vòng 7 ngày kể từ ngày kết thúc khoá học.*

Năm điều kiện.

Quỳnh đọc lại lần thứ hai, rồi anh ngồi tính.

Khoá học hai mươi bốn buổi, mỗi buổi hai tiếng, tối thứ Ba và thứ Năm. Bài tập hai mươi bốn bài. Bốn buổi thực hành nhóm vào Chủ nhật. Báo cáo ba nghìn chữ.

Tổng cộng chừng một trăm hai mươi giờ.

Và anh hiểu ra cái mưu.

Người ta không lừa ai cả. Cái cam kết ấy là thật, chữ nào cũng thật. Người ta chỉ biết một điều: trong một trăm người đóng mười hai triệu, sẽ có chừng ba người đi đủ hai mươi bốn buổi.

Ba người ấy thì hoàn cho, có sao đâu.

*

Quỳnh đi đủ hai mươi bốn buổi.

Anh đi làm cả ngày, tối thứ Ba và thứ Năm chạy xe mười một cây số tới lớp, ngồi hai tiếng, rồi về. Chủ nhật đi thực hành nhóm.

Anh nộp đủ hai mươi bốn bài, bài nào cũng đúng hạn. Có bài anh làm đến hai giờ sáng.

Anh chụp màn hình mọi thứ. Anh lưu mọi thư xác nhận. Anh xin chữ ký điểm danh từng buổi, xin cẩn thận đến mức đến buổi thứ tám thì bạn trợ giảng phải hỏi:

"Anh ơi anh lưu làm gì nhiều thế ạ?"

"Dạ anh có tật hay quên."

*

Bây giờ tôi phải kể cái chuyện mà chính Quỳnh cũng không ngờ.

**Khoá học ấy không tệ.**

Nó không phải khoá học rởm. Người dạy có nghề thật. Trong hai mươi bốn buổi ấy có chừng chín buổi thật sự hay, có hai buổi hay đến mức Quỳnh ngồi nghe mà quên cả về.

Cái tệ nằm ở chỗ khác. Nó nằm ở cách bán: ở anh chàng khoanh tay trước ô tô, ở "chỉ còn ba suất", ở cái cam kết hai trăm phần trăm được thiết kế để không ai đòi được.

Người ta có một thứ tử tế trong tay. Rồi người ta đem bán nó bằng cách của kẻ bán thuốc dạo.

*

Buổi cuối cùng, Quỳnh nộp báo cáo.

Không phải ba nghìn chữ. Anh viết bảy nghìn hai trăm chữ.

Trong đó anh trình bày một thứ anh đã làm thật ở công ty: một cách sắp xếp lại quy trình đối soát tồn kho, dùng đúng những gì học được, rút thời gian đối soát cuối tháng từ ba ngày xuống bốn tiếng.

Anh đính kèm bằng chứng: ảnh chụp bảng đối soát trước và sau, thư xác nhận của anh Bình trưởng bộ phận, và số liệu bốn tháng liền.

Người chấm báo cáo là chính thầy dạy.

Ba hôm sau, thầy nhắn riêng cho Quỳnh:

*"Anh Quỳnh ơi, báo cáo của anh tôi đọc hai lần. Tôi dạy khoá này ba năm rồi, đây là báo cáo tốt nhất tôi từng nhận. Anh cho tôi xin phép dùng làm ví dụ cho khoá sau được không?"*

*

Ngày thứ tư sau khi kết thúc khoá học, Quỳnh gửi yêu cầu hoàn tiền.

Anh gửi kèm một tệp. Trong tệp có: hai mươi bốn ảnh điểm danh, hai mươi bốn bài tập kèm thư xác nhận đã nộp, bốn ảnh buổi thực hành nhóm, và bản báo cáo bảy nghìn hai trăm chữ.

Đủ cả năm điều kiện, không thiếu một dấu phẩy.

*

Bên trung tâm im ba ngày.

Rồi có người gọi. Không phải bạn trợ lý tư vấn nữa. Lần này là một chị, giọng khác hẳn, giọng của người có quyền quyết.

"Dạ em chào anh Quỳnh. Bên em đã nhận hồ sơ của anh."

"Vâng chị."

"Dạ anh ơi... em xin phép hỏi thật. Anh học có thấy được không ạ?"

Quỳnh im một lúc.

Rồi anh nói thật, vì anh vốn không biết nói khác:

"Dạ được chị ạ. Có chín buổi hay lắm. Em áp dụng được thật."

"Dạ..." Chị kia ngập ngừng. "Thế sao anh lại đòi hoàn tiền ạ?"

*

Và đây là câu trả lời của Trạng, câu mà về sau người ta chép lại nhiều nhất trong cả năm mẩu chuyện.

"Dạ chị ơi, em không đòi vì khoá học dở. Khoá học của chị hay."

"Vâng."

"Em đòi vì cái cam kết hai trăm phần trăm kia. Chị viết nó ra để bán hàng, chị biết là gần như không ai đòi được. Em muốn có một người đòi được."

Đầu dây bên kia im lặng khá lâu.

"Với lại," Quỳnh nói thêm, "nếu chị hoàn cho em thì chị chứng minh được là cam kết của chị thật. Cái đó bán được hơn cái ảnh đứng cạnh ô tô nhiều, chị ạ."

*

Trung tâm hoàn.

Hai mươi bốn triệu, chuyển đủ, đúng hạn bảy ngày.

Nhưng chuyện chưa hết ở đấy.

Vì hai tháng sau, cái trung tâm ấy sửa lại trang quảng cáo.

Họ bỏ cái ảnh khoanh tay trước ô tô. Họ bỏ dòng "chỉ còn ba suất". Và ở chỗ cam kết hai trăm phần trăm, họ để nguyên, nhưng thêm bên dưới một dòng mới:

*"Đã có 1 học viên nhận hoàn tiền theo cam kết này. Xem hồ sơ đầy đủ tại đây."*

Bấm vào cái "tại đây" thì ra bản báo cáo bảy nghìn hai trăm chữ của Quỳnh, đăng nguyên văn, có che tên công ty anh.

*

Người ta hỏi Quỳnh: thế rốt cuộc anh được gì.

Anh bảo: hai mươi bốn triệu, và một cách đối soát tồn kho.

"Thế còn cái trung tâm kia?"

"Họ được nhiều hơn tôi."

"Sao lại thế?"

Quỳnh cười.

**"Vì từ nay họ có một cái cam kết thật. Mà đồ thật thì bán được lâu hơn đồ giả nhiều."**