Đúng 8 giờ 45 phút sáng, Phúc dẫn ba vị khách đến vỉa hè đường Lê Lợi.

Không phải vỉa hè bình thường. Đây là vỉa hè huyền thoại — nơi mà xe máy chạy trên đó như đường riêng, nơi quán cà phê cóc chiếm ba phần tư lề, nơi người bán vé số lách qua những khoảng hở còn lại với tốc độ đáng ngưỡng mộ. Và trước mặt họ, đại lộ Lê Lợi trải dài với dòng xe máy chảy liên tục như một con sông không bao giờ cạn.

Phúc mở sổ tay ra. Bút bi màu đỏ. Chữ in hoa cẩn thận: "BÀI HỌC SỐ 1: QUA ĐƯỜNG."

Ông quay sang ba vị khách.

Marcus, người Mỹ đến từ Ohio, đang nhìn con đường với vẻ mặt của một người được yêu cầu nhảy từ tầng ba xuống bể bơi — mà chưa biết có bể bơi hay không. Anh năm ngoài bốn mươi, vai rộng, mặc áo phông có in hình cờ Mỹ — điều mà Phúc đã nhẹ nhàng khuyên đừng mặc nhưng Marcus giải thích rằng anh "muốn đại diện cho đất nước." Phúc gật đầu và ghi thêm vào sổ: "Ghi chú: Marcus sẽ đại diện cho đất nước anh ấy trên vỉa hè Lê Lợi."

Sophie, người Pháp đến từ Lyon, đang quay video bằng điện thoại. Cô khoảng ba mươi lăm tuổi, tóc nâu buộc gọn, giọng nói lanh lợi và có ý kiến về mọi thứ — bao gồm cả việc cà phê Việt Nam "quá mạnh" và nước mắm "có mùi thú vị." Máy quay của cô đang sweepan từ trái sang phải, bắt trọn cảnh dòng xe máy cuồn cuộn.

Và Tanaka, người Nhật đến từ Osaka, đứng thẳng người, hai tay khoanh trước ngực, mắt nheo lại đánh giá tình hình với vẻ nghiêm túc của một tướng quân đang xem xét chiến trường. Ông khoảng năm mươi, đi giày da đen bóng — điều mà Phúc cũng đã nhẹ nhàng khuyên đừng đi nhưng Tanaka giải thích rằng ông "luôn mặc trang trọng khi học điều mới."

Phúc hắng giọng.

"Kính thưa quý khách," ông bắt đầu bằng tiếng Anh có trọng âm Sài Gòn rất đặc trưng, "đây là bài học quan trọng nhất trong chuyến tour. Nếu quý khách học được kỹ thuật này, quý khách có thể sống ở Việt Nam. Nếu không học được — quý khách vẫn sống, nhưng sẽ đứng ở vỉa hè rất lâu."

Ông dừng lại để hiệu ứng này ngấm vào.

"Kỹ thuật qua đường Việt Nam có bốn nguyên tắc." Phúc giơ bốn ngón tay lên. "Một: bước đều. Không nhanh, không chậm. Đều. Hai: không chạy. Tuyệt đối không chạy. Chạy là chết." Ông nói câu cuối rất nhẹ nhàng, như thể đang đọc dự báo thời tiết. "Ba: nhìn thẳng. Không nhìn xe. Nhìn thẳng vào đối diện. Bốn: tin vào vũ trụ."

Marcus giơ tay. "Xin lỗi, tin vào vũ trụ nghĩa là sao?"

Phúc nhìn anh một giây. "Nghĩa là tin rằng tài xế sẽ vòng qua anh."

"Và họ sẽ vòng qua thật không?"

"Hầu hết sẽ vòng qua."

"Hầu hết?"

"Nguyên tắc số bốn." Phúc gật đầu xác nhận. "Tin vào vũ trụ."

Sophie thấp xuống cười, vẫn quay video. "C'est magnifique," cô thì thầm bằng tiếng Pháp. "Tuyệt vời."

Phúc bước ra mép vỉa hè. "Tôi sẽ demo." Và ông bước ra đường.

Điều xảy ra tiếp theo là một trong những cảnh tượng đẹp nhất mà Marcus từng thấy trong đời, dù anh sẽ không bao giờ mô tả nó bằng từ "đẹp." Dòng xe máy — hàng chục chiếc — tự nhiên chia ra như nước gặp đá. Không có xe nào dừng lại. Không có xe nào bấm còi. Chúng chỉ đơn giản là vòng qua Phúc, như thể ông là một phần cố định của không gian và mọi người đã biết ông ở đó từ trước. Phúc bước đều, nhìn thẳng, tay vẫn cầm sổ. Sang đến bên kia, ông quay lại, gật đầu, rồi bước trở về — cũng y chang.

"Ai muốn thử trước?" ông hỏi.

Im lặng kéo dài khoảng ba giây.

Sau đó Marcus nói: "Tôi sẽ... quan sát thêm một chút."

"Tôi cũng vậy," Sophie đồng ý, lần đầu tiên cô và Marcus đồng ý với nhau về bất cứ điều gì.

Tanaka không nói gì. Ông chỉ tiếp tục nheo mắt nhìn con đường.

Mười lăm phút sau.

Marcus vẫn đứng ở mép vỉa hè. Chân trái ông đã nhấc lên ba lần — và hạ xuống ba lần. Lần thứ nhất vì một chiếc xe tải nhỏ. Lần thứ hai vì một chiếc xe máy kéo theo đoàn bốn người. Lần thứ ba vì không có lý do gì cụ thể ngoài việc anh nhìn thấy dòng xe và não bộ anh gửi tín hiệu khẩn: "Chưa. Chưa phải lúc. Đợi thêm."

"Khi nào thì hết xe?" anh hỏi Phúc.

Phúc nhìn đồng hồ. "Khoảng... 11 giờ đêm. Nhưng lúc đó vẫn còn xe, chỉ ít hơn."

"Tức là không bao giờ hết?"

"Bài học số bốn," Phúc nhắc nhở.

Marcus thở dài dài. Anh là người đã tự lái xe qua mưa đá ở Colorado, đã leo núi Kilimanjaro với một đầu gối bị đau, đã ăn sáng tại bốn mươi sáu bang nước Mỹ trong một chuyến đi ba tháng. Nhưng vỉa hè Lê Lợi lúc 9 giờ sáng là một thử thách khác loại.

"Vấn đề," anh nói chậm rãi, như một người đang tự phân tích, "là ở Mỹ, xe sẽ dừng lại cho tôi. Bản năng của tôi nói rằng nếu tôi bước ra, xe sẽ dừng."

"Bản năng của anh sai," Phúc nói nhẹ nhàng.

"Tôi biết. Nhưng bản năng không nghe lý luận."

Phúc ghi vào sổ: "Marcus. Bản năng cứng đầu."

Sophie quyết định thử lúc phút thứ mười tám.

Cô bước ra — và lập tức la hét bằng tiếng Pháp.

Không phải la hét vì bị đụng. Không có xe nào đụng cô. Xe vẫn vòng qua, đúng như Phúc đã nói, đúng như vật lý Sài Gòn vận hành. Nhưng Sophie la hét vì bản năng người Pháp khi gặp tình huống không theo quy tắc là phải bày tỏ ý kiến ngay lập tức và to.

"FAITES ATTENTION!" cô hét vào một chiếc xe máy màu đỏ vừa vòng qua cách cô khoảng mươi lăm centimét. "C'EST DANGEREUX! VOUS ÊTES FOUS?!"

Tài xế xe màu đỏ quay lại nhìn cô, vẻ mặt bình thản hoàn toàn, rồi tiếp tục đi.

Sophie tiếp tục bước. Tiếp tục la hét. Bằng tiếng Pháp. Mỗi lần một chiếc xe vòng qua, cô có một bình luận. "MON DIEU!" khi xe máy chở ba người. "INCROYABLE!" khi một chiếc xe đạp điện xuất hiện từ hướng ngược chiều. "MAIS C'EST QUOI ÇA?!" khi người đàn ông chở theo bó cọng hành lá dài đến mức cọng hành gần quét vào mặt cô.

Nhưng cô sang được đến bên kia.

Đứng ở bên kia đường, tóc hơi bù, điện thoại vẫn quay, cô quay lại nhìn con đường mình vừa vượt qua với vẻ mặt của người vừa sống sót qua trận chiến.

"Ça marche!" cô hét sang cho Marcus và Tanaka. "Xe họ tránh thật!"

Phúc ghi vào sổ: "Sophie. Sang được. Phương pháp: la hét bằng tiếng Pháp. Hiệu quả không rõ nhưng kết quả tốt."

Còn lại Marcus và Tanaka.

Marcus nhìn Tanaka. Tanaka nhìn con đường.

"Ông đi trước đi," Marcus nói.

Tanaka không trả lời ngay. Ông đứng im thêm khoảng hai phút, mắt vẫn nheo, đánh giá. Rồi ông làm một điều mà Marcus không ngờ tới: ông nhắm mắt lại.

Hai tay ông đặt trước ngực, ngón tay chắp lại nhẹ. Môi ông mấp máy — không thành tiếng, nhưng rõ ràng là đang đọc gì đó.

Phúc nghiêng đầu. "Ông đang làm gì vậy?"

"Đọc kinh," Tanaka trả lời, mắt vẫn nhắm. Giọng ông bình thản đến mức siêu nhiên.

"Kinh... gì ạ?"

"Bát Nhã Tâm Kinh. Ngắn thôi. Hai trăm sáu mươi chữ."

Phúc gật đầu chậm. Ông chưa bao giờ thấy khách nào chuẩn bị tâm lý theo cách này. Ông ghi vào sổ: "Tanaka. Đọc kinh. Quan sát."

Hai phút rưỡi sau, Tanaka mở mắt. Ông nhìn thẳng vào bên kia đường — không nhìn xe, không nhìn gì khác, chỉ nhìn điểm đến. Rồi ông bước ra.

Và điều kỳ lạ xảy ra.

Không phải xe vòng qua nhiều hơn, hay ít hơn. Xe vòng qua y như với Phúc, y như với Sophie. Nhưng Tanaka bước đi với một sự điềm tĩnh kỳ lạ — chân bước đều, người thẳng, mắt nhìn thẳng — và toàn bộ con người ông toát ra cái gì đó mà Phúc chỉ có thể mô tả là "sự không sợ hãi tuyệt đối." Không phải liều lĩnh. Không phải thiếu ý thức. Chỉ đơn giản là... chấp nhận.

Tanaka sang đến bên kia.

Đứng cạnh Sophie, ông quay lại, gật đầu một lần về phía Phúc và Marcus.

Sophie vỗ tay.

Marcus nhìn cảnh đó, rồi nhìn lại con đường, rồi nhìn Phúc.

"Ông ấy vừa... sang bằng cách nhắm mắt?"

"Và đọc kinh," Phúc xác nhận.

"Điều đó có... hợp lý không?"

Phúc suy nghĩ một chút. "Bài học số bốn là tin vào vũ trụ. Ông Tanaka có lẽ có kết nối với vũ trụ tốt hơn chúng ta."

Marcus im lặng một lúc. Anh nhìn dòng xe. Nhìn Tanaka và Sophie đang đứng bên kia. Nhìn Phúc đang bình thản chờ đợi với cây bút bi đỏ trên tay.

"Tôi có thể đọc kinh không? Tôi theo đạo Tin Lành."

"Được," Phúc nói. "Kinh nào cũng được. Quan trọng là tin."

Marcus gật đầu. Anh không nhắm mắt — điều đó vẫn quá cách xa bản năng sinh tồn của anh. Nhưng anh thì thầm gì đó — Phúc đoán là lời cầu nguyện, hoặc có thể là câu thần chú tự nghĩ ra — rồi anh bước ra đường.

Và hét to: "OH GOD OH GOD OH GOD" suốt toàn bộ quãng đường.

Nhưng anh sang được.

Đứng bên kia, tay anh run nhẹ, mặt anh trắng bợt, nhưng mắt anh sáng lên với thứ ánh sáng của người vừa vượt qua thử thách thực sự.

"TÔI ĐÃ SANG!" anh hét, không cần thiết vì ba người còn lại đứng cách anh ba mét. "TÔI ĐÃ SANG ĐƯỜNG Ở VIỆT NAM!"

Sophie vỗ tay. Tanaka gật đầu trang nghiêm như đang trao huân chương.

Phúc sang bên kia đường — bước đều, không nhìn xe, không la hét, không đọc kinh, tay vẫn cầm sổ — rồi đứng trước mặt ba người khách.

Ông nhìn xuống sổ. Bút bi đỏ. Chữ in hoa chậm rãi:

"BÀI HỌC 1: HOÀN THÀNH. CHƯA MẤT KHÁCH NÀO. THÀNH CÔNG."

Ông gạch dưới chữ "THÀNH CÔNG" hai lần.

Rồi ông nhìn lên, lần đầu tiên trong sáng nay, một nụ cười nhỏ xuất hiện ở khóe miệng.

"Quý khách biết không," ông nói, giọng bình thản như người đọc báo cáo, "trong hai năm làm tour này, tôi đã dẫn ba mươi bảy đoàn. Bài học qua đường là bài học duy nhất mà tất cả mọi người đều hoàn thành." Ông dừng lại. "Chỉ là... mỗi người một cách khác nhau."

Marcus còn đang thở dốc nhìn ông. "Chưa có ai thất bại?"

"Chưa ai thất bại," Phúc xác nhận. "Người Mỹ thường hét. Người Pháp thường la bằng tiếng Pháp. Người Nhật thường thiền. Người Úc thường cười to và chạy — tôi không khuyến khích nhưng kết quả vẫn tốt." Ông nhìn ba người. "Bí quyết thật sự không phải là kỹ thuật. Bí quyết là — dù anh hét, dù cô la, dù ông thiền — cuối cùng anh vẫn phải bước. Chỉ cần bước."

Sophie hạ điện thoại xuống lần đầu kể từ khi họ đến Lê Lợi.

"C'est profond," cô nói khẽ. "Sâu sắc thật."

Tanaka gật đầu một lần, như người xác nhận điều đã biết từ trước.

Marcus nhìn xuống tay mình, rồi nhìn con đường mình vừa đi qua, rồi nhìn Phúc.

"Ông biết không," anh nói chậm, "tôi đã leo Kilimanjaro. Tôi đã lái xe qua bão tuyết. Nhưng cái cảm giác vừa rồi—" anh lắc đầu, "tôi không biết diễn tả."

"Tự do," Phúc nói đơn giản.

Anh nhìn ông.

"Đó là cảm giác khi học được điều người địa phương biết mà du khách không biết," Phúc giải thích. "Không phải thủ thuật. Không phải mẹo vặt. Chỉ là — hiểu rằng dòng xe không phải kẻ thù. Chỉ là dòng chảy. Và mình là một phần của dòng chảy đó."

Lặng im một chút.

Trên đường Lê Lợi, dòng xe máy vẫn chảy, không ngừng, như nó đã chảy từ sáng sớm và sẽ chảy đến tối khuya. Tiếng còi thỉnh thoảng vang lên không phải vì giận dữ mà chỉ là ngôn ngữ — "tôi đây, tôi đang đến." Người bán vé số lách qua. Quán cà phê cóc bên vỉa hè bắt đầu đông khách buổi sáng.

Phúc đóng sổ lại.

"Bài học hai," ông thông báo, "là ăn bún bò vỉa hè mà không hỏi bếp ở đâu. Theo tôi."

Sophie mở điện thoại lên quay tiếp.

Marcus đi theo, bước chân lần này vững hơn một chút.

Tanaka điều chỉnh lại cà vạt, nhìn đoạn đường phía trước, và bước đi —

với vẻ mặt của người đã sẵn sàng cho bất cứ điều gì.