Sổ trực Đồn biên phòng Cù Bai ghi lại lúc 1 giờ 52 phút sáng: "Phát hiện đối tượng không rõ danh tính tại hàng rào phía tây, nghi vấn thương tích nặng, chưa xác định dân sự hay quân nhân." Nét chữ viết vội, một góc trang giấy nhòe vì tay người ghi vẫn còn run.

Binh nhất Lê Quang Vinh đang gác ca đêm thì nghe tiếng động đầu tiên — không phải tiếng bước chân, mà giống tiếng thứ gì đó bị kéo lê qua đá sỏi, chậm và đều, như một cỗ máy sắp hết pin.

"Ai đó!" Vinh hét, tay bật đèn pin rọi thẳng về phía hàng rào, tim đập nhanh hơn hẳn bất kỳ ca trực nào trong hai năm quân ngũ của cậu.

Ánh đèn quét trúng một bóng người đang bò, không còn đủ sức đứng dậy, quần áo rách tả tơi bết đầy bùn khô nhiều lớp, một bên ống chân kéo lê theo cách không tự nhiên.

"Đứng lại! Giơ tay lên!" Vinh hét tiếp theo đúng quy trình, giọng đã lộ rõ sự hoảng loạn không giấu được.

Bóng người không dừng, cũng không thể dừng, tiếp tục bò về phía ánh sáng, một cánh tay đưa lên — không phải để đầu hàng, mà như đang cố với tới một thứ gì đó xa hơn hẳn cả hàng rào trước mặt.

Vinh bỏ quy trình, chạy thẳng tới, tay kia giật bộ đàm hét gọi đồng đội.

"Có người bị thương nặng ở hàng rào tây! Cần quân y ngay lập tức!"

Khi cậu tới đủ gần để soi rõ, người đàn ông đã ngã sấp, hơi thở khò khè đứt quãng, môi nứt nẻ rớm máu vì khát nhiều ngày liền. Ước chừng ba mươi lăm, bốn mươi tuổi, khó đoán chính xác hơn vì gương mặt hốc hác biến dạng, hai mắt trũng sâu như đã không ngủ hoặc không dám ngủ suốt một khoảng thời gian không thể đo đếm nổi.

"Anh ơi, anh nghe được không?" Vinh quỳ xuống, đỡ lấy vai người đàn ông, cố giữ anh tỉnh táo.

Người đàn ông hé mắt, ánh nhìn mất phương hướng một lúc trước khi cố định lại vào gương mặt Vinh, môi mấp máy không phát ra âm thanh rõ ràng.

"Từ từ, đừng cố nói, đồng đội tôi đang tới rồi." Vinh nói, cố giữ giọng bình tĩnh dù bàn tay đang run.

Người đàn ông lắc đầu yếu ớt, cố nhấc bàn tay phải lên — bàn tay đã nắm chặt một thứ gì đó từ đầu tới giờ mà Vinh chưa kịp để ý vì mải nhìn vào gương mặt anh.

"Đưa..." Người đàn ông thều thào, âm thanh gần như chỉ là hơi thở có hình dạng của một từ.

"Đưa cái gì? Anh cứ đưa cho tôi, tôi giữ cho."

Bàn tay run rẩy mở ra một phần, đủ để lộ một góc của một vật gì đó bọc trong lớp ni lông rách, ố vàng vì mồ hôi và nước. Nhưng ngay khi Vinh vừa chạm ngón tay vào, người đàn ông siết chặt lại, ánh mắt bỗng tỉnh táo hẳn lên trong một khoảnh khắc ngắn ngủi.

"Chỉ... chỉ huy. Phải đưa... tận tay chỉ huy."

"Chỉ huy nào? Anh thuộc đơn vị nào?"

Người đàn ông không trả lời câu hỏi, chỉ lặp lại, giọng yếu dần theo từng chữ.

"Không... không được để lộ. Đúng quy trình..."

Hai người lính khác chạy tới cùng cáng cứu thương, quân y đồn vội vàng kiểm tra mạch, đồng tử, huyết áp — mọi con số đều xấu đi nhanh chóng ngay trước mắt họ. Một người trong số đó vừa chạy vừa gào vào bộ đàm gọi trực ban đồn trưởng, giọng đứt quãng vì hụt hơi.

"Huyết áp bảy mươi trên bốn mươi, mạch một trăm ba mươi, đồng tử phản xạ chậm." Quân y đọc số liệu thành tiếng, tay vẫn không ngừng thao tác. "Da khô, không đổ mồ hôi dù đang sốt, đây là mất nước độ ba, cơ thể đã ngừng điều tiết bù."

"Bao lâu thì nguy hiểm tính mạng, thưa anh?" Vinh hỏi, giọng run.

"Với tình trạng này, tính bằng phút chứ không phải giờ." Quân y đáp, không ngẩng lên. "Huyết áp tụt nhanh, mất nước cấp độ nặng, có dấu hiệu suy đa cơ quan. Cần trực thăng cấp cứu ngay, đồn mình không đủ thiết bị."

Đồn phó Nguyễn Văn Hòa, người đã trực biên giới này gần hai mươi năm, chạy tới sau cùng, khựng lại vài giây khi nhìn thấy mặt người đàn ông dưới ánh đèn pin.

"Tôi từng nghe kể có người đi lạc từ phía tây dãy đá vôi đó về được, cách đây phải hai, ba chục năm rồi." Ông nói khẽ với viên sĩ quan trực ban vừa chạy tới, giọng không giấu được vẻ rùng mình. "Hồi đó người ta đồn cả một đội biến mất không dấu vết, còn người duy nhất về được thì kể chuyện không đầu không cuối rồi mất trí luôn, chẳng ai tin. Tôi cứ tưởng đó chỉ là chuyện thêu dệt của lính già kể nhau nghe lúc gác đêm."

"Anh nghĩ hai chuyện này có liên quan?" Viên sĩ quan hỏi.

"Tôi không dám nghĩ xa vậy. Nhưng nhìn cách anh ta bò về, y hệt như người ta từng tả lại." Hòa lắc đầu, xua tay như muốn xua luôn ý nghĩ đó đi.

Người đàn ông, như thể nghe được câu đó và hiểu rằng thời gian mình còn lại không nhiều, dùng chút sức lực cuối cùng đẩy vật đang nắm chặt về phía Vinh, lần này không rút lại nữa.

"Nói với... Trọng." Anh thều thào, đây là lần đầu tiên anh nói ra được một cái tên rõ ràng. "Chỉ Trọng thôi. Không ai khác."

Đó là câu cuối cùng anh nói được thành tiếng. Vài phút sau, trước khi trực thăng cấp cứu kịp cất cánh từ đơn vị gần nhất, tim anh ngừng đập.

Vinh đứng chết lặng, tay vẫn cầm vật bọc ni lông còn ấm hơi tay người vừa mất, không biết cái tên "Trọng" mà người đàn ông vừa nhắc tới thuộc về ai, cấp bậc nào, đơn vị nào — chỉ biết đó là điều cuối cùng một người xa lạ đã đánh đổi cả mạng sống để nói ra cho bằng được.

Cậu mở lớp ni lông run rẩy, ánh đèn pin rọi vào bên trong: một mảnh giấy gấp nhỏ khắc đầy những ký hiệu hình học kỳ lạ chưa từng thấy ở bất cứ đâu, và ba viên khoáng vật nhỏ, ánh lên một sắc màu không giống bất kỳ loại đá nào Vinh từng học trong đợt huấn luyện nhận diện địa hình biên giới.

Đồn phó Hòa nhìn ba viên đá qua vai Vinh, im lặng một lúc lâu trước khi lên tiếng.

"Cất kỹ, đừng để ai chạm vào ngoài người có thẩm quyền." Ông nói, giọng đã lấy lại vẻ nghiêm nghị của một sĩ quan chỉ huy. "Và đừng kể chuyện lính già lúc nãy cho ai nghe, kể cả trong báo cáo. Tôi không muốn cấp trên nghĩ đồn mình đang thêu dệt chuyện ma."

Vinh gật đầu, cẩn thận gói lại mảnh giấy và ba viên khoáng vật vào đúng lớp ni lông cũ, tay vẫn chưa hết run, không biết mình vừa chạm vào thứ gì lớn hơn hẳn một ca cấp cứu biên giới thông thường.