Mực trong cuốn sổ bìa chàm còn ướt, bóng lên dưới nắng sớm như vệt ốc bò.

Kình leo từ chiếc xuồng ba lá buộc đuôi ghe lên mui, rón rén, ngồi xổm sau lưng thầy Đức. Thầy ngồi xếp bằng ở đuôi ghe, sổ mở trên đầu gối, cán bút kẹp giữa hai ngón. Kình rướn cổ qua vai thầy, dò từng chữ.

Nó đọc được hết. Không sót chữ nào. Mười mấy tháng trước, cũng một cuốn sổ như vầy, nó chỉ thấy toàn con kiến bò.

"Thầy ghi vậy chi thầy?"

Thầy Đức không quay lại. "Đúng phép, ghi việc."

"Con rửa chén cũng là việc hả thầy?"

"Việc nhỏ nhất. Nên ghi trước."

"Việc lớn thì ghi sau?"

"Việc lớn thì người ta tự nhớ. Việc nhỏ mới cần sổ."

Kình ngó lại dòng mực. Ba chén cơm. Tự rửa chén. Trong dòng đó không có chữ Kình. Chỉ có bốn chữ người bị áp tải, nằm ngay ngắn ở đầu dòng như một cái tên.

Nó không nói gì về chuyện đó. Nó hỏi chuyện khác.

"Hạn định là bữa nào vậy thầy?"

"Chưa định."

"Chừng nào thầy định?"

"Khi nào tôi thấy cần định."

"Vậy giờ thầy chưa thấy cần."

"Giờ tôi thấy cần ăn sáng." Thầy Đức gấp sổ, thổi một hơi lên trang mực cho khô rồi mới gấp hẳn. "Cậu xuống coi nồi cháo giùm thầy Khiêm. Ông già ngồi canh lửa mà ngủ gục hai lần rồi."

Kình tụt xuống khoang. Thầy Khiêm ngồi bên cái lò đất, lưng thẳng, mắt nhắm, một tay vẫn cầm đôi đũa cả gác trên miệng nồi. Kình chưa kịp lấy đũa thì thầy mở mắt.

"Ta không ngủ."

"Dạ."

"Ta nghe cháo."

"Cháo kêu sao thầy?"

"Kêu là sắp khét." Thầy đưa đôi đũa cho nó. "Con khuấy đi."

Trên vai trái Kình, Cộc thò mặt xuống nồi, hít một hơi dài. "Khét thiệt. Ông thầy thuốc này nghe đúng."

"Ông ấy ngửi chớ nghe gì."

"Già rồi thì mũi với tai đổi chỗ cho nhau. Tao biết."

Kình múc một chén, bưng ra mũi ghe. Piên ngồi đó, gùi trên lưng, mắt ngó ngược dòng.

"Piên ăn đi."

"Piên no."

"Piên ăn cái gì mà no?"

"Ăn gió." Cô vẫn không quay lại. "Gió sông dưới này mặn, ăn một bụng là no."

"Gió đâu có mặn, Piên."

"Dưới này cái gì cũng mặn mà nè." Cô đưa tay ra sau, không nhìn, đón lấy chén cháo. "Để đó. Nguội Piên ăn."

Kình để chén cháo cạnh chân cô. Tới cửa mui nó ngoái lại. Chén đã vơi một nửa.

Trưa, ghe đang xuôi giữa dòng êm thì thầy Đức bẻ lái. Mũi ghe quẹo vô một bến chợ cá ven bờ, cọc tre cắm lởm chởm, mấy chiếc xuồng con đậu sát nhau, mùi cá khô với mùi khói rơm xộc ra tận mặt nước.

"Lên ăn," thầy Đức nói.

Piên ngồi lì trên mũi ghe. Cái gùi vẫn đeo trên lưng, từ hôm rời bến Vàm Tre tới giờ cô chưa tháo ra lần nào, kể cả lúc ngủ. Cô không quay lại.

"Thầy đi vầy chừng nào Piên tới bản?"

Thầy Đức buộc dây ghe vô cọc, thắt một nút chắc rồi mới đáp.

"Giám gọi cậu Kình. Cô về bản thì phải ghé Giám trước. Tôi đi nhanh thì cô tới Giám nhanh. Mà Giám không nhanh theo cô."

Piên quay đầu lại. Cô nhìn thầy Đức một lúc lâu, môi mím. Kình biết cái mím đó. Hồi ở Giám, mỗi lần học sinh Khoa Bút kêu cô là con đồng, cô cũng mím vậy, rồi thôi.

Thầy Khiêm chống tay đứng dậy, lom khom bước tới mũi ghe, chìa tay ra.

"Con đỡ ta lên bờ. Chân ta không nghe lời."

Piên ngó bàn tay thầy, run run trong gió. Cô thở ra một hơi, đứng dậy, đỡ thầy bước lên cầu ván. Cái gùi vẫn trên lưng.

Khuê đi sau cùng, cái tráp giấy ôm trước ngực bằng hai tay. Cô lướt ngang Kình, nói nhỏ không nhìn nó.

"Thầy Đức đang định hạn định đó huynh."

"Định gì đâu. Thầy đi ăn."

"Đi chậm là định." Khuê bước lên cầu ván, bước cẩn thận vì ván ướt. "Ở Giám, người ta không ghi ngày lên lệnh là để người cầm lệnh tự chịu cái ngày mình chọn. Thầy Đức đang chọn."

Kình đứng ở mép cầu, nhìn theo lưng cô. Nó chưa hiểu hết. Nó cúi xuống, chồm ra khỏi mép ván, vốc nước sông rửa tay. Nước lạnh, đục màu phù sa, chảy qua kẽ ngón.

"Con coi chừng té!"

Tiếng khàn hét ngay bên tai nó. Kình khựng lại, hai bàn tay còn úp trong nước.

Trên vai nó, Cộc cứng người. Bàn tay duy nhất của nó túm chặt cổ áo vá. Rồi nó nói tiếp, nhanh, giọng cao hơn bình thường một nấc.

"Tao nói con nhóc. Con... nhóc. Nhóc con. Mày là nhóc con. Chồm ra vậy té chết đuối, cá nó rỉa, ai đi vớt."

Kình không quay đầu. Nó rửa tay tiếp, rửa lâu hơn cần.

Trên bờ, Khuê đã nghe ra chữ. Cô cúi mặt xuống nắp tráp, vai rung. Piên đứng cạnh thầy Khiêm cười thành tiếng, cười to, lần đầu từ hôm đọc thư mẹ. Thầy Khiêm không cười, nhưng râu bạc dưới cằm thầy động đậy.

Thầy Đức đứng sau lưng Kình, trên cầu ván. Cuốn sổ đã mở sẵn trong tay, ngòi bút chấm mực. Thầy nhìn xuống trang giấy một lúc.

Rồi thầy gấp sổ lại. Không ghi.

Đêm, ghe neo trong một vụng nước lặng, xa tiếng chợ. Đèn trong mui đã tắt. Piên ngủ ngồi, lưng dựa vô gùi. Khuê nằm co ở góc, ôm tráp. Ngoài đuôi, tiếng thầy Đức ngáy đều như mái chèo khua.

Kình ngồi dựa mạn, chưa ngủ được. Cộc trên vai nó gục đầu xuống, lông xù phồng ra vì hơi sương. Nó trượt dần. Từ vai xuống cánh tay, từ cánh tay xuống đùi. Rồi nằm đó, cuộn tròn, cái khúc tay cụt kẹp dưới cằm, thở khò khè nho nhỏ.

Kình không nhúc nhích.

Nó đặt hai tay lên đầu gối, cách cái cục lông chừng một gang. Không chạm. Chân nó tê dần, rồi tê tới mức không còn biết mình có chân. Muỗi vo ve bên tai. Nó không đập.

Tới lúc gà trên bờ gáy tiếng đầu, nó vẫn ngồi y vậy, hai tay trên gối.