Mười hai ngày sau lần đầu đến xưởng, Lan quay lại.

Lần này không gọi trước, không có lý do chính thức nào ngoài việc cô đang đi bộ gần khu Tây Thị vào buổi sáng cuối tuần và cảm thấy chân tự nhiên dẫn về phía tòa nhà cũ đó. Cô đã đi bộ theo thói quen sáng thứ Bảy — con đường quen thuộc dọc theo bờ kênh nhỏ, ngang qua hàng bánh mì còn nghi ngút khói, qua mấy đứa trẻ đang đá cầu trước thềm nhà — nhưng hôm nay chân không theo đường cũ. Chân tự rẽ. Và Lan không hỏi tại sao. Cô không phân tích thói quen đó. Những ngày gần đây Lan hay không phân tích nhiều thứ mà trước kia cô sẽ phân tích kỹ đến từng chi tiết.

Đó tự nó đã là điều kỳ lạ, dù Lan chưa đủ khoảng cách để nhìn thấy sự kỳ lạ ấy.

Khánh mở cửa và nhìn Lan với ánh mắt không ngạc nhiên — không phải ánh mắt của người đã chờ, nhưng cũng không phải ánh mắt của người bị làm phiền. Một thứ gì đó ở giữa, bình tĩnh như mặt hồ buổi sáng sớm chưa có gió.

"Vào đi," cô nói.

Lan bước vào xưởng. Sáng sớm, ánh đèn chưa bật, ánh sáng từ cửa sổ hướng bắc trải nhẹ lên sàn gỗ và những bức tranh dọc tường — thứ ánh sáng trắng mỏng của buổi sớm cuối tuần, chưa đủ ấm, còn vương chút se lạnh của đêm qua chưa tan hết. Khánh vừa vẽ xong một bức nhỏ — để trên giá, chưa khô hẳn, mùi dầu lanh còn nồng trong không khí, quyện lẫn với mùi gỗ cũ của sàn nhà và mùi bụi nhẹ trên những cuốn sách xếp dọc theo chân tường. Lan đứng ở giữa phòng và hít thở mùi đó, quen thuộc từ lần trước — lạ là cô nhớ mùi đó, dù lần đầu cô đến cô không để ý đến việc mình đang ghi nhớ bất cứ điều gì.

Bức tranh mới trên giá nhỏ, Lan liếc nhìn. Vẫn ánh bạc. Vẫn cái thứ ánh sáng không có nguồn rõ ràng, trải ra trên nền tối như hơi thở, như thứ gì đó đang sống.

"Tôi có điều muốn kể," Lan nói sau một lúc.

Giọng cô bình thường — không run, không do dự — nhưng bên trong những từ đó có gì đó đã được nén lại mười hai ngày, chờ được thốt ra.

Khánh kéo hai chiếc ghế thấp ra và ngồi, không hỏi, không giục. Lan ngồi đối diện, cái túi xách đặt xuống sàn bên chân, hai tay khoanh nhẹ trong lòng như người đang giữ thứ gì mỏng manh không muốn rơi. Bên ngoài cửa sổ, tiếng Nguyệt Không buổi sáng cuối tuần — thưa hơn ngày thường, chậm hơn, không có tiếng còi xe vội, không có bước chân gấp. Người ta cuối tuần không có lý do gì để vội. Thành phố thở khác đi vào những buổi sáng như vậy.

"Tám ngày trước, tôi mơ lần đầu tiên trong đời," Lan nói.

Cô không thêm gì vào câu đó ngay, chỉ để nó đứng một mình trong không khí xưởng vẽ — đứng như cột khói mỏng, chờ gió quyết định sẽ làm gì với nó. Khánh không nói gì, không tỏ ra ngạc nhiên hay không ngạc nhiên. Chỉ chờ, với sự kiên nhẫn của người đã quen với những câu chuyện cần thời gian để bắt đầu đúng cách.

"Tôi không biết gọi nó là gì," Lan tiếp tục. Cô nhìn xuống tay mình một lúc, rồi nhìn lên. "Không có hình dạng cụ thể. Không có câu chuyện, không có người, không có địa điểm nào tôi nhận ra. Chỉ là ánh sáng." Cô dừng lại một lúc ngắn, môi mím lại như đang thử từ trước khi thốt ra. "Ánh sáng bạc. Trên nền tối. Không rõ nguồn gốc từ đâu — tôi không thấy cái... trăng của chị. Không thấy hình dáng gì cả. Chỉ thấy ánh sáng của nó trải ra, như thứ gì đó đang toả mà không cần thân xác."

Khánh ngồi rất im. Hai tay đặt lên đầu gối, lưng thẳng, mắt nhìn Lan không rời nhưng không ép.

"Ấm," Lan nói, giọng nhỏ hơn một chút, như thể từ đó không quen nằm trong miệng theo nghĩa này — như thể cô vẫn đang học cách phát âm nó theo nghĩa mới. "Ánh sáng đó ấm theo cách kỳ lạ. Không phải ấm như ánh đèn hay như mặt trời lúc ban trưa. Ấm hơn. Ấm theo kiểu đi vào trong hơn. Và buồn hơn."

Cô ngẩng đầu nhìn Khánh, và lần đầu tiên trong buổi sáng đó có một tia gì đó gần với hoang mang trong mắt cô. "Chị không thấy kỳ không? Vật thể phát sáng mà lại buồn."

"Tôi thấy trong mơ hàng chục lần rồi," Khánh nói. Giọng cô không an ủi, không giải thích — chỉ xác nhận, bằng phẳng và chắc chắn như đặt một viên đá xuống đất. "Tôi hiểu cái chị nói."

Lan gật đầu chậm. Trong mắt cô có gì đó thư ra một chút, như sợi dây được nới lỏng.

"Tôi thức dậy và không biết mình đang cảm thấy gì. Nằm trong bóng tối của phòng mình — tôi không bật đèn ngay, không dám — và cứ nhìn lên trần nhà. Không biết từ nào để gọi cái gì đang ở trong ngực." Lan nhìn xuống lòng bàn tay mình một lúc như thể câu trả lời có thể nằm ở đó. "Không phải sợ — hoặc có một chút sợ nhưng không phải loại sợ muốn chạy trốn. Không phải buồn. Không phải vui. Giống hơn..." Cô nhìn lên trần nhà tìm từ, và Khánh ngồi chờ, không lấp đầy khoảng trống. "Giống như đứng trước cửa một căn nhà mình từng ở và không nhớ rằng từng ở, nhưng cơ thể nhớ. Tay tự với về phía tay nắm cửa. Chân biết bậc thềm cao bao nhiêu mà không cần nhìn xuống."

Ánh sáng từ cửa sổ hướng bắc dịch chuyển nhẹ khi mây trôi qua bên ngoài — bóng tối và sáng luân phiên trên sàn gỗ như nhịp thở chậm của buổi sáng.

Khánh nhìn người phụ nữ ngồi đối diện và thấy rõ điều cô đã thoáng nhận ra lần đầu Lan đến — đây không phải người đến xem tranh vì tò mò hay vì ai đó kể. Đây không phải người đến vì thẩm mỹ hay vì bài viết nào đó trên mạng về xưởng vẽ kỳ lạ ở khu Tây Thị. Đây là người mà cái gì đó trong tranh gọi đến, và người đó đang từ từ nhận ra mình đã được gọi từ rất lâu trước khi biết có tiếng gọi.

"Chị ngủ lại được không?" Khánh hỏi.

"Không. Nằm đến sáng." Lan nhìn xuống bàn tay mình, lần này lâu hơn. "Và sáng hôm sau tôi làm việc bình thường. Họp buổi sáng, ăn trưa với đồng nghiệp, tối về nhà nấu cơm rồi đọc sách. Bình thường tuyệt đối từ bên ngoài." Giọng cô hơi chùng lại. "Nhưng không quên được. Những giấc ngủ trước — trước đây tôi ngủ và không mang gì từ đêm qua sang ngày mới. Ngủ như tắt. Không có gì để nhớ hay quên, không có vùng đất nào ở phía bên kia của đêm tối. Chỉ là mắt nhắm rồi mắt mở. Lần này khác. Lần này có thứ gì đó ở lại với tôi, bám vào ngày hôm sau như mùi thơm bám vào vải áo sau khi đi qua một khu vườn."

Ngoài cửa sổ, mây trắng trôi qua chậm trên nền trời xanh nhạt của sáng cuối tuần. Dưới đường, tiếng xe đạp lạch cạch đi qua, tiếng trẻ con cười ở đâu đó xa xa. Trong xưởng, mùi dầu lanh và gỗ cũ và buổi sáng đang vào từ từ qua những tấm kính cửa sổ hướng bắc.

"Chị sợ không?" Khánh hỏi.

Lan suy nghĩ thật sự trước khi trả lời, không trả lời ngay — một khoảng lặng dài đủ để Khánh biết câu trả lời sẽ là thật, không phải thứ được lấy ra từ kệ sẵn. "Một chút. Nhưng không nhiều theo nghĩa tôi muốn dừng lại." Cô nhìn lên bức tranh gần nhất — bức vẽ ánh bạc trên mái nhà, thứ ánh sáng không rõ nguồn toả ra từ đỉnh những ngôi nhà thấp như hơi thở lạnh trong đêm. "Cái sợ kỳ lạ. Sợ của người đứng trước điều mình muốn nhưng biết rằng muốn điều đó thì thứ khác phải thay đổi. Và thứ phải thay đổi đó không hẳn là xấu, nhưng mình vẫn chưa biết mình có đủ sẵn sàng để mất nó không."

Khánh nghĩ đến bà Minh — người phụ nữ tóc bạc ở quán ông Bảo, người đã nhìn bức tranh với ánh mắt đang cố nhớ, như người nhìn vào khuôn mặt mà mình biết mình biết nhưng tên thì không đến. Người đã hỏi họ của Khánh với giọng bình thản đến mức kỳ lạ, và nghe câu trả lời với vẻ mặt của người vừa xác nhận điều mình đã biết từ trước khi hỏi. Khánh chưa kịp gặp lại bà sau lần đó, chưa có dịp hỏi thêm, nhưng lời bà nói cứ ở lại trong đầu như đoạn nhạc nghe một lần mà không thoát được: "Nếu con muốn nói chuyện về thứ trong bức tranh đó."

Thứ trong bức tranh đó. Không phải bức tranh. Thứ trong bức tranh.

Cái cách bà phân biệt hai điều đó — Khánh nghĩ về nó không ít lần trong mười hai ngày qua.

"Tôi nghĩ chúng ta cần gặp một người," Khánh nói.

Lan nhìn cô, chờ — cùng cái sự chờ bình tĩnh đó, không thúc, không lùi.

"Một bà cụ. Tôi mới gặp một lần nhưng tôi nghĩ bà ấy biết điều gì đó." Khánh dừng lại, chọn từ cẩn thận hơn thói quen của mình. "Về những thứ chúng ta đang thấy trong mơ. Về thứ ánh sáng đó. Bà ấy nhìn tranh của tôi theo cách không giống ai nhìn tranh."

Một khoảnh khắc yên lặng. Ánh sáng buổi sáng dịch chuyển qua cửa sổ hướng bắc, kéo theo bóng của khung cửa dài ra một chút trên sàn gỗ rồi co lại.

"Được," Lan nói.

Giản dị và dứt khoát, không hỏi thêm, không ngập ngừng. Hai âm tiết gọn ghẽ như bước chân bước qua một ngưỡng cửa đã mở sẵn.

Khánh nhìn người phụ nữ đó và nhận ra điều gì: Lan không hỏi tại sao hay hỏi bà cụ là ai hay hỏi điều đó có nghĩa lý gì không, có đáng tin không, có hợp lý không. Cô chỉ nói được. Như người đã sẵn sàng từ trước khi biết mình đang chờ điều gì, đã gói hành lý từ rất lâu mà không biết mình đang gói hay đang đi đâu.

Bên ngoài cửa sổ, bầu trời Nguyệt Không sáng bình thường, trống rỗng bình thường, xinh đẹp theo cái cách vô can của nó — xanh nhạt, trong vắt, không có gì đặc biệt để nhớ. Không ai trên đường phố dưới kia ngước nhìn lên. Không ai dừng bước giữa buổi sáng cuối tuần để hỏi tại sao không có gì hơn là những ngôi sao lạnh lẽo trên bầu trời đêm, tại sao đêm xuống thì chỉ có tối và sao mà không có thứ ánh sáng ấm hơn ánh đèn và buồn hơn mặt trời, thứ ánh sáng mà người ta đáng lẽ phải nhớ như nhớ mùi nhà của mình.

Nhưng trong căn xưởng nhỏ tầng ba, hai người phụ nữ ngồi im lặng trước những bức tranh về ánh sáng mà cả thành phố đã quên mất, và điều gì đó đang bắt đầu — không ồn ào, không có dấu hiệu rõ ràng nào để ai đó đứng bên ngoài nhìn vào mà nhận ra — nhưng bắt đầu thật, và đã bắt đầu rồi thì không thể đảo ngược —