Trời chưa sáng hẳn thì Vũ đã ngồi ở bậc cửa, quấn lại dải vải ở đầu cây roi trắc. Dải vải cũ đã sờn, nhưng ông Bảy Sung dặn không được thay, chỉ được quấn lại cho chặt. Vũ không hỏi tại sao. Mười năm học roi, hắn đã quen không hỏi tại sao với phần lớn những gì ông Bảy dặn.

Ông Bảy ngồi cạnh, mài một lưỡi dao nhỏ chẳng liên quan gì tới hội hôm nay, tay đưa đều như đang đếm nhịp. Gà nhà bên đã gáy lần thứ ba. Từ trong bếp vọng ra tiếng mẹ nuôi của Vũ, không phải, Vũ không có mẹ nuôi, chỉ có bà hàng xóm sang giúp nấu xôi cho hội, nói vọng ra hỏi mấy giờ thì đi.

"Trống điểm canh năm thì đi." Ông Bảy đáp mà không ngẩng lên.

Vũ buộc xong dải vải, cầm ngang cây roi coi lại một lượt, đầu này tới đầu kia. Roi dài hơn thân hắn nửa gang tay, gỗ trắc đã lên nước bóng ở chỗ tay cầm. Hắn tập với cây roi này từ năm mười hai tuổi, lúc ấy nó còn dài hơn cả hắn.

"Ông có đi hội không." Vũ hỏi.

"Đi. Ai chẳng đi." Ông Bảy đặt lưỡi dao xuống, đứng dậy, xương cốt kêu lắc rắc. "Nhưng tao đi coi, không đi tranh."

"Con tranh được không."

Ông Bảy nhìn Vũ một lúc, cái nhìn quen thuộc mà đám học trò trong sân vẫn sợ hơn sợ đòn. Rồi ông nói, chậm, như thể đang dặn một điều đã dặn nhiều lần mà lần nào cũng phải dặn lại:

"Roi đi trước, người theo sau. Nhớ vậy thôi."

Vũ gật, không hiểu hết, như mọi lần. Hắn xách roi đứng dậy, khoác thêm cái áo nâu đã vá một lần ở vai, rồi hai thầy trò ra khỏi ngõ khi trời vừa hửng.

Đường xuống bãi hội đông người hơn Vũ tưởng. Rằm tháng bảy năm nào An Thái cũng đổ giàn, nhưng năm nay người ta đi sớm hơn, đông hơn, như thể ai cũng muốn coi cho kỹ một cái gì đó trước khi nó qua. Vũ không nghĩ nhiều về điều đó. Hắn mười lăm tuổi, và cái duy nhất hắn nghĩ tới sáng nay là con heo quay treo trên đỉnh giàn.

Bãi hội là một khoảng đất trống cạnh sông, cây me cổ thụ đứng một góc, giàn tre dựng giữa bãi cao đến sáu thước, thẳng đứng, trơn nhẫy vì người ta đã bôi mỡ từ hôm qua. Trên đỉnh giàn, con heo quay vàng ruộm buộc chặt vào một cái sào ngang, gió sông thổi lên khiến nó đung đưa nhẹ, mùi thơm bay xuống tận chỗ Vũ đứng.

Người đã tụ đông quanh bãi. Vũ nhận ra vài gương mặt quen của sân An Vinh, sân Thuận Truyền khác, và cả một nhóm áo dài thâm đứng riêng, chắc là khách buôn từ An Thái ra coi. Giữa đám đông, một bà lão mặc áo nâu sậm đang đứng nói chuyện với hai người đàn ông trẻ, giọng bà không lớn nhưng cả ba người quanh đó đều im để nghe. Đó là bà Tám Diệp. Bà không biết võ, ai cũng biết vậy, nhưng không ai trong hai sân vừa cãi nhau kia dám cãi lại bà.

"Sân Thuận Truyền lên tranh trước, sân bên kia phạm luật hôm giỗ tổ năm ngoái, năm nay đứng sau." Bà nói, gọn, không giải thích thêm, và hai người đàn ông trẻ cúi đầu lui ra, không ai hỏi lại.

Ông Bảy dẫn Vũ men theo rìa bãi, tới chỗ một người đàn ông đứng tuổi mặc áo dài xanh bạc màu, tay cầm một cuốn sách gấp, đang nói gì đó với mấy đứa trẻ vây quanh. Ông Bảy chắp tay chào, người kia đáp lễ, ngắn gọn, rồi quay lại với đám trẻ. Đó là thầy giáo Hiến, người duy nhất trong vùng dạy cả chữ lẫn quyền, mà Vũ mới chỉ nghe tên chứ chưa từng học một buổi nào.

Trống nổi lên lần thứ nhất. Đám đông dạt ra hai bên, chừa khoảng trống quanh chân giàn.

Vũ đứng lẫn trong đám thanh niên chờ tới lượt, mắt vẫn ngó quanh. Một cô gái mặc áo nâu, tóc vấn gọn, đang đứng phía sân An Vinh, tay còn dính bùn như vừa từ đâu chạy tới, chưa kịp rửa. Cách đó không xa, một thanh niên cao hơn Vũ một cái đầu, áo vải tốt hơn hẳn đám còn lại, đang đứng cùng một người lớn tuổi, chắc là cha, tay khoanh trước ngực nhìn giàn tre bằng ánh mắt của kẻ chưa quyết định có nên bước vào hay không. Xa hơn nữa, ngoài rìa hẳn, một cậu thiếu niên mặc áo lam đứng cạnh một người đàn ông cầm quạt, cả hai không lại gần đám đông, chỉ đứng nhìn.

Bốn người, bốn góc bãi, không ai biết tên ai.

Trống nổi lần thứ hai, dồn hơn.

Ông Bảy vỗ vai Vũ, không nói gì, chỉ hất cằm về phía giàn. Vũ hiểu, xốc lại cây roi, bước ra khỏi đám đông, đứng vào hàng những người sắp tranh giàn đầu tiên. Chân hắn tự động đứng theo cái dáng quen thuộc, hai bàn chân cách nhau đúng một bước, không rộng hơn, như mọi lần đứng trước một trận đấu tập ở sân ông Bảy.

Người làng thì kể khác nhau về buổi sáng ấy. Có người nhớ trống điểm ba lần trước khi hội thật sự bắt đầu, có người nhớ bốn. Nhưng không ai kể khác ở một điều: lúc tiếng trống dồn dập nhất vang lên, ra lệnh cho cuộc tranh giàn chính thức mở màn, có bốn người từ bốn góc bãi cùng bước một bước về phía giàn tre, đúng cùng một nhịp, mà không ai trong số họ liếc nhìn ai.