IX

(Kể chuyện). — Anh đã đi chơi một phiên chợ to ở trong tổng anh. Đến chiều anh về nhà, anh thuật chuyện lại để cho cha mẹ anh biết các cái mà anh đã trông thấy ở chợ. Chợ ấy có gì vui cũng nói ra cho cha mẹ anh biết.

(Bắc-Giang)

BÀI LÀM

(I) — Hôm nay nhân là ngày phiên chợ, con rủ mấy người anh em ra chơi chợ. Chúng con đến giữa lúc chợ đương họp đông. Gần đến nơi đã nghe thấy tiếng ồn ào kể có đến trăm nghìn thứ tiếng hòa lẫn với nhau làm cho không sao phân-biệt được tiếng nào vào tiếng nào. Thoạt nhìn rối rít cả mắt: kẻ đi người lại, kẻ đứng người ngồi; sắc xanh, sắc đỏ, mầu tím mầu vàng.

(II) Chợ có hai dãy lều chạy dài, giữa có con đường đi. Lều tuy làm bằng tre và lợp lá, nhưng cũng cao ráo sạch sẽ. Các người bán một thứ hàng thường ngồi chung cả vào một lều. Đây là hàng gạo: tẻ, nếp, đỏ, trắng; kìa là hàng rau: tú hụ những cái rổ có chất đầy các thứ rau: cải, muống, riếp, ngói. Qua chỗ hàng thịt hàng cá, mùi rất nồng nàn hôi tanh; qua chỗ hàng hoa hàng quả, mùi lại thơm tho ngào ngạt. Lại còn hàng nồi hàng bát, hàng gà hàng lợn: thuỷnh thoảng lại có các hàng nước bán giầu cau nước thuốc và các hàng cơm bán cơm rượu bánh trái. Trong các lều kẻ ra người vào, kẻ nói người gọi, người bán hàng chào khách, người mua hàng màng cả, thật là huyên náo nhộn nhịp.

(III). — Nhân ngày phiên chợ nên các tay nhà nghề cũng ra trổ tài để kiếm ăn: chỗ này một người thầy bói đương ngồi reo quẻ và đoán số, chỗ kia một ông thầy tướng đương xem mặt đoán người; đây thì một đám thò lò, kia lại một đám quay đất. Người lớn trẻ con xúm xít lại xem đông lắm.

(Kết) — Anh em chúng tôi đi xem cả một lượt rồi chúng tôi giở về bảo với nhau rằng hôm nay anh em đi chơi thế cũng có ých lắm.

LỜI CHỈ DẪN

Bài này tùy cái chợ mình chọn (nên nói về một phiên chợ nào mình đã đi xem thực) mà châm chước kể các cái mình đã trông thấy. Cách dàn bài phải như vầy: 1· Cảnh-tượng chung lúc mới nhìn qua một lượt; 2· Các hàng quán (đồ hàng bán, kẻ mua người bán); 3· Các trò vui.

ĐẦU BÀI TƯƠNG-TỰ

25. — Anh đã vào trong cửa hàng bán tạp hóa (hoặc thứ đồ hàng khác), anh trông thấy những gì hãy nói ra.

26. — Tả cảnh một cái hàng nước (hoặc một cái hàng cơm).

27. — Anh đã đi xem Hội-chợ Hà-nội năm nay. Anh trông thấy những gì hãy kể ra.

28. — Hôm qua anh ở nhà lên tỉnh đi thi. Vậy trong khi đi đường anh đã mắt thấy tai nghe những sự gì và trí nghĩ thế nào, thử kể ra xem. (Hà-Nam)

29. — Vừa mấy hôm nay, anh đi chơi xe cao-xu, anh hãy tả cảnh con đường đi và nói xem buổi đi chơi ấy có cái gì thích không. (Bạch-Hạc, Vĩnh-Yên)

30. — Anh đi xem một đám hội về. Thuật lại những điều anh đã trông thấy trong đám hội.