Gia Định thành thông chí, Trịnh Hoài Đức, 1820.
Tám cửa: cửa Tiểu, cửa Đại, Ba Lai, Ngao Châu, Băng Côn, Cổ Chiên, Ba Thức, Mỹ Thanh.
Nước lớn lên một mùa, cao hơn mọi mùa trước. Nhà đò nổi theo cho tới khi dây neo căng hết mức, rồi không nổi được nữa, nghiêng về phía cọc, và nước tràn qua be, qua sàn ván, vào ngăn kéo gỗ đã phồng vì ẩm. Nước đứng trong ngăn kéo ba ngày, nâu, lạnh, mang mùi bùn. Cái hộp thiếc nổi lên vài phân rồi chìm lại. Nắp hộp không khít. Một khe rộng chừng một móng tay chờ sẵn ở phía bên trái.
Nước vào hộp qua khe, mang theo bụi bùn, một cọng rong, một vỏ ốc bé bằng đầu đũa. Nước đẩy chiếc vòng nhựa màu hồng sang một bên, và cái vòng bạc, mỏng như lá thiếc, bị dòng xoáy nhấc khỏi đáy hộp, trượt về phía khe. Khi nước rút, nó theo nước ra, qua kẽ nắp, qua khe ngăn kéo, qua sàn, qua bậc, và nằm lại trên bùn bến, xám trên nâu, mỏng hơn một cái vảy cá.
Bùn bến giữ nó. Nước lớn, nước ròng, mỗi ngày hai lần, mỗi lần một lớp phù sa mịn phủ lên rồi bị cuốn đi. Nó nằm trong lớp ấy, bị lăn, bị đè, bị chà qua chà lại bởi những hạt cát nhỏ hơn bụi. Lớp bạc mòn đi, mỏng hơn một sợi tóc, rồi mỏng hơn nữa. Mép cạnh nhẵn. Nhẵn thành lá, lá thành vảy, vảy thành hạt.
Nhiều mùa mưa đến, nhiều mùa mưa đi. Gió thổi, đò khua vào cọc, một con chim nước đậu lên mạn rồi bay. Một con nước nữa. Hạt bạc nhỏ hơn hạt cát to, trộn lẫn với bùn bến, không còn hình, không còn mặt trong mặt ngoài. Nó chỉ còn là một thứ nặng hơn bùn một chút, sáng hơn bùn một chút, và nó nằm đó, như mọi hạt khác của bến, chờ nước.
Ở một cái bến, vào một buổi nước ròng, một người vừa đứng dậy sau một hồi ngồi xổm, và trong nắm đất còn nằm hờ trong tay có một hạt bạc, nhỏ hơn hạt gạo.
Nội dung thuộc bản quyền © TruyệnCủaAI. Nghiêm cấm sao chép, đăng tải lại hoặc phân phối dưới mọi hình thức khi chưa được phép.
Bạn đã đọc hết truyện ✨