Trước khi làm cái neo, Lành quay lại nhìn Hạ Vọng một lần, và cái cậu thấy khiến lòng cậu vừa ấm vừa nghẹn.

Gió đêm thổi nhẹ qua bến sông, mang theo mùi khói ấm từ hàng nghìn ngọn lửa đang cháy khắp mọi miền, một mùi hương quen thuộc mà Lành đã ngửi thấy suốt cả hành trình dài, giờ đây bỗng trở nên thiêng liêng đến lạ.

Cả một dân tộc đang giữ lửa. Không phải vài người giữ đèn dòng dõi, mà hàng trăm, hàng nghìn người thường, dân chài, dân núi, dân đô thị, người già bồng cháu, trẻ con nắm tay nhau, mỗi người một ngọn lửa nhỏ, cùng chống lại một vị thần cổ. Qua mạng lưới, Lành cảm được không chỉ Hạ Vọng, mà cả nước: ở vùng đập, dân thắp lửa; ở cửa biển, dân chài thắp lửa; ở Thành Phố Không Đêm, dân đô thị thắp lửa; ở các làng cậu từng qua, người ta thắp lửa. Cả một đất nước, đồng loạt, giữ lấy ngọn lửa của mình.

Cảm giác ấy tràn vào cậu như một dòng nước ấm chảy khắp huyết quản, hàng vạn đốm sáng nhỏ li ti hiện lên trong tâm trí cậu như một tấm bản đồ sống động, mỗi đốm sáng là một khuôn mặt, một mái nhà, một câu chuyện cậu chưa từng biết đến nhưng giờ đây đều gắn liền với cậu qua một sợi dây vô hình. Cậu chưa bao giờ thấy mình nhỏ bé và đồng thời lớn lao đến thế trong cùng một khoảnh khắc.

"Đây là điều bà Cốt chờ," Đào nói, đến bên cậu, nhìn biển lửa. "Đây là điều Rùa Vàng tiên tri. Đây là con Rồng cháu Tiên chia lửa, lần nữa. Cả dân tộc cùng giữ một ngọn đèn."

Lành gật, mắt rưng rưng. "Cháu nhớ ngày đầu, cháu chỉ muốn bỏ làng đi. Cháu ghét cái nghề giữ đèn cô độc này. Giờ cháu hiểu rồi, nó không phải nghề cô độc. Nó chưa bao giờ nên cô độc. Nó là việc của cả nước. Chỉ là người ta đã quên, đã dồn nó cho vài người, để rồi cả những người ấy lẫn cái lưới đều kiệt quệ."

Cậu nghĩ đến bà Cốt, người thầy đã dạy cậu từng nét bắc giá đầu tiên trong căn nhà nhỏ ven sông, đến những đêm bà ngồi kể chuyện xưa bên bếp lửa leo lét, giọng bà khàn đục nhưng ấm áp lạ thường. Nếu bà còn ở đây lúc này, hẳn bà sẽ nhìn cảnh tượng này mà rơi nước mắt, không phải vì đau, mà vì cuối cùng cũng có người hiểu ra điều bà đã cố truyền lại suốt bao năm.

Cậu giơ ngọn Đèn Cái lên, và qua nó, cậu nói với cả mạng lưới, với hàng nghìn người đang giữ lửa khắp nước, qua từng ngọn lửa nhỏ: "Bà con! Tôi là người giữ đèn Hạ Vọng. Cảm ơn bà con đã giữ lửa. Giờ tôi sẽ làm cái neo, nối lửa của bà con lại, khóa con mắt, cứu cả nước. Tôi sẽ tan vào lửa của bà con. Nhưng tôi không sợ, không buồn, vì tôi biết, từ nay, tôi sẽ ở trong mỗi ngọn lửa, mỗi bếp nhà, mỗi ngọn đèn của bà con. Tôi không chết. Tôi về với tất cả mọi người."

Khắp đất nước, từ những mái nhà tranh vùng đập đến những gian bếp nhỏ ở cửa biển, từ những căn hộ vừa được thắp sáng lại trong thành phố đến những bản làng heo hút trên núi cao, mỗi người cầm ngọn lửa của mình đứng lặng lại một khắc, như thể đang cùng lắng nghe một lời tạm biệt chung.

Một bà lão ở vùng đập khẽ cúi đầu trước ngọn đèn dầu trên bàn thờ, môi mấp máy một lời cầu nguyện không thành tiếng. Một người cha ở cửa biển ôm chặt đứa con nhỏ vào lòng, chỉ tay lên ngọn lửa bập bùng trong gian bếp, thì thầm điều gì đó cậu bé không hiểu hết nhưng vẫn gật đầu. Ở Thành Phố Không Đêm, những ngọn đèn đường vừa được thắp lại nhấp nháy nhẹ, như đang thở cùng nhịp với hàng triệu trái tim đang lặng đi vì xúc động.

Đào đứng lặng bên cậu, nhìn cảnh tượng ấy qua đôi mắt của người-giữ-tâm, cảm nhận rõ hơn ai hết sức nặng của lời hứa Lành vừa thốt ra. Cô biết, một khi lời ấy đã nói ra trước cả một dân tộc, không còn đường lùi nữa. Cô siết chặt cây đàn trong tay, lòng vừa tự hào vừa quặn thắt, vì cô là người duy nhất biết rõ cái giá thật sự đằng sau những lời cậu vừa nói nhẹ nhàng như thế.

Và khắp đất nước, qua từng ngọn lửa nhỏ, hàng nghìn người cảm được lời cậu, và họ siết chặt ngọn lửa của mình hơn, sẵn sàng đón nhận cái neo, sẵn sàng cùng gánh.