Đêm đầu về Hạ Vọng, Lành ra bến, đối diện con mắt, để hiểu rõ mình đang chống lại cái gì.

Con mắt giờ mở gần hết. Quầng vàng đục dưới đáy sông rộng đến mức choán cả khúc sông, và từ nó, cái lạnh rỗng tỏa ra mạnh đến mức cây cối hai bên bờ héo rũ, nước sông ấm như nước tắm. Quanh con mắt, không chỉ vong, mà cả những mảnh hồn người sống từ khắp nơi bị hút về, lượn lờ như mây.

Xa hơn một chút, phía sau lưng Lành, thằng Cò đứng nép bên cột đền, mắt mở to nhìn con mắt khổng lồ dưới sông, tay nắm chặt vạt áo Đào, run rẩy nhưng không bỏ chạy. Vài người dân Hạ Vọng, những kẻ trước kia chỉ dám ngó ra bến vào ban ngày, giờ cũng lặng lẽ đứng ở xa, chắp tay, miệng lẩm bẩm khấn vái, ánh mắt vừa sợ hãi vừa hiếu kỳ trước cảnh tượng chưa từng thấy trong đời.

Lành đứng lặng nhìn cảnh tượng ấy một lúc lâu. Cậu từng chèo đò qua khúc sông này hàng trăm lần, thuộc từng con nước, từng gốc cây ven bờ, vậy mà giờ đây, chính khúc sông thân thuộc nhất đời cậu lại biến thành thứ đáng sợ nhất cậu từng thấy. Có một nỗi buồn len vào lòng cậu, xen giữa nỗi sợ, khi nhận ra quê hương mình đã trở thành chiến trường.

"Nó sắp mở hẳn," Lành nói. "Khi con mắt mở hết, ông trời cũ sẽ trỗi dậy hoàn toàn. Và lúc ấy, không phải chỉ Hạ Vọng, cả nước sẽ chìm vào ngày không tắt."

Đào đứng bên, nhìn con mắt khổng lồ, rùng mình. "Mình còn bao nhiêu thời gian?"

"Không nhiều. Vài ngày, có khi vài đêm." Lành ôm ngọn Đèn Cái. "Đứa bé sắp tàn. Khi nó tắt, Đèn Cái tắt, con mắt mở hẳn. Mình phải hoàn thành lẫy mới, phải làm cái neo, trước khi đứa bé tắt."

Cậu quỳ bên bến, giơ ngọn Đèn Cái về phía con mắt. Ánh sáng xanh yếu ớt của nó chạm vào quầng vàng, và con mắt khẽ co lại, nhưng chỉ một thoáng. Một ngọn đèn, dù là đèn gốc với đứa bé bên trong, không còn đủ đè con mắt đã mở gần hết.

Cậu ngồi thụp xuống bến đá, thở dốc, mồ hôi lạnh túa ra dù đêm không nóng. Cảm giác bất lực dâng lên trong lòng, y hệt như những ngày đầu cậu mới học chèo đò, khi con thuyền chòng chành giữa dòng nước xiết và cậu không biết bám víu vào đâu. Nhưng lần này, thứ chòng chành không phải con thuyền, mà là vận mệnh của cả một đất nước.

"Một mình không đủ," cậu lặp lại điều đã thành chân lý của cả hành trình. "Phải có cả lưới. Cả nước. Phải gọi tất cả về."

Gió đêm từ mặt sông thổi lên lành lạnh, mang theo mùi tanh nhẹ của nước ấm bất thường, và tiếng những cành cây héo rũ cọ vào nhau kẽo kẹt như tiếng rên của cả một vùng đất đang bị bòn rút sức sống từng ngày.

Cậu đứng dậy, quay vào làng. "Đào, mình bắt đầu. Gọi tất cả những người anh đã chia lửa. Gọi Phủ Cả mang chín mươi chín ngọn đèn về. Gọi Khằm, ông Từ Cộc, ông Doanh. Đây là Mắt Sông. Đây là nơi trận cuối diễn ra. Và lần này, không phải một người giữ đèn chống cả thế gian. Lần này, cả thế gian cùng giữ một ngọn đèn."

Đào gật đầu, không chần chừ, quay người chạy vào làng gọi người đưa tin đi khắp các ngả. Trong bóng tối, tiếng chân người rộn rã vang lên khắp bến Hạ Vọng, những ngọn đuốc được thắp lên, những chiếc thuyền nhỏ được chuẩn bị để đưa tin đi các làng lân cận. Cả một guồng máy âm thầm đã được thắp lửa vận hành ngay trong đêm đó.

Đằng sau cậu, mặt nước Mắt Sông khẽ gợn, như một sinh vật khổng lồ vừa cựa mình trong giấc ngủ chập chờn, nhắc cậu rằng thời gian không chờ đợi ai. Lành hít một hơi thật sâu, cố nén cơn run trong lồng ngực, rồi bước những bước chân vững chãi nhất có thể về phía ngôi nhà mình từng lớn lên, nơi giờ đây sẽ trở thành trung tâm của một trận chiến lớn hơn bất cứ điều gì cậu từng tưởng tượng.

Trên bến, dưới ánh con mắt vàng đục, một thằng bé giữ đèn tiều tụy đứng thẳng, và lần đầu trong đời, cậu không thấy mình cô đơn, vì cậu biết, khắp đất nước, hàng nghìn ngọn lửa cậu đã thắp đang chờ lời gọi của cậu.