Phòng thu nằm trên tầng ba của một căn nhà ống ở Nguyễn Khang. Cửa kính dày, tường cách âm, bên trong tối om trừ hai màn hình máy tính và một dải đèn LED xanh dương chạy dọc trần nhà.

Tuấn ngồi trước bàn mixing, tai nghe AKG K240 chụp kín đầu. Đồng hồ trên màn hình chỉ 10 giờ 47 phút sáng. Anh đang làm một đoạn sound design cho một game indie — cảnh nhân vật đi qua một khu rừng vào ban đêm. Tiếng lá khô dưới chân, tiếng côn trùng, tiếng gió lùa qua kẽ cây, và xa xa là tiếng nước chảy.

Dự án này đã kéo dài ba tuần. Tuấn nhận nó từ một nhóm developer trẻ ở Đà Nẵng, qua một người quen. Họ cần âm thanh có chiều sâu, không phải thứ lấy từ thư viện mẫu có sẵn. Tuấn nhận lời vì anh thích thử thách — tái tạo một khu rừng mà không cần rời khỏi phòng.

Anh đang chỉnh một track ambient ở tần số 12kHz — tiếng ve kêu xa, một dải âm cao mỏng như sợi tơ. Ngón tay anh kéo nhẹ fader, điều chỉnh EQ, thêm một chút reverb.

Tai trái bắt đầu ù.

Không phải cơn ù thường ngày. Nó mạnh hơn. Như thể ai đó vừa vặn một âm thoa bên trong hộp sọ của anh, và nó rung lên ở một tần số không có trong bản phối.

Tuấn dừng tay. Anh bỏ tai nghe xuống, lắc đầu, xoa nhẹ vành tai. Cơn ù vẫn còn, nhưng giảm dần khi anh nghe âm thanh thực từ căn phòng — tiếng quạt gió từ máy tính, tiếng ống nước chảy trong tường.

Anh đeo lại tai nghe, tua lại đoạn vừa làm, nghe từ đầu.

Tiếng lá khô. Tiếng côn trùng. Tiếng gió. Và tiếng ve — mỏng, xa, như một tấm màn phủ lên toàn bộ khung cảnh.

Tai trái không nghe thấy gì.

Tuấn kéo track solo, chỉ để tiếng ve. Anh vặn volume lên. Tai phải nghe rõ — một dải âm cao đều đặn, hơi rung. Tai trái chỉ có tiếng ù, như một khoảng trống được lấp đầy bằng nhiễu trắng.

Anh ngồi yên, tay vẫn đặt trên fader.

Thực ra anh đã biết điều này sẽ xảy ra. Bác sĩ tai mũi họng ở bệnh viện Bạch Mai đã nói: "Mất thính lực tần số cao, không hồi phục. Có thể tiến triển chậm, có thể nhanh. Tùy cơ địa." Lúc đó Tuấn chỉ gật đầu, kê đơn thuốc bổ, rồi ra về. Anh không hỏi "nhanh" là bao lâu.

Bây giờ anh biết.

Cánh cửa phòng thu mở ra. Thắng — chủ studio, một người đàn ông ngoài ba mươi với mái tóc búi cao — bước vào, cầm hai cốc cà phê.

"Mày uống đi. Làm xong chưa?"

Tuấn nhận cốc cà phê, không uống. Anh đặt nó xuống bàn.

"Cho tao nghe lại đoạn đó một lần nữa."

Thắng nhướn mày. "Sao thế? Có vấn đề?"

"Không biết. Tao muốn nghe thử."

Thắng kéo một chiếc ghế nhựa đến ngồi cạnh, đeo tai nghe phụ. Tuấn bấm play.

Đoạn âm thanh chạy từ đầu đến cuối. Một phút ba mươi giây. Khi kết thúc, Thắng bỏ tai nghe xuống, nhìn Tuấn.

"Nghe ổn mà. Rừng đêm. Có gì sai à?"

"Tao không chắc."

Tuấn tua lại, bật solo track tiếng ve. Anh đẩy volume lên. Trong tai nghe của Thắng, âm thanh vang lên rõ ràng.

Thắng lắng nghe, mặt không biểu cảm. Rồi anh nói:

"Mày thiếu mất một lớp trên cùng. Nghe như tiếng ve bị cắt ở đâu đó, không có đỉnh."

Tuấn im lặng.

"Tao nghe thấy," Thắng tiếp tục. "Ở tần số cao, một khoảng trống. Như thể cái ve này đang kêu dưới nước."

Tuấn gật đầu. Anh kéo fader xuống, tắt track đó đi.

"Tao sẽ làm lại."

Thắng nhìn anh một lúc, không nói gì. Rồi anh đứng dậy, vỗ vai Tuấn.

"Ừ. Tao xuống dưới có việc. Cần gì thì gọi."

Cánh cửa đóng lại. Tuấn ngồi một mình trong phòng tối, màn hình máy tính vẫn sáng. Anh nhìn vào dải tần số trên màn hình, những đỉnh sóng màu xanh và vàng chạy dọc theo thang đo. Ở cuối dải — 12kHz, 14kHz, 16kHz — chỉ có một đường thẳng.

Anh đưa tay chạm vào màn hình, ngón trỏ lướt qua chỗ những đỉnh sóng đáng ra phải có.

Tai trái của anh không nghe được nữa.

Và nó sẽ không bao giờ quay lại.

Tuấn đứng dậy, đi đến góc phòng nơi có một chiếc máy nước. Anh rót một cốc nước, uống hết, rồi rót thêm. Anh nhìn ra cửa sổ — tấm kính mờ, chỉ thấy bóng những mái nhà bên ngoài.

Anh nhớ đến một lần, hồi anh mười lăm tuổi, cha anh ngồi trong phòng khách, bật một cuộn băng cũ lên. Đó là giọng mẹ anh hát — một bài ru nào đó. Cha anh ngồi nghe, mắt nhắm, không nói gì. Khi bài hát kết thúc, ông tắt máy, đứng dậy, đi vào bếp rót rượu.

Hồi đó Tuấn không hiểu. Tại sao cha lại nghe một bài hát rồi đi uống rượu? Bây giờ anh hiểu.

Có những thứ bạn nghe xong thì không thể làm gì khác ngoài việc uống một ly.

Tuấn quay lại bàn làm việc. Anh mở lại project, xóa track tiếng ve cũ, mở thư viện mẫu tìm một âm thanh khác. Anh tìm thấy một đoạn tiếng dế kêu ở tần số thấp hơn, trong dải 6kHz. Nó không hoàn hảo, nhưng đủ để che lấp khoảng trống.

Anh kéo nó vào timeline, chỉnh volume, mix lại. Trong tai nghe, âm thanh nghe có vẻ ổn. Nhưng anh biết — nó không còn như ý muốn nữa. Nó chỉ là một sự thay thế.

Ba giờ sau, Tuấn gửi file cho nhóm developer. Anh kèm một dòng: "Có chỗ nào không ổn thì bảo tao."

Họ trả lời sau mười lăm phút: "Nghe hay. Cảm ơn anh."

Tuấn tắt máy, bỏ tai nghe xuống. Căn phòng im lặng đến mức anh nghe thấy tiếng máy lạnh chạy, tiếng ống nước, và tiếng ù trong tai trái.

Anh rời studio lúc gần hai giờ chiều.

Nắng tháng Bảy nung nấu mặt đường Nguyễn Khang. Tuấn đi bộ dọc theo vỉa hè, không có mục đích. Anh đi qua một hàng cây xà cừ già, bóng mát đổ xuống từng mảng loang lổ. Một người đàn ông bán nước mía ngồi bên lề, tay phe phẩy cái quạt giấy. Một đám trẻ con chạy qua, tiếng cười giòn tan.

Tuấn dừng lại trước một quán nước, gọi một ly chanh muối. Anh ngồi xuống chiếc ghế nhựa thấp, nhìn dòng xe cộ đang chảy trên đường.

Bên cạnh anh, một bà cụ đang nghe radio. Giọng phát thanh viên đọc tin tức, giọng đều đều, không cảm xúc. Bà cụ ngồi nghe, mắt nhìn xa xăm.

Tuấn uống một ngụm chanh muối. Vị mặn chát lan trên đầu lưỡi.

Anh nghĩ về việc mình sẽ làm gì nếu mất hoàn toàn thính lực. Nếu một ngày, tất cả những gì anh nghe thấy chỉ còn là tiếng ù trong đầu. Anh sẽ làm gì? Trở thành một người nghe nhạc bằng rung động? Bỏ nghề? Mở một cửa hàng tạp hóa?

Anh cười một mình, nụ cười hơi đắng.

"Anh ơi, anh có bật lửa không?"

Một giọng nữ vang lên bên cạnh. Tuấn quay lại. Một cô gái trẻ, khoảng hai mươi, mặc áo sơ mi trắng, tay cầm một điếu thuốc chưa châm. Cô nhìn anh với đôi mắt sáng.

Tuấn lục túi, đưa cho cô cái bật lửa. Cô nhận lấy, châm thuốc, trả lại.

"Cảm ơn."

"Không có gì."

Cô gái hút một hơi, nhả khói lên trời. Rồi cô nhìn Tuấn, như thể đang cân nhắc điều gì đó.

"Anh có vẻ buồn."

Tuấn im lặng một lúc. Rồi anh nói:

"Tôi vừa phát hiện ra mình không nghe được một số thứ nữa."

Cô gái gật đầu, như thể điều đó không có gì lạ.

"Tôi cũng vậy. Không phải tai. Mắt. Tôi bị cận một bên, nhưng không đeo kính. Nhìn mọi thứ nửa mờ nửa tỏ."

Cô hút thêm một hơi, rồi dụi điếu thuốc vào gạt tàn trên bàn.

"Nhưng mà mờ cũng có cái hay. Đỡ thấy mấy thứ không muốn thấy."

Cô đứng dậy, xách túi lên.

"Cảm ơn anh vì cái bật lửa. Chúc anh nghe được những gì còn nghe được."

Tuấn nhìn theo cô đi khuất vào dòng người. Câu nói của cô cứ vang lên trong đầu anh: "Chúc anh nghe được những gì còn nghe được."

Anh uống hết ly chanh muối, đặt tiền lên bàn, rồi đứng dậy đi về nhà.

Chiều muộn, Tuấn ngồi trong phòng, trước mặt là cuốn sổ bìa nâu. Căn phòng im lặng, chỉ có tiếng quạt trần quay đều.

Anh mở sổ, cầm bút, nhưng không viết ngay. Anh nhắm mắt, lắng nghe.

Tiếng quạt trần — ồ ồ ồ, đều đều, một âm thanh cơ học không có cao độ. Tiếng tủ lạnh từ bếp — một tiếng rền nhẹ, ngắt quãng mỗi khi máy nén chạy. Tiếng nước nhỏ giọt từ vòi — tí tách, tí tách, nhịp đều. Tiếng một con muỗi bay vo ve gần tai — một dải âm cao mỏng, mà tai trái của anh nghe thấy loáng thoáng, như thể nó đến từ một thế giới song song.

Anh mở mắt, viết:

"Hôm nay, 25 tháng 7. Tai trái không nghe được tiếng ve ở 12kHz. Tôi đã phải thay nó bằng tiếng dế ở 6kHz. Không ai phàn nàn. Nhưng tôi biết sự khác biệt."

Anh dừng bút, nhìn dòng chữ.

Rồi anh viết thêm:

"Trong phòng này, có bảy âm thanh tôi có thể nghe thấy. Bảy âm thanh. Ngày hôm qua là tám. Ngày mai có thể là sáu. Nhưng hôm nay, tôi sẽ ghi lại bảy âm thanh này, để biết rằng chúng đã từng tồn tại."

Anh gạch đầu dòng:

- Quạt trần: ồ ồ ồ, tần số thấp

- Tủ lạnh: rền nhẹ, ngắt quãng

- Nước nhỏ giọt: tí tách, nhịp đều

- Muỗi: vo ve, tần số cao — tai trái nghe không rõ

- Tim tôi đập: thình thịch, trong lồng ngực

- Hơi thở tôi: nhẹ, qua mũi

- Im lặng: không phải không có âm thanh, mà là âm thanh của sự vắng mặt

Tuấn gấp sổ lại, đặt lên bàn.

Anh nằm xuống giường, mắt nhìn lên trần nhà. Bóng tối bắt đầu tràn vào căn phòng. Anh không bật đèn.

Trong bóng tối, anh lắng nghe. Tai trái ù, nhưng tai phải vẫn nghe rõ. Tiếng quạt trần. Tiếng tủ lạnh. Tiếng nước nhỏ giọt.

Và, rất xa, từ một căn nhà nào đó trong khu phố, một giọng ai đó đang hát ru.

Tuấn nhắm mắt.

Anh không biết đó có phải là giọng của mẹ anh không. Anh không biết đó có phải là giọng của cô gái không tên trong cuộn băng không.

Nhưng anh lắng nghe.

Và tiếng hát ấy, dù xa, dù mờ, vẫn vang lên trong màn đêm, như một sợi dây nối giữa anh và một điều gì đó mà anh chưa kịp đặt tên.