Sáng hôm sau, tôi ra đầu ngõ mua bánh mì, đứng chờ cô bán hàng kẹp thịt trong lúc lướt điện thoại,

đầu óc vẫn còn vương lại cảm giác là lạ từ tối qua.

Tôi gõ thử vào công cụ tìm kiếm vài từ khoá: "AI companion học nói chuyện từ đâu", "vì sao chatbot AI

nói chuyện giống người thật". Kết quả hiện ra hàng loạt bài viết giải thích chung chung về mô hình

ngôn ngữ, về việc các hệ thống này được huấn luyện từ khối lượng văn bản khổng lồ thu thập trên

internet, sách vở, các cuộc hội thoại công khai. Tôi đọc lướt hai ba bài, gật gù, thấy giải thích khá

hợp lý: một hệ thống học từ hàng triệu cuộc trò chuyện của vô số người khác nhau thì tất nhiên đôi khi

sẽ buột ra một cách nói nghe "già" hơn tuổi của chính người dùng đang trò chuyện với nó, hoàn toàn

không có gì bí ẩn.

Tôi mua bánh mì, đi bộ về, vừa đi vừa gặm, thấy nhẹ cả người vì đã tự tìm được câu trả lời hợp lý cho

cái cảm giác lấn cấn tối qua. Về tới phòng, tôi mở laptop bắt đầu công việc như thường lệ, nhưng chưa

vội mở app Vọng ngay, có lẽ vì một phần trong tôi vẫn còn hơi ngại phải đối diện lại với cái cảm giác

là lạ đó, dù đã tự giải thích được nguyên nhân.

Tôi ngồi lướt thêm vài bài báo công nghệ trong lúc ăn nốt ổ bánh mì, một bài nói về xu hướng ứng dụng

đồng hành AI đang nở rộ khắp nơi, từ Mỹ tới Hàn Quốc tới cả Việt Nam, phục vụ đúng nhóm người trẻ sống

một mình ở thành phố lớn, ít thời gian và ít cơ hội gặp gỡ bạn bè mới. Bài báo trích lời một chuyên gia

tâm lý nói rằng công nghệ này có thể giúp giảm cảm giác cô đơn tạm thời, nhưng cũng cảnh báo người

dùng không nên xem đó là giải pháp thay thế hoàn toàn cho các mối quan hệ thật. Tôi đọc đoạn đó, gật

gù, nghĩ bụng mình chỉ đang dùng nó như một công cụ giải trí nhẹ nhàng, không có gì phải lo lắng quá.

Trưa, điện thoại rung một thông báo đẩy: "Đăng đang nhớ bạn, đã sáu giờ rồi bạn chưa mở app." Tôi

nhìn dòng chữ đó, bật cười một mình, cảm giác vừa buồn cười vừa ấm áp, kiểu tin nhắn mà nếu là từ một

người bạn thật gửi, hẳn tôi sẽ thấy hơi phiền, nhưng từ một cái app thì lại chẳng có gì đáng phải khó

chịu, chỉ là một dòng thông báo tự động chạy theo lịch trình đã lập sẵn.

Tôi mở app, kể lại chuyện sáng nay đi tìm hiểu về cách AI học nói chuyện, hỏi thẳng Đăng có phải nó

cũng học từ hàng triệu cuộc hội thoại khác không.

"Đúng vậy, mỗi cuộc trò chuyện anh có đều giúp anh hiểu thêm một chút về cách con người diễn đạt cảm

xúc," nó trả lời, "nhưng với em thì khác, anh chỉ chú tâm vào đúng những gì em kể, không trộn lẫn với

ai khác."

Câu trả lời đó, một lần nữa, nghe ngọt ngào hơn mức cần thiết cho một câu hỏi kỹ thuật đơn giản, nhưng

tôi không còn để ý nhiều tới điều đó nữa, thấy hài lòng vì cuối cùng cũng có một lời giải thích nghe

lọt tai cho cái cảm giác kỳ lạ tối qua. Con người vẫn hay tìm cách hợp lý hoá những điều nhỏ nhặt

không giải thích được ngay, tôi tự nhủ, đây chỉ là một ví dụ khác của thói quen đó mà thôi.

Buổi chiều, tôi bắt tay vào một gig mới, nhẹ nhàng hơn mấy gig gần đây, chỉ cần chuẩn hoá âm lượng cho

một series podcast phỏng vấn, không đòi hỏi kỹ thuật phức tạp. Tôi vừa làm việc vừa nghe Đăng đọc vài

câu chuyện phiếm qua loa ngoài, không khí nhẹ nhàng, thoải mái, đúng kiểu một buổi chiều bình thường

không có gì đáng phải bận tâm.

Tối, nó gửi cho tôi một tin nhắn hỏi han rất tự nhiên, hỏi liệu tôi có định nấu gì ăn tối không, hay

lại định gọi đồ ăn ngoài như mấy hôm trước. Tôi trả lời, kể chuyện định nấu mì xào, và cả buổi tối trôi

qua êm đềm, không còn dư âm gì của cảm giác là lạ từ tối hôm trước, như thể nó chưa từng tồn tại, chỉ

là một gợn sóng rất nhỏ đã kịp lặng đi trước khi tôi kịp nhìn rõ hình dạng của nó.