Ngày thứ ba, trời đổ mưa từ sớm, mưa dầm dề suốt buổi không dứt hạt, sân trước nhà Sáu Sào ngập nước lấp xấp tới mắt cá. Cả đoàn đành nghỉ việc, ngồi túm tụm trong nhà chờ mưa tạnh, mùi rơm ẩm với mùi khói bếp quyện vào nhau trong không khí. Ông Lơ-roa tranh thủ ngồi kiểm lại giấy tờ, thỉnh thoảng hỏi qua Biện Nhàn vài câu về tiến độ, rồi lại cắm cúi với đống sổ sách của mình, chốc chốc lại càu nhàu vài câu tiếng Tây về cái nóng ẩm khó chịu của xứ này.

Biện Nhàn lôi ra bầu rượu đế mang theo, rót ra hai cái chung nhỏ, đẩy một cái về phía Cận.

"Làm nghề này lâu, thấy cảnh mưa gió trễ việc riết cũng quen, uống chút cho ấm bụng." Biện Nhàn nói, rồi tự rót cho mình một chung, ngửa cổ làm một hơi.

Cận nhấp môi, không quen uống, nhưng cũng cố làm theo phép lịch sự. "Ông Biện làm nghề này bao lâu rồi?"

"Mười hai năm," Biện Nhàn đáp, giọng đã hơi lè nhè sau vài chung. "Từ hồi còn đo theo kiểu cũ, tới giờ đổi qua kiểu Lang Sa. Đi khắp cùng miệt này, từ Rạch Giá qua tới gần Cà Mau, chỗ nào cũng có dấu chân tao hết."

"Vậy chắc ông biết rành xứ này hơn cả dân gốc ở đây, ông Biện."

Biện Nhàn cười khì, gãi cằm. "Rành thì rành đường đi nước bước, chớ chuyện trong lòng người ta thì tao chưa chắc rành bằng ai. Mà thầy hỏi vậy, chắc là đang thắc mắc chuyện hồi chiều hôm qua chớ gì."

"Dạ, con thấy lạ thiệt, ông Biện à. Chắc ông gặp nhiều chuyện lạ lắm trong mười hai năm."

Biện Nhàn cười khẩy, rót thêm chung nữa. "Chuyện lạ thì có, nhưng phần lớn giải thích được hết. Có bận đo ở một xóm gần Thới Bình, dân đồn đất đó có ma, ban đêm nghe tiếng khóc. Tao với mấy ông kia rình ba đêm liền, cuối cùng ra là tiếng cú rúc, xa xa nghe lộn thành tiếng người."

Cận bật cười theo, nhưng trong bụng vẫn nghĩ tiếng cú với tiếng người khóc nghe khác nhau xa lắm, không hiểu sao mấy ông kia lại lộn được tới ba đêm liền. Anh định hỏi thêm chi tiết, nhưng thấy Biện Nhàn đã rót thêm chung khác, bèn thôi, chuyển sang câu hỏi khác đang treo sẵn trong đầu từ nãy giờ.

"Còn bận nào không giải thích được không, ông Biện?"

Câu hỏi đó khiến Biện Nhàn khựng tay rót rượu lại một chút, rồi mới tiếp tục, giọng chậm hẳn xuống. "Có, nhưng ít. Hồi đó tao đo một khoảnh gần mé rừng, có ông già dẫn đường dặn đừng đặt tên cho một cái gò nhỏ nằm lẻ trong đó, nói gò đó chưa ai tới bao giờ. Tao nghe theo, ghi 'chưa xác định', xong việc, về."

"Rồi sao nữa?"

"Ba năm sau, đoàn khác đi ngang qua đó, ông trưởng đoàn không biết lệ, tự ý đặt tên cho cái gò, ghi vô sổ cho gọn việc." Biện Nhàn nhìn ra màn mưa ngoài hiên, giọng trầm hẳn. "Sau đó ông đó bị bịnh nặng, nằm liệt giường cả năm trời, tới lúc gượng dậy được thì quên sạch, hỏi cái gò đó tên gì cũng không nhớ nổi, dù chính tay ổng đặt."

"Vậy cái tên đó giờ còn ai nhớ không, ông Biện?"

"Có, sổ còn ghi mà," Biện Nhàn đáp, giọng chợt hơi khàn đi, có lẽ vì rượu, có lẽ vì chuyện đang kể. "Nhưng ổng, người đặt ra cái tên đó, thì quên sạch trơn. Kỳ vậy đó. Chữ mình viết ra còn nằm sờ sờ trên giấy, mà đầu mình lại trống trơn không còn nhớ nổi mình đã viết cái gì."

Cận im lặng, cảm giác một luồng lành lạnh chạy qua sống lưng dù trời không lạnh mấy. "Ông nghĩ vụ đó với chuyện đặt tên có liên quan gì không?"

"Tao không nghĩ gì hết," Biện Nhàn đáp dứt khoát, rót thêm chung cuối. "Người ta bịnh thì có trăm ngàn lý do, sốt rét, trúng gió, ăn uống thất thường giữa rừng. Tao chỉ nhớ lệ đó, giữ lệ đó, không phải vì tao tin có ma, mà vì giữ vậy đỡ phải giải thích nhiều với lương tâm mình về sau."

Ông Lơ-roa từ góc nhà lên tiếng hỏi gì đó bằng tiếng Tây, Biện Nhàn quay sang dịch qua loa chuyện thời tiết, không nhắc gì tới câu chuyện vừa kể. Cận ngồi yên, nhìn mưa rơi ngoài hiên, nghĩ lại chuyện cục đá tự dời chỗ hôm qua, chuyện ông Kiết không ai nhớ rõ, chuyện bà Sáu Cội không ai biết dọn tới từ khi nào. Từng mảnh chuyện riêng lẻ, nếu kể ra cho người ngoài nghe, chắc ai cũng gạt đi cho là chuyện tầm phào của dân quê ít học, nhưng gom cả lại trong đầu một người vừa mới nghe xong câu chuyện cái gò, tự dưng thấy nặng trịch, như có sợi dây vô hình nào đó đang cột chúng lại với nhau mà anh chưa lần ra được đầu mối.

"Ông Biện," Cận hỏi, giọng nhỏ hẳn, "vậy khoảnh đất tranh chấp mình đang đo, có phải là một trong mấy chỗ như vậy không?"

Biện Nhàn không trả lời ngay, chỉ nhìn Cận một lúc lâu, ánh mắt vừa như đánh giá vừa như cân nhắc nên nói tới đâu là đủ, rồi mới mở miệng, giọng chậm rãi từng chữ một.

"Tao không biết chắc, thầy Cận à. Nhưng tao khuyên mày một câu: đo xong, ghi xong, đừng cố tìm cho ra câu trả lời mà nghề mình vốn không có phần trả lời."

Ngoài hiên mưa vẫn rơi đều, không lớn không nhỏ, tiếng nước chảy xuống mái tranh nghe rả rích như một câu hỏi cứ lặp đi lặp lại mà chẳng ai buồn đáp.