Sáng hôm sau, Cận không đi thẳng lên trạm đo như thường lệ, mà xin Biện Nhàn chèo xuồng đưa mình ra lại Giồng Trông một lần nữa.

"Chú chắc không, giờ này còn ra đó làm gì?" Biện Nhàn hỏi, tay vẫn chèo đều.

"Con cần ngồi một mình trên đó, chú Nhàn à," Cận đáp, mắt nhìn ra xa.

"Được, tao đưa chú ra," Biện Nhàn nói, không hỏi thêm, chỉ lặng lẽ chèo, thả Cận xuống chân giồng rồi ngồi lại dưới xuồng chờ.

Trước khi bước lên bờ, Cận quay lại nhìn Biện Nhàn một lúc. "Chú không lên cùng con sao?"

"Không," Biện Nhàn đáp, mắt nhìn thẳng vào Cận, giọng chắc nịch hiếm thấy. "Lần này chú phải lên một mình. Tao chờ dưới này, chừng nào xong thì xuống, tao không hối."

"Chú không sợ con làm sai hả?" Cận hỏi, giọng run run.

"Sợ chớ, nhưng đây là quyết định của chú, tao không có quyền thay," Biện Nhàn đáp, giọng vẫn chắc nịch.

"Nếu con chọn sai thì sao?" Cận hỏi, giọng nhỏ hẳn.

"Không có cái chọn nào là sai hoàn toàn hết đâu, Cận à," Biện Nhàn đáp, mắt nhìn thẳng vào anh.

"Dạ," Cận đáp khẽ, siết chặt tấm phiếu trong túi áo.

"Chú tin con không?" Cận hỏi thêm, giọng khẩn khoản.

"Tin chớ," Biện Nhàn đáp, không chút do dự. "Chín năm nay tao chưa từng thấy chú làm gì bậy hết."

"Cảm ơn chú," Cận nói, mắt đỏ hoe.

"Khỏi cảm ơn, đi lẹ đi kẻo mặt trời lên cao," Biện Nhàn nói, giọng cố tỏ ra bình thường.

"Dạ," Cận đáp khẽ, quay người nhìn lại con dốc trước mặt.

"Chú Nhàn," anh gọi thêm một tiếng.

"Gì nữa vậy?" Biện Nhàn hỏi, ngước lên.

"Không có gì, con chỉ muốn gọi vậy thôi," Cận đáp, cười gượng.

"Kỳ vậy đó," Biện Nhàn nói, cũng cười theo, dù trong mắt vẫn còn đọng nét lo lắng.

"Con đi đây, chú chờ con nghen," Cận nói, quay hẳn người bước lên dốc.

"Đi đi, tao chờ," Biện Nhàn nói thêm, đẩy nhẹ vai Cận về phía con dốc.

Cận gật đầu, không nói thêm gì, quay người bước lên con dốc quen thuộc, để lại Biện Nhàn ngồi im dưới xuồng.

Cận leo lên đỉnh giồng một mình, tấm phiếu trắng gấp gọn trong túi áo ngực. Tới đỉnh, anh ngồi xuống đúng tảng đá phẳng lần trước, trải tấm phiếu ra trên đầu gối, mài lại chút mực còn sót trong nghiên.

Nắng sớm còn dịu, nhưng Cận vẫn thấy mồ hôi rịn ra trên trán. Từ trên cao, cả vùng U Minh vẫn trải ra như cũ, xanh rì, lấp lánh nước.

Cận nhắm mắt lại một lúc, để cho hình ảnh Út hiện lên rõ nhất có thể trong đầu mình lần cuối.

"Út, anh xin lỗi," anh thì thầm, giọng vỡ ra. "Dù con đường nào, anh cũng xin lỗi em trước."

Rồi anh để hình ảnh đó lùi lại, nhường chỗ cho ông Tám Nhiêu.

"Ông Tám, con cũng xin lỗi ông trước," anh nói tiếp, không mở mắt.

Anh siết chặt cây bút trong tay, cảm nhận đường vân gỗ dưới ngón tay.

Anh mở mắt ra, nhìn xuống tấm phiếu trắng.

"Được rồi," anh nói khẽ với chính mình, giọng run run. "Tới lúc rồi, không thể trốn thêm được nữa, không thể chần chừ thêm được nữa."

Trên đầu phiếu đã in sẵn hàng chữ Sở Địa dư Đông Dương, có ô để trống ghi tên vùng, tọa độ, tứ cận, người khai báo, ngày tháng.

Gió trên đỉnh giồng thổi mạnh hơn, làm góc tấm phiếu khẽ lật phật. Cận giữ chặt lấy nó bằng một tay, tay kia chấm đầu bút vào nghiên mực, mực đen sánh bám tròn đầu bút lông.

Anh đưa bút lên trên ô trống đầu tiên, ô ghi tên vùng, đầu bút lông run rẩy lơ lửng cách mặt giấy chưa đầy một phân, đủ gần để một giọt mực bắt đầu rịn xuống, treo lơ lửng nơi đầu ngòi, chưa chạm giấy.

Dưới chân giồng, Biện Nhàn ngồi trong xuồng, ngẩng đầu nhìn lên, không thấy rõ Cận đang làm gì, chỉ thấy một bóng người ngồi bất động trên đỉnh cao.

"Ráng lên, Cận," ông nói khẽ một mình, dù biết Cận không nghe được. "Chọn cái gì cũng được, miễn chú sống được với nó."

"Trời ơi, sao lâu quá vậy, không biết chừng nào mới xong," ông lẩm bẩm thêm, mắt vẫn không rời khỏi đỉnh giồng.

Trên đỉnh giồng, Cận cảm nhận được sức nặng của cây bút trong tay mình còn hơn cả sức nặng của bất kỳ dụng cụ đo đạc nào anh từng cầm suốt chín năm làm nghề.

"Nặng quá, sao mà nặng dữ vậy," anh lẩm bẩm, tay siết chặt hơn quanh cán bút.

"Chọn vì chú thật sự tin đó là điều đúng, rồi dù kết quả ra sao, chú cũng sống được với nó," lời Biện Nhàn dặn đêm qua vang lên rõ mồn một trong đầu anh, như thể ông đang đứng ngay bên cạnh.

"Bàn tay này đã ghi hàng trăm cái tên rồi," anh nói khẽ, nhìn xuống bàn tay mình. "Giờ ghi thêm một cái nữa thôi."

Anh hít một hơi thật sâu, giữ chặt tấm phiếu khỏi gió.

Trên đỉnh giồng, giọt mực cuối cùng cũng rơi xuống mặt giấy, loang ra thành một chấm tròn nhỏ đúng giữa ô trống ghi tên vùng.

Cận hạ bút xuống, đầu ngòi chạm hẳn vào giấy, bắt đầu di chuyển theo một nét đầu tiên.

Gió lại thổi qua đỉnh giồng một lần nữa, mạnh hơn trước, cuốn theo vài chiếc lá khô bay ngang qua chỗ Cận ngồi, và trong tiếng gió đó, không ai, kể cả Biện Nhàn đang chờ dưới xuồng, nghe được tiếng ngòi bút lông đang lướt trên mặt giấy, viết nên nét chữ đầu tiên của một quyết định sẽ đổi thay cả một vùng đất, cả một dòng họ, cả phần đời còn lại của chính người cầm bút.