11 giờ 7 phút tối.

An đang ngồi gập người trên bàn, tờ câu hỏi phản biện mà thầy Phương gợi ý hồi chiều trải ra trước mặt, bút bi gạch ngang gạch dọc chằng chịt — thì điện thoại rung.

Minh.

An nhìn màn hình một giây, rồi bắt máy.

"Mày chưa ngủ à?" — giọng Minh có cái gì đó khác. Không phải lo lắng thông thường. Là lo lắng theo kiểu người đang cố che đi nhưng không che được.

"Chưa. Tao đang ôn. Mày sao vậy?"

"Tao..." Minh ngập ngừng. Có tiếng động nhỏ — hình như là tiếng ghế kéo ra, tiếng bước chân đi lại trong phòng. "Tao không ngủ được. Tao đọc lại phần phương pháp nghiên cứu mà tự nhiên thấy sai hết."

"Sai chỗ nào?"

"Chỗ tao dùng hệ số tương quan Pearson cho dữ liệu thứ bậc đó. Tao nghĩ hội đồng sẽ hỏi. Mà tao không biết trả lời thế nào."

An đặt bút xuống. Kéo tờ giấy về phía mình, nhớ lại cái buổi chiều hai đứa ngồi ở thư viện tranh luận về đúng cái vấn đề này, Minh lúc đó còn giải thích rành rọt cho An hiểu tại sao cách làm của nó vẫn có thể bảo vệ được.

"Mày giải thích cho tao nghe lại đi, như hồi mình ngồi ở thư viện ấy."

"Cái gì?"

"Mày giải thích tại sao mày chọn Pearson thay vì Spearman. Giải thích như mày đang nói với hội đồng."

Bên kia im lặng một nhịp.

Rồi Minh bắt đầu nói. Chậm rãi lúc đầu, như người vừa đi vừa tìm đường — nhưng được một lúc thì câu chữ bắt đầu chảy ra mượt mà hơn. Minh nói về cỡ mẫu, về phân phối chuẩn, về tính robustness của kiểm định, về những nghiên cứu trước trong lĩnh vực giáo dục đại học đã làm tương tự và được chấp nhận.

An ngồi nghe, thỉnh thoảng hỏi chen vào một câu — không phải vì không hiểu, mà để Minh tiếp tục nói.

"Thấy chưa," An nói khi Minh dứt lời. "Mày vừa trả lời xong câu hỏi đó rồi đó."

Minh không nói gì ngay. An nghe thấy hơi thở bên kia — dài hơn, đều hơn một chút.

"Ừ. Tao biết. Nhưng mà..."

"Nhưng mà gì?"

"Lúc đứng trước hội đồng, đầu óc tao trống không à mày. Hồi seminar hồi tháng trước mày thấy rồi đó, tao đứng run như cầy sấy."

An nhớ. Cái hôm seminar nội bộ, Minh lên trình bày proposal mà tay cầm remote bấm slide cứ run run. Nhưng An cũng nhớ là Minh vẫn trả lời được hết câu hỏi của thầy Phương — trả lời không hay lắm, giọng hơi lạc nhịp, nhưng đúng hết.

"Mày run nhưng mày vẫn trả lời đúng. Hội đồng không chấm điểm giọng, họ chấm nội dung."

"Dễ nói."

"Khó nói lắm. Nhưng tao nói thật."

Lại im lặng. An nghe thấy tiếng quạt phòng Minh quay — cái quạt để bàn cũ xì mà Minh mang từ quê lên từ năm nhất, lạch cạch một cái mỗi vòng. An biết cái tiếng đó vì đã ngồi phòng Minh đủ nhiều lần để thuộc.

"Mày ôn tới đâu rồi?" — Minh hỏi, chuyển sang giọng khác, như muốn đổi chủ đề.

"Tao đang xem lại phần thảo luận. Mày gọi thì tao bỏ đó."

"Ủa. Xin lỗi. Tao làm phiền mày rồi."

"Có sao đâu."

Câu trả lời ra khỏi miệng An tự nhiên, không cần nghĩ. Và kỳ thật, An không thấy phiền — điều đó mới là điều An không hiểu nổi bản thân mình. Đêm trước bảo vệ luận văn, đáng lẽ từng phút đều quý. Vậy mà ngồi nghe Minh hỏi đi hỏi lại những câu mà Minh thừa biết đáp án, An không thấy sốt ruột một chút nào.

"Mày hỏi tiếp đi. Mày còn câu nào thắc mắc thì hỏi hết đi."

Minh hỏi. Về phần lý thuyết nền. Về cách An nghĩ hội đồng sẽ khai thác điểm yếu trong khung lý thuyết. Về cách phát âm tên tác giả nước ngoài cho đúng để khỏi bị chê. Về việc nếu hội đồng hỏi hướng nghiên cứu tiếp theo thì trả lời sao cho vừa khiêm tốn vừa không bị đánh giá là thiếu tham vọng.

An trả lời từng câu. Bình tĩnh. Rõ ràng. Không chắc bản thân có đang run không — chỉ biết là tay cầm điện thoại hơi chặt hơn bình thường.

Đồng hồ góc màn hình máy tính chuyển sang 11:43.

"Mày ăn tối chưa?" — An hỏi, đột nhiên nhớ ra.

"Ăn rồi. Bánh mì. Ăn hồi 7 giờ."

"Bây giờ đói chưa?"

"Hơi hơi. Nhưng mà không muốn đi ra ngoài nữa."

"Tao có mì gói. Mày muốn tao mang qua không?" Câu hỏi thốt ra rồi An mới giật mình — 11 giờ rưỡi tối, phòng ký túc xá cách nhau hai dãy, ngày mai cả hai đều phải dậy sớm.

Nhưng Minh cười. Cái cười nghe thấy được qua điện thoại.

"Thôi mày ơi. Ngày mai thi rồi."

"Ừ. Tao nói chơi."

"Nhưng mà..." Minh dừng. "Cảm ơn mày. Hỏi thiệt ngu mà mày vẫn trả lời."

"Có ngu gì đâu."

"Ngu thật mà. Mày biết tao biết đáp án hết rồi không?"

An biết. An biết từ đầu. Từ câu đầu tiên Minh hỏi, An đã nhận ra đây không phải câu hỏi tìm kiến thức. Đây là câu hỏi của người cần nghe một giọng nói quen để bớt sợ.

"Tao biết," An nói. "Tao biết mày biết."

Im lặng. Không phải im lặng khó chịu — là im lặng của hai người không cần nói thêm gì nữa vì đã nói hết những điều cần thiết.

Bên ngoài cửa sổ phòng An, ai đó vẫn còn thức — có tiếng nhạc vọng lại từ xa, mờ và không rõ bài gì. Cái khu ký túc xá này An sẽ rời đi sau ba tháng nữa. Căn phòng bốn người mà An đã quen từng vết nứt trên tường, từng cái ọc ạch của cửa sổ khi gió thổi. Ba tháng nữa, tất cả sẽ là chỗ của người khác.

"An."

"Hm?"

"Không có mày, tao không chắc mình làm được."

An không trả lời ngay. Câu nói đó — giản dị vậy thôi, Minh nói kiểu bình thường chứ không phải kiểu trang trọng — nhưng nó rơi vào đúng một chỗ nào đó mà An không tên được.

"Mày làm được," An nói. "Mày giỏi hơn mày nghĩ."

"Mày hay nói câu đó."

"Vì nó đúng."

"Mày làm sao biết?"

"Vì tao nhìn mày làm việc suốt bốn năm nay." An dừng. "Mày đọc nhiều hơn tao, mày kỹ tính hơn tao, mày không bao giờ bỏ qua chi tiết nhỏ. Tao biết."

Minh không nói gì một lúc.

Ngoài cửa sổ, tiếng nhạc mờ dần.

"An."

"Hm."

"Cảm ơn mày. Thật sự."

Không phải câu cảm ơn bình thường — là câu cảm ơn của người đang nhìn lại bốn năm và tóm gọn thành ba chữ. An hiểu cái đó. An hiểu theo kiểu không cần giải thích.

"Ngủ đi. Mai còn phải dậy sớm."

"Ừ. Mày cũng ngủ đi. Đừng thức khuya quá."

"Ừ."

"Chúc mày bảo vệ tốt nghen."

"Mày cũng vậy."

Cuộc gọi cúp. Màn hình điện thoại tối lại.

An ngồi yên. Không đặt điện thoại xuống ngay — cứ cầm trên tay, nhìn màn hình đen bóng phản lại bóng mình mờ mờ.

Ngoài kia ai đó vừa tắt nhạc. Khu ký túc xá chìm vào cái im lặng gần giữa đêm — loại im lặng có chiều sâu, không phải im lặng trống.

An nghĩ về Minh. Nghĩ về giọng Minh vừa rồi — cái run rẩy ẩn bên dưới vẫn cố nói bình thường. Nghĩ về lần đầu tiên hai đứa quen nhau, tuần đầu năm nhất, Minh hỏi mượn cục tẩy rồi quên trả, sau đó xin lỗi nghiêm chỉnh đến mức An cười không được. Nghĩ về bốn năm ngồi cạnh nhau trong thư viện, ngủ gật cạnh nhau trong giờ sáng sớm, cãi nhau về số liệu rồi lại hòa giải bằng cốc trà đá vỉa hè.

Nghĩ về cái điều An không dám nhìn thẳng vào — từ ba tháng nay, kể từ hôm đứng ở hành lang khoa nhìn Minh cười với ai đó và tự nhiên thấy ngực mình co lại theo cách không giải thích được.

An không đặt tên cho nó.

Không phải vì không biết tên — mà vì đặt tên rồi thì phải làm gì đó với nó, mà An chưa biết làm gì.

Ba tháng nữa tốt nghiệp. Minh đã nhận được offer thực tập ở công ty bên quận 1, An thì đang chờ kết quả phỏng vấn một chỗ khác. Hai con đường sẽ không song song mãi.

An đặt điện thoại xuống bàn. Nhìn tờ câu hỏi phản biện vẫn còn trải ra đó, những dòng ghi chú chằng chịt mà ban nãy còn thấy quan trọng.

Rồi nhìn ra cửa sổ. Bầu trời thành phố không bao giờ thật sự tối — luôn có một lớp hơi sáng màu cam bạc từ đèn đường, đèn biển hiệu, ánh đèn của hàng triệu cửa sổ của hàng triệu người đang thức hoặc đang ngủ.

An ngồi yên rất lâu, tay vẫn để trên mặt bàn, gần chỗ điện thoại vừa nằm.

Ngày mai Minh sẽ bước vào phòng bảo vệ. Sẽ run. Sẽ cầm remote slide bằng tay hơi run. Nhưng sẽ trả lời đúng, vì Minh biết hết, vì Minh luôn biết hết — chỉ là đôi khi cần ai đó nhắc rằng mình biết.

An nghĩ: mình sẽ là người đầu tiên nhắn tin hỏi kết quả.

Rồi nghĩ: mình sẽ không nói gì thêm ngoài những điều cần nói.

Rồi nghĩ: có lẽ vậy là đủ, ít nhất là cho đêm nay.

Gió từ cửa sổ thổi vào, nhẹ và có mùi đêm muộn — mùi bê tông nguội và đâu đó xa xa mùi hoa gì đó An không biết tên. An ngồi thêm một lúc trong cái im lặng đó, không cầm bút, không nhìn vào tờ giấy.

Chỉ ngồi, và giữ trong ngực một cái gì đó vừa ấm vừa nặng theo cách An chưa từng biết cách bỏ xuống.