Chuột Chũi vứt cái chổi xuống sàn và nói: "Chán lắm rồi!"

Cả buổi sáng cậu đã quét, đã lau, đã phủi bụi cái hang nhỏ của mình. Bụi vôi bám trắng cả mũi. Lưng thì mỏi, tay thì rát. Vậy mà trên kia, ngay trên đầu cậu, mùa xuân đang gọi.

Mùi cỏ non len qua khe đất. Một thứ mùi ấm áp, ngòn ngọt, khiến bốn cái chân bé nhỏ của cậu không sao ngồi yên được nữa.

"Đi lên! Đi lên!" cậu tự nhủ.

Thế là Chuột Chũi cào. Cậu cào, cậu bới, cậu đẩy, cậu chui. Đất rơi lộp bộp sau lưng. Rồi bụp — cái mũi cậu nhô ra giữa ánh nắng, giữa một bãi cỏ rộng mênh mông.

Chuột Chũi lăn tròn trên cỏ. Cậu cười khanh khách. Cả đời cậu sống dưới lòng đất, chưa bao giờ biết trời lại xanh đến thế.

Cậu đi mãi, qua đồng, qua bờ giậu, qua những bụi mâm xôi. Rồi cậu đứng sững lại.

Trước mặt cậu là một thứ cậu chưa từng thấy bao giờ.

Một dòng sông.

Nó lấp lánh, nó xoáy tròn, nó cười rúc rích. Nó chảy mãi, chảy mãi, mang theo bọt trắng và lá rơi và cả những đám mây soi bóng. Chuột Chũi ngồi phịch xuống bờ cỏ, mắt tròn xoe.

"Ôi chao," cậu thì thầm. "Ôi chao, ôi chao, ôi chao."

Bên kia sông, ở bờ đối diện, có một cái lỗ tròn tối tối. Trong cái lỗ có gì đó sáng lên. Rồi Chuột Chũi nhận ra: đó là một con mắt nâu nhỏ, đang nhìn mình.

"Chào cậu!" một giọng vui vẻ vang lên.

"Chào... bạn," Chuột Chũi rụt rè đáp.

Đó là Chuột Nước. Cậu ta lôi ra một chiếc thuyền nhỏ sơn xanh viền trắng, nhảy xuống, chèo băng qua sông đón bạn mới. Chuột Chũi bước xuống thuyền, run run vì đây là lần đầu cậu ngồi trên nước.

"Cậu biết không," Chuột Nước nói, hai mái chèo khua nhẹ, "trên đời này chẳng có gì — thật đấy, chẳng có gì bằng lênh đênh trên thuyền cả."

"Thật à?" Chuột Chũi hỏi.

"Thật. Đi đâu cũng được. Chẳng đi đâu cũng được. Đến nơi cũng vui, không đến cũng vui. Bận rộn thì cũng chẳng làm được gì, mà làm xong rồi thì lại thấy đáng làm ghê lắm."

Chuột Chũi nghe mà chẳng hiểu mấy. Nhưng cậu thích lắm.

Trưa hôm ấy hai bạn ăn dã ngoại trên bãi cỏ. Chuột Nước lôi từ chiếc giỏ mây ra nào bánh mì, nào thịt nguội, nào dưa muối, nào bánh nhân thịt, nào nước chanh mát lạnh. Chuột Chũi cứ "ôi chao" mãi.

Dòng sông chảy êm bên cạnh. Rái Cá ló đầu lên chào một cái rồi lại lặn mất. Gió luồn qua rặng liễu, làm lá bạc lật lên lấp lánh, và cả một tiếng thì thầm nhè nhẹ chạy dọc bờ sông.

Từ hôm ấy, Chuột Chũi ở lại bờ sông.

Cậu học chèo thuyền. Cậu học bơi. Cậu học nghe tiếng nước. Ngày nào cũng có việc để làm, mà ngày nào cũng thong thả. Buổi tối hai bạn ngồi bên lò sưởi, Chuột Nước đọc thơ, Chuột Chũi ngủ gật.

Nhưng rồi mùa đông tới.

Sông đóng một lớp băng mỏng. Cây trụi lá. Và Chuột Chũi bắt đầu tò mò về một nơi mà Chuột Nước không bao giờ muốn nhắc tới: Rừng Hoang.

"Ở đó có bác Lửng, phải không?" Chuột Chũi hỏi.

"Có," Chuột Nước đáp. "Bác ấy tốt lắm. Nhưng Rừng Hoang thì đừng có vào một mình."

Chuột Chũi gật đầu. Rồi một buổi chiều, khi Chuột Nước đang ngủ trưa bên lò sưởi, cậu lặng lẽ khoác khăn và đi.

Ban đầu rừng cũng chẳng đáng sợ. Cành khô, lá mục, ánh sáng xám. Nhưng rồi trời tối rất nhanh.

Chuột Chũi bắt đầu thấy những khuôn mặt. Những cái mặt nhỏ, nhọn, nhìn ra từ các hốc cây. Rồi có tiếng huýt sáo. Rồi có tiếng chân — tấp, tấp, tấp — như cả trăm bàn chân nhỏ chạy trên lá.

Cậu hoảng. Cậu chạy. Cậu vấp. Cuối cùng cậu chui vào một hốc cây rỗng, cuộn tròn, run bần bật.

Ở nhà, Chuột Nước tỉnh dậy, thấy vắng bạn. Cậu nhìn ra ngoài: tuyết đang rơi.

Chuột Nước không do dự một giây. Cậu lấy hai khẩu súng lục và một cây gậy, rồi lao vào Rừng Hoang.

"Chũi ơi! Chũi ơi!" cậu gọi mãi trong tuyết.

Và rồi, từ một hốc cây, một giọng nhỏ xíu run rẩy đáp lại: "Rat... tớ đây..."

Hai bạn ôm nhau. Chuột Nước xoa hai bàn chân lạnh cóng của Chuột Chũi. "Không sao rồi," cậu nói. "Không sao rồi."

Nhưng tuyết rơi mỗi lúc một dày. Đường về đã bị lấp. Hai bạn dò dẫm đi, và bỗng Chuột Chũi kêu "Ối!" — cậu vấp phải một cái gì đó cứng, sắc, dưới lớp tuyết.

Họ bới lên. Đó là một tấm chùi chân.

"Một tấm chùi chân!" Chuột Nước reo lên. "Cậu có hiểu không? Tấm chùi chân thì phải có cửa!"

Họ bới tiếp. Và đúng thế: một cánh cửa gỗ nâu, có một cái chuông kéo bằng sắt.

Chuột Nước kéo chuông. Rất lâu. Rồi có tiếng lê dép, tiếng then cửa, và một cái mõm to bè thò ra dưới ánh nến.

"Trời đất ơi," bác Lửng làu bàu, "giờ này còn đi đâu giữa tuyết thế này? Vào đi, vào đi, kẻo lạnh."

Bên trong là một gian bếp lớn, trần thấp, tường gạch, và một lò sưởi đỏ rực. Có ghế bành. Có xúc xích treo lủng lẳng. Có mùi bánh nướng.

Bác Lửng cho hai bạn thay áo khô, dí vào tay mỗi đứa một bát súp nóng, rồi lại đi hâm thêm bánh. Bác vừa đi vừa càu nhàu, nhưng đôi mắt bác cười.

Chuột Chũi ngồi tựa lưng vào ghế, hai chân duỗi ra phía lò sưởi. Ngoài kia, tuyết vẫn rơi và gió vẫn hú trên Rừng Hoang. Nhưng trong này thì ấm, và có bạn, và có tiếng lửa nổ tí tách.

Cậu nghĩ tới cái hang nhỏ của mình, tới dòng sông, tới mùa xuân sẽ lại về.

Rồi cậu ngủ thiếp đi, mỉm cười.

(M6 — Đố vui) Nhờ vật gì bị vùi trong tuyết mà hai bạn tìm được nhà bác Lửng? (Gợi ý: thứ ta chùi chân trước khi vào nhà — một tấm chùi chân, vì có chùi chân thì phải có cửa!)

→ Chuột Chũi bỏ chổi mà đi tìm thế giới, rồi lại tìm thấy một mái ấm mới. Khám phá và trở về đều đáng quý như nhau, con ạ.

(M8 — Chuyện kể đêm · Nhịp kể) Đọc thật chậm ở đoạn dòng sông và đoạn lò sưởi, hơi nhanh hơn một chút ở đoạn Rừng Hoang, rồi lại chậm dần về cuối để bé ngủ theo tiếng lửa tí tách.